تنش در روابط آمریکا و اسرائیل بر سر ایران؛ ونس در کانون دیپلماسی

نقش کلیدی ونس در مذاکرات احتمالی

انتظار می‌رود در صورت برگزاری مذاکرات صلح در هفته‌های آتی، ونس ریاست تیم مذاکره‌کننده آمریکایی را بر عهده بگیرد. این نقش به دلیل دیدگاه‌های متفاوت او نسبت به جنگ و همچنین جایگاهش در دولت ترامپ، اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است.

یک مقام ارشد آمریکایی در این خصوص گفته است: «اگر ایرانی‌ها نتوانند با ونس به توافق برسند، اساساً توافقی در کار نخواهد بود؛ این بهترین گزینه‌ای است که در اختیار دارند.»

تنش‌ها با نتانیاهو و برآوردهای جنگی

بر اساس گزارشی از شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم صهیونیستی، ونس در تماس تلفنی اخیر خود با نتانیاهو، برآوردهای او درباره روند جنگ با ایران و احتمال سرنگونی نظام را «بیش از حد خوش‌بینانه» توصیف کرده است. این موضوع به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی و یک منبع آگاه اسرائیلی مطرح شده و نشان‌دهنده اختلاف دیدگاه عمیق میان دو طرف است.

• دیدگاه ونس: او از ابتدا نسبت به ارزیابی‌های خوش‌بینانه اسرائیل بدبین بوده و معتقد است جنگ برای چند هفته دیگر ادامه خواهد داشت.
• دیدگاه نتانیاهو: پیش از جنگ، نتانیاهو تصویری از یک عملیات نسبتاً آسان و تغییر نظامی بسیار محتمل ارائه داده بود.

کاخ سفید نیز به این جمع‌بندی رسیده که برخی عناصر در تل‌آویو در حال تخریب وجهه معاون رئیس‌جمهور آمریکا هستند، به ویژه پس از تماس تلفنی پرتنش میان ونس و نتانیاهو.

تلاش برای تضعیف ونس

مشاوران ونس بر این باورند که برخی جریان‌ها در اسرائیل به دنبال تضعیف او هستند، زیرا او را چهره‌ای کمتر تندرو می‌دانند. با این حال، مقامات اسرائیلی این ادعا را به شدت رد کرده‌اند. اندرو سورابیان، از مشاوران ونس، در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شده که گزارشی از شبکه سی‌ان‌ان در این خصوص، بخشی از یک عملیات تبلیغاتی خارجی هماهنگ است و یک مقام دیگر آمریکایی نیز آن را «عملیات اسرائیلی علیه ونس» خوانده، هرچند مدرکی ارائه نشده است.

مذاکرات ایران و نقش ترامپ

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، طی نشست هیئت دولت در روز پنج‌شنبه، نقش ونس را در مذاکرات ایران رسمی کرده و از او خواسته گزارشی درباره ایران ارائه دهد. ونس قرار است در کنار استیو ویتکاف و جرد کوشنر در روند مذاکرات نقش‌آفرینی کند. منابع کاخ سفید تأکید کرده‌اند که جایگاه ونس و مخالفت شناخته‌شده‌اش با جنگ‌های طولانی، او را در نگاه ایرانی‌ها به گزینه‌ای قابل‌قبول‌تر نسبت به دیگر مذاکره‌کنندگان تبدیل کرده است.

میانجیگری و گزینه‌های پیش رو

ترامپ مهلت مذاکرات با ایران را تمدید کرده و میانجی‌هایی از پاکستان، مصر و ترکیه در حال تلاش برای ترتیب دادن دیدارهای مستقیم میان واشنگتن و تهران هستند. منابع ایرانی نیز به این میانجی‌ها اعلام کرده‌اند که همچنان در انتظار تصمیم رهبر انقلاب اسلامی هستند.

در صورت برگزاری نشست، احتمال دارد ونس در برابر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران قرار گیرد. در عین حال، دولت آمریکا گزینه تشدید قابل‌توجه نظامی را نیز در صورت شکست دیپلماسی بررسی می‌کند.

دیپلماسی فعال ونس در منطقه

ونس در روزهای اخیر به طور فعال در دیپلماسی مرتبط با ایران نقش داشته و حتی پیش از آغاز جنگ نیز در جلسات شورای امنیت ملی درباره گزینه‌های نظامی مشارکت کرده است. او دیدارهایی با هیئت بلندپایه امارات و نخست‌وزیر قطر داشته و در این دیدارها، موضوع جنگ، مذاکرات با ایران و کمک‌های نظامی آمریکا به متحدان منطقه‌ای مورد بحث قرار گرفته است.

کاخ سفید نیز از طریق میانجی‌ها به ایران پیام داده که آمادگی ونس برای هدایت مذاکرات، نشانه جدیت ترامپ است. یک منبع نزدیک به ونس تأکید کرده که او دیدگاه‌های خاص خود را دارد، اما در صورت آغاز مذاکرات با ایران، بر اساس دستورات ترامپ عمل خواهد کرد و تلاش می‌کند به نتیجه‌ای برسد که رضایت رئیس‌جمهور را تأمین کند.