گسترش خدمات روانشناختی بهزیستی در بحران: بیش از ۶۵ هزار تماس با سامانه صدای مشاور

برنامه «محب»؛ حمایت روانشناختی در بحران

ابراهیم غفاری، مدیرکل دفتر مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی کشور، به تشریح وظایف این دفتر در دوران بحران پرداخت. او اظهار داشت که برنامه «مداخلات روانی-اجتماعی در بحران» (محب) با هدف ارتقای سلامت روان فردی و اجتماعی و کمک به بازسازی روانی جوامع آسیب‌دیده، با مشارکت داوطلبانه متخصصان به اجرا درآمده است.

در شرایط بحرانی، آماده‌باش داوطلبان نخستین گام بوده و پس از فراهم شدن شرایط ایمنی و اخذ مجوزهای لازم، فرایند فراخوان، سازماندهی و اعزام نیروها صورت گرفته است. همچنین، شبانه‌روزی شدن خط ۱۴۸۰ به منظور تسهیل دسترسی مردم به خدمات مشاوره‌ای رایگان در دستور کار قرار گرفته است.

رویکردهای مؤثر در ارائه خدمات مشاوره

غفاری در خصوص نوع خدمات مشاوره‌ای توضیح داد که این خدمات به دو صورت فردی و گروهی ارائه می‌شوند. با این حال، در شرایط بحرانی، تمرکز بیشتر بر مشاوره فردی بوده است. تجربه نشان داده است که ترکیب این دو روش اثربخشی بیشتری دارد؛ چرا که مشاوره فردی به بررسی عمیق‌تر مشکلات کمک می‌کند، در حالی که مشاوره گروهی موجب تقویت همدلی اجتماعی و کاهش احساس تنهایی در افراد می‌شود.

تأثیر خدمات بر کاهش اضطراب و تقویت تاب‌آوری

مدیرکل دفتر مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی کشور به تأثیر این خدمات اشاره کرد. اگرچه پژوهش مستقلی در این زمینه انجام نشده، اما تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که این خدمات نقش قابل توجهی در:

• کاهش اضطراب ناشی از بحران
• کمک به سازگاری با سوگ و فقدان
• کاهش تعارضات خانوادگی
• افزایش تاب‌آوری روانی، به‌ویژه در کودکان

داشته‌اند.

گروه‌های اولویت‌دار برای دریافت حمایت

غفاری تأکید کرد که همه افراد در شرایط بحران نیازمند حمایت روانشناختی هستند. با این حال، گروه‌های زیر بیش از سایرین به این خدمات نیاز دارند:

• خانواده‌های مدافعان کشور و شهدا
• کودکان و نوجوانان آسیب‌دیده
• بازماندگان حوادث ناشی از بحران

نقش حیاتی داوطلبان و سازمان‌های مردم‌نهاد

نقش داوطلبان و سازمان‌های مردم‌نهاد در تکمیل ظرفیت خدمات، بسیار مهم ارزیابی شده است. سازمان بهزیستی با جذب نیروهای متخصص و به‌کارگیری آن‌ها در قالب داوطلبان خط ۱۴۸۰ و تیم‌های «محب»، توانسته دامنه خدمات مشاوره‌ای و حمایتی خود را گسترش دهد.

برنامه‌های تخصصی و آماری از خدمات

«محب» یکی از مهم‌ترین برنامه‌های تخصصی مداخله در بحران است که بر اساس آن، تیم‌های تخصصی پس از فراهم شدن شرایط لازم به مناطق آسیب‌دیده اعزام می‌شوند. شبانه‌روزی شدن خط ۱۴۸۰، برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی و تدوین محتوای آموزشی برای گروه‌های مختلف از دیگر اقدامات انجام شده است.

در یک بازه زمانی مشخص، از ۹ اسفند تا ۳ فروردین، بیش از ۶۵ هزار تماس موفق با سامانه صدای مشاور ثبت شده است. بخش قابل توجهی از این تماس‌ها مربوط به مشکلات خانوادگی، اختلالات خلقی و مسائل ناشی از بحران بوده است. همچنین، تیم‌های «محب» با استقرار در صدها پایگاه و مشارکت هزاران عضو، خدماتی از جمله ارجاع، اعزام روانشناسان، آموزش و مشاوره را به ده‌ها هزار نفر ارائه کرده‌اند.

افزایش ظرفیت با جذب نیروهای جدید

با فراخوان جدید، صدها داوطلب و تیم تخصصی به ظرفیت موجود افزوده شده‌اند. این اقدام به توسعه پوشش خدمات و پاسخگویی بهتر به نیازهای روانی و اجتماعی مردم در شرایط بحران کمک شایانی کرده است.