نبرد حقوقی سنگال و مراکش: سرنوشت قهرمانی جام ملت‌های آفریقا در CAS

فینال جنجالی: ترک زمین و بازگشت

ماجرا به فینال پرحاشیه ۱۸ ژانویه ۲۰۲۶ بازمی‌گردد. سنگال در یک ماراتن فوتبالی نفس‌گیر، موفق شد در مقابل مراکشِ میزبان به پیروزی یک بر صفر دست یابد و جام قهرمانی را بالای سر ببرد. اما این پیروزی تحت تأثیر یک اتفاق عجیب قرار گرفت. در دقایق پایانی وقت‌های قانونی، در حالی که بازی بدون گل دنبال می‌شد، داور مسابقه، ژان ژاک ندالا، پس از بازبینی صحنه توسط VAR، یک پنالتی بحث‌برانگیز به سود مراکش اعلام کرد.

این تصمیم جرقه یک انفجار بزرگ در زمین بود؛ بازیکنان سنگال به نشانه اعتراض و با دستور کادر فنی، زمین مسابقه را ترک کردند و به مدت ۱۷ دقیقه در رختکن ماندند. اگرچه با وساطت سادیو مانه، ستاره بی‌چون و چرای سنگالی‌ها، تیم به زمین بازگشت، پنالتی مراکش توسط ادوارد مندی مهار شد و در نهایت پاپ گی در وقت‌های اضافه گل قهرمانی سنگال را به ثمر رساند، اما این پایان ماجرا نبود.

تصمیم کمیته استیناف CAF و واکنش سنگال

کمیته استیناف CAF هفته گذشته با استناد به ماده ۸۲ و ۸۴ آیین‌نامه مسابقات، ورق را به کلی برگرداند. طبق این قوانین، هر تیمی که بدون اجازه داور زمین را ترک کند، بازنده فنی (۳-۰) اعلام می‌شود. بر همین اساس، قهرمانی از سنگال گرفته و به مراکش واگذار شد.

موسا ام‌بایه، عضو کمیته اجرایی فدراسیون فوتبال سنگال، در واکنشی تند به این حکم اعلام کرد:

«ما با احساسات تصمیم نمی‌گیریم، بلکه با خونسردی و درایت کامل برای دفاع از منافع فوتبال سنگال به CAS رفتیم. این حکمی ناعادلانه و بی‌سابقه است که سایه‌ای تاریک بر کل فوتبال آفریقا انداخته است.»

سنگالی‌ها معتقدند بازگشت آن‌ها به زمین و پایان یافتن بازی تحت نظارت داور، عملاً «انصراف از بازی» را منتفی کرده است.

اتهام فساد و سابقه CAS

در جبهه مقابل، فدراسیون فوتبال مراکش که حالا خود را قهرمان قانونی جام ۲۰۲۵ می‌داند، تأکید کرده که شکایت آن‌ها صرفاً برای اجرای دقیق قانون بوده و ربطی به عملکرد فنی تیم‌ها ندارد. با این حال، دولت سنگال پا را فراتر گذاشته و خواستار تحقیقات بین‌المللی درباره احتمال فساد در بدنه کنفدراسیون فوتبال آفریقا شده است. آن‌ها معتقدند فشار میزبانی و نفوذ مراکشی‌ها باعث شده تا یک نتیجه ورزشی که در مستطیل سبز رقم خورده، در اتاق‌های دربسته تغییر کند.

این در حالی است که دادگاه CAS پیش از این در موارد مشابهی مثل پرونده فینال لیگ قهرمانان آفریقا بین اسپرانس و الوداد، نشان داده که ابایی از ابطال تصمیمات CAF ندارد و استقلال خود را ثابت کرده است.

آزمون بزرگ برای فوتبال آفریقا

تمام نگاه‌ها اکنون به لوزان دوخته شده است. فدراسیون سنگال یک وکیل برجسته بین‌المللی با سابقه پیروزی‌های درخشان در پرونده‌های ورزشی را به خدمت گرفته تا این نبرد حقوقی را پیش ببرد. اگر CAS رأی به نفع سنگال بدهد، آفریقا با یک بحران بی‌سابقه مواجه خواهد شد؛ جامی که از یک کشور گرفته شده و به کشوری دیگر داده شده، باید دوباره جابه‌جا شود.

این پرونده فراتر از یک جام، آزمونی بزرگ برای اعتبار فوتبال قاره سیاه و استقلال مراجع قضایی آن است. نبرد سنگال و مراکش از چمن ورزشگاه مولای عبدالله به میز محاکمه قضات سوئیسی منتقل شده است و برنده این بازی را نه گل‌های پاپ گی مشخص می‌کند و نه مهار‌های ادوارد مندی، بلکه بندهای حقوقی آیین‌نامه سرنوشت قهرمان را رقم خواهند زد.