هشدار جهاد کشاورزی بوشهر: افزایش خطر بیماری‌های قارچی در مزارع گندم و جالیز

افزایش خطر زنگ زرد در مزارع گندم بوشهر

شرایط جوی حاکم بر استان بوشهر، شامل بارندگی‌های مؤثر روزهای اخیر و پیش‌بینی تداوم آن‌ها، موجب افزایش رطوبت و فراهم شدن بستر مناسب برای شکل‌گیری کانون‌های اولیه بیماری زنگ زرد در مزارع گندم شده است. بررسی‌های فنی نشان می‌دهد مناطق مرتفع استان از جمله دشت پلنگ، لاور شرقی، بوشکان و تنگ ارم به دلیل شرایط اقلیمی موجود، در معرض احتمال بروز این بیماری قرار دارند و پایش مستمر مزارع این مناطق ضروری است.

عوامل مؤثر بر گسترش بیماری

• هوای ابری: کاهش تابش مستقیم نور خورشید و افزایش رطوبت.
• کاهش نسبی دما: ایجاد دمای مطلوب برای رشد قارچ.
• افزایش رطوبت نسبی: محیط ایده‌آل برای جوانه زنی و گسترش اسپورهای قارچ.
• تشکیل شبنم صبحگاهی: تأمین رطوبت لازم برای عفونت‌زایی.
• وزش باد ملایم: کمک به پراکنش اسپورهای قارچ در سطح وسیع.

مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان بوشهر توضیح داد که در سال زراعی جاری، با وجود تأخیر در آغاز بارندگی‌های پاییزه، میزان و پراکنش بارش‌ها در ماه‌های دی، بهمن و اسفند مناسب بوده و این شرایط می‌تواند احتمال بروز برخی بیماری‌های قارچی از جمله زنگ زرد را افزایش دهد. با این حال، بر اساس پایش‌ها و ردیابی‌های انجام شده، تاکنون موردی از این بیماری یا سایر بیماری‌های لکه برگی در مزارع گندم استان مشاهده نشده است.

توصیه‌های پیشگیرانه برای گندم‌کاران

با توجه به شرایط جوی موجود، لازم است کارشناسان و کشاورزان با بازدیدهای منظم از مزارع، نسبت به شناسایی کانون‌های اولیه زنگ زرد، شته‌های غلات و بیماری‌های لکه برگی اقدام کنند. در صورت مشاهده آلودگی، عملیات کانون‌کوبی باید بر اساس دستورالعمل‌های سازمان حفظ نباتات و در زمان مناسب انجام شود.

تهدید بلایت صمغی در مزارع جالیز

پس از بارندگی‌ها، مهم‌ترین بیماری تهدیدکننده مزارع جالیزی، بلایت صمغی است. این بیماری که عامل آن قارچ آسکوکیتا است، می‌تواند موجب بروز بیماری‌های قارچی شامل پوسیدگی طوقه، ریشه، برگ و همچنین پژمردگی آوندی در گیاه شود و خسارت کمی و کیفی قابل توجهی به اندام‌های هوایی و میوه وارد کند. مدیریت به موقع آن در کاهش خسارت نقش مهمی دارد.

راهکارهای مقابله با بلایت صمغی

• کشت‌های تونلی: ایجاد سوراخ در پوشش تونل و تأمین تهویه مناسب می‌تواند در کاهش رطوبت و جلوگیری از تشدید خسارت این بیماری مؤثر باشد.
• مزارع زودکاشت: در مزارعی که تونل‌ها برداشته شده است، باید پس از پایان بارندگی‌ها و فراهم شدن شرایط محیطی مناسب، نسبت به مصرف قارچ‌کش اقدام شود.
• کشت‌های گلخانه‌ای: تأمین تهویه مناسب نقش مهمی در پیشگیری از گسترش بیماری‌های قارچی، به ویژه سفیدک‌های داخلی و کپک خاکستری در محصولات جالیزی و گوجه فرنگی دارد.

استفاده از قارچ‌کش‌های مناسب در صورت نیاز می‌تواند سرعت گسترش بیماری را کاهش دهد.

اهمیت پایش و توصیه‌های فنی

در مجموع، پایش مستمر مزارع و اجرای توصیه‌های فنی کارشناسان می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از بروز و گسترش بیماری‌های قارچی در مزارع گندم و جالیز استان بوشهر داشته باشد. همکاری کشاورزان با کارشناسان جهاد کشاورزی برای شناسایی زودهنگام و مدیریت مؤثر این بیماری‌ها حیاتی است.