خبر کامل
تنگه هرمز؛ ابعاد جغرافیایی و وضعیت حقوقی آبراه حیاتی جهان
تنگه هرمز، یکی از حیاتی‌ترین آبراه‌های جهان، با مختصات جغرافیایی و حقوقی پیچیده‌ای مواجه است که حاکمیت دریایی و مسیرهای کشتیرانی بین‌المللی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بررسی دقیق این تنگه نشان می‌دهد که برخلاف تصورات رایج، بخش‌هایی از آن دارای وضعیت حقوقی منحصربه‌فردی است که عمدتاً تحت حاکمیت ایران و عمان قرار دارد.
حاکمیت عمان در آن سوی آبراه
برخلاف تصور عمومی، نوک برآمدگی شبه‌جزیره عربستان در جنوب تنگه هرمز متعلق به امارات متحده عربی نیست، بلکه بخشی از سلطنت عمان است. این منطقه، که به استان مسندم عمان شهرت دارد، از سرزمین اصلی عمان جدا افتاده و بسیاری از ساکنان آن غیرعرب هستند. در باریک‌ترین نقطه تنگه هرمز، این آبراه به‌طور کامل در آب‌های سرزمینی ایران و عمان قرار دارد.
ابعاد و عرض تنگه هرمز
بر اساس اطلاعات موجود، عرض تنگه هرمز از بندرعباس، بزرگ‌ترین بندر جنوب ایران، تا بندر خصب، بزرگ‌ترین بندر شمال عمان، تقریباً ۱۱۰ کیلومتر است. این اندازه‌گیری بر اساس نقشه‌های گوگل انجام شده و نشان‌دهنده گستردگی این آبراه در نقاط وسیع‌تر آن است.
- بندرعباس: بزرگ‌ترین بندر جنوب ایران
- بندر خصب: بزرگ‌ترین بندر شمال عمان
- فاصله تقریبی: ۱۱۰ کیلومتر
نزدیک‌ترین نقطه خشکی ایران و عمان
باریک‌ترین فاصله بین خشکی تحت حاکمیت ایران و عمان، در حد فاصل بین جزیره لارک ایران و جزیره قوین (السلامه) عمان قرار دارد. این محدوده که طول آن ۳۳.۶ کیلومتر است، باریک‌ترین نقطه تنگه هرمز محسوب می‌شود.
جزیره کوچک قوین یا السلامه با ابعاد تقریبی ۷۷۰ در ۵۲۰ متر، دارای بناهایی مربوط به جنگ جهانی دوم است که برای رصد تنگه هرمز استفاده می‌شده و به «مناره دیدمار» معروف است. این جزیره نیز جزئی از استان مسندم عمان است.
قوانین آب‌های سرزمینی و وضعیت حقوقی
طبق قوانین بین‌الملل، ایران و عمان هر کدام ادعای مالکیت بر ۱۲ مایل دریایی (معادل ۲۲.۲ کیلومتر) از تنگه هرمز را دارند که مورد پذیرش جامعه جهانی نیز قرار گرفته است. این تداخل سرزمینی عملاً به این معنی است که در باریک‌ترین نقطه تنگه هرمز، هیچ آبراهه بین‌المللی مستقلی وجود ندارد، زیرا فاصله بین جزیره لارک و جزیره قوین کمتر از ۲۴ مایل است. در واقع، این نقطه تنها شامل آب‌های سرزمینی دو کشور می‌شود.
| کشور | ادعای مالکیت (مایل دریایی) | معادل (کیلومتر) |
|---|---|---|
| ایران | ۱۲ | ۲۲.۲ |
| عمان | ۱۲ | ۲۲.۲ |
قابلیت کشتیرانی در باریک‌ترین نقطه
از عرض کلی ۳۳.۶ کیلومتری باریک‌ترین نقطه تنگه هرمز، تنها ۱۰.۹ کیلومتر به دلیل عمق مناسب و عدم وجود موانع خشکی، قابلیت کشتیرانی دارد. سهم عمان به دلیل شیب منطقه در محدوده ورودی و خروجی در این نقطه، حدود ۱۱۱ متر بیشتر از ایران است.
- مسیر ورودی (سمت ایران): ۳۶۴۸ متر
- مسیر خروجی (سمت عمان): ۳۷۵۹ متر
طبق عرف بین‌المللی، کشتی‌ها معمولاً از شمال (سمت ایران) وارد و از جنوب (سمت عمان) خارج می‌شوند. یک مسیر حائل ایمنی نیز بین این دو قسمت برای افزایش امنیت کشتیرانی در نظر گرفته شده است. عمق بیشتر در محدوده عمان به نفت‌کش‌های غول‌پیکر با مخازن پر، امنیت بیشتری برای عبور فراهم می‌کند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۰۴:۰۰ - ۱۴۰۵/۰۱/۰۷