بحران انرژی در اروپا؛ ذخایر گاز به پایین‌ترین حد خود در یک دهه اخیر رسید

وضعیت نگران‌کننده ذخایر گاز در اروپا

بر اساس داده‌های شرکت زیرساخت گاز اروپا (GIE)، ذخایر گاز در کشورهای اروپایی به پایین‌ترین سطح خود در سال‌های اخیر رسیده است. این آمار نشان‌دهنده یک بحران بالقوه در تامین انرژی قاره سبز است:

• هلند: تنها ۶٪ از ظرفیت ذخیره‌سازی پر است که پایین‌ترین سطح از سال ۲۰۱۰ محسوب می‌شود.
• آلمان: ذخایر به ۲۲٪ رسیده که به مراتب پایین‌تر از میانگین است.
• فرانسه: حدود ۲۰٪ از ظرفیت ذخیره‌سازی پر شده که کمتر از میانگین اروپا است.
• ایتالیا: با ۴۴٪ وضعیت نسبتاً بهتری دارد، اما همچنان پایین‌تر از حد مطلوب است.
• مجارستان: ۲۴٪ از مصرف سالانه خود را ذخیره کرده که بالاتر از میانگین اروپا است.
• کل اروپا: میانگین ذخایر به ۲۹٪ رسیده که پایین‌ترین میزان برای این فصل از سال است.

این در حالی است که میانگین ذخایر گاز اروپا در این فصل از سال در دهه گذشته حدود ۵۸ درصد بوده است، به این معنی که وضعیت فعلی تقریباً نصف میانگین تاریخی این قاره در ذخیره گاز است.

واکنش اتحادیه اروپا و جهش قیمت‌ها

در واکنش به این وضعیت، دان یورگنسن، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، به وزرای انرژی کشورهای عضو هشدار داده و خواستار اقدام هماهنگ شده است. اتحادیه اروپا هدف ذخیره‌سازی را به ۸۰٪ کاهش داده و توصیه کرده است که تزریق گاز زودتر از موعد آغاز شود تا از رقابت شدید با آسیا برای خرید محموله‌های LNG در تابستان جلوگیری شود.

همچنین، از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، قیمت گاز طبیعی اروپا افزایش چشمگیری داشته است. قیمت فعلی TTF که حدود ۵۴-۵۵ یورو در هر مگاوات ساعت است، از زمان آغاز جنگ حدود ۵۵ درصد افزایش یافته است. در لحظه‌ای که قطر مورد حمله قرار گرفت، این قیمت به ۷۰ یورو نیز رسید.

چالش‌های پیش‌روی زمستان ۲۰۲۶

بانک سرمایه‌گذاری ANZ هشدار داده است که اگر اختلالات در عرضه ادامه یابد، پر کردن مجدد این ذخایر پیش از فصل سرما می‌تواند رقابت برای محموله‌ها را تشدید کرده و فشار بیشتری بر قیمت‌ها وارد کند. آناستازیا لوچنکو، پژوهشگر مؤسسه گایدار روسیه، معتقد است که اروپا ممکن است نتواند تا نوامبر ۲۰۲۶ هدف ۹۰ درصدی را محقق کند. او سه عامل اصلی را برمی‌شمارد:

• برداشت از ذخایر استراتژیک: اروپا نه تنها گاز تزریق‌شده در تابستان را مصرف کرده، بلکه به سراغ ذخایر استراتژیک قدیمی نیز رفته است.
• مشکل فنی در مخازن آلمان: در مخازن بزرگ آلمان مانند رهدن، زمانی که سطح ذخایر زیر ۲۰ درصد می‌رود، نرخ برداشت به دلیل کاهش فشار به شدت کاهش می‌یابد.
• کمبود برف در آلپ: کاهش بی‌سابقه پوشش برف (حدود ۶۰ درصد کمتر از میانگین) تولید برق آبی ایتالیا و اتریش را در بهار و تابستان تهدید می‌کند و این کشورها را مجبور به استفاده بیشتر از گاز برای تولید برق خواهد کرد.

پیتر سیارتو، وزیر خارجه مجارستان، هشدار داد: «اروپا ممکن است به زودی با بحران انرژی بی‌سابقه‌ای مواجه شود؛ بحرانی نه فقط از نظر قیمت، بلکه از نظر امنیت تأمین.»

تردیدها درباره عبور ایمن از زمستان

با توجه به پایین بودن بی‌سابقه ذخایر فعلی، اختلال در عرضه از خلیج فارس، و کاهش تولید برق آبی در بهار، بسیاری از تحلیلگران نسبت به توانایی اروپا برای عبور ایمن از زمستان پیش‌رو تردید دارند. این وضعیت نیازمند مدیریت دقیق و همکاری بین‌المللی برای جلوگیری از یک بحران گسترده انرژی است.