توصیه‌های هلال احمر برای محافظت از چشم‌ها در برابر آسیب‌های انفجار

انواع آسیب‌های چشمی ناشی از انفجار

انفجارها با مکانیسم‌های مختلفی قادر به آسیب رساندن به چشم انسان هستند. شناسایی نوع آسیب، اولین گام در ارائه کمک‌های اولیه مناسب است:

۱. موج انفجار و فشار هوا

موج انفجار می‌تواند بدون تماس مستقیم، با فشار شدید هوا به چشم ضربه زده و منجر به پارگی کره چشم یا جداشدن شبکیه شود. در چنین مواردی، باید مصدوم را به آرامی روی زمین نشاند و یک محافظ سخت مانند لیوان (بدون تماس با چشم) روی چشم آسیب‌دیده قرار داد. نکته حیاتی: هرگز از پانسمان فشاری استفاده نکنید، زیرا ممکن است وضعیت را بدتر کند.

۲. ترکش‌ها و اجسام خارجی

ذرات پرتاب شده از محیط انفجار، مانند شیشه‌ها، فلزات و سیمان، می‌توانند به صورت ترکش‌های خطرناک وارد چشم شوند. اگر جسم خارجی وارد چشم شد، هرگز برای خارج کردن آن تلاش نکنید. در عوض، یک پارچه تمیز را به آرامی دور جسم قرار دهید و برای جلوگیری از حرکت غیرضروری چشم، هر دو چشم مصدوم را بپوشانید تا زمان رسیدن کمک‌های تخصصی.

۳. سوختگی‌های حرارتی و شیمیایی

فلاش نور شدید یا غبار قلیایی ناشی از بتن می‌تواند باعث سوختگی شبکیه یا حتی ذوب بافت چشم شود. در مواجهه با سوختگی‌های حرارتی و شیمیایی، اگر از عدم پارگی چشم اطمینان دارید، چشم‌ها را به مدت ۲۰ دقیقه با سرم فیزیولوژیک یا آب تمیز بشویید. جریان آب باید از سمت بینی به سمت گوش باشد و حتماً زیر پلک‌ها نیز شسته شود.

۴. تجمع نانوذرات

ذرات میکرونی و نانوذرات می‌توانند وارد چشم شده و باعث التهاب و آسیب شوند. در این شرایط، از مصدوم بخواهید پلک نزند. اگر پارگی چشم رخ نداده باشد، استفاده از قطره اشک مصنوعی بدون نگهدارنده می‌تواند کمک‌کننده باشد.

چه کارهایی نباید انجام داد؟

در صورت بروز آسیب چشمی، انجام برخی اقدامات می‌تواند وضعیت را وخیم‌تر کند:

• مالیدن چشم‌ها: این کار باعث فرو رفتن بیشتر اجسام خارجی به بافت چشم می‌شود.
• فشار دادن چشم: فشار به چشم آسیب‌دیده می‌تواند منجر به خروج محتویات آن شود.
• تلاش برای خارج کردن اجسام خارجی: تنها متخصصان چشم‌پزشکی مجاز به خارج کردن اجسام خارجی از چشم هستند.

اقدامات ضروری و صحیح

در کنار پرهیز از اقدامات مضر، انجام کارهای زیر توصیه می‌شود:

• استفاده از محافظ: قرار دادن یک لیوان یا محافظ سخت دیگر روی چشم، بدون تماس با کره چشم، برای محافظت از آن مناسب است.
• پوشاندن هر دو چشم: حتی اگر فقط یک چشم آسیب دیده باشد، بستن هر دو چشم از حرکت غیرضروری چشم‌ها جلوگیری می‌کند.
• شست‌وشو: شست‌وشو تنها در صورتی مجاز است که آلودگی شیمیایی بدون پارگی چشم رخ داده باشد.

اهمیت مراجعه فوری به پزشک

جمعیت هلال احمر تاکید می‌کند که بسیاری از آسیب‌های چشمی ممکن است در ساعات اولیه هیچ علامتی نداشته باشند. با این حال، در صورت هرگونه ظن به آسیب چشمی پس از انفجار، فوراً به چشم‌پزشک مراجعه کنید تا از بروز عوارض جدی‌تر و زیان‌های جبران‌ناپذیر پیشگیری شود.