پایان دوران مارادونا در ناپولی: داستان آخرین بازی و دوپینگ جنجالی

آخرین حضور در سن پائولو

در تاریخ ۱۷ مارس ۱۹۹۱، دیه‌گو آرماندو مارادونا، که از نظر ورزشی وارد دوران افول شده بود، با وجود سن کم ۳۰ سالگی، یک ارسال دقیق انجام داد که منجر به گل جانفرانکو زولا شد و پیروزی ۱-۰ ناپولی را مقابل باری در هفته بیست‌وپنجم سری آ فصل ۹۱-۱۹۹۰ رقم زد. پس از هفت سال حضور در ناپولی، طولانی‌ترین مدت حضورش در یک تیم، شماره ۱۰ آرژانتینی دیگر تمایلی به فوتبال ایتالیا نداشت. پیامدهای جام جهانی ۱۹۹۰ ایتالیا روابط او را به هم ریخته بود و نقش او در آن فصل برای ناپولی بسیار محدود شده بود؛ او تنها شش گل به ثمر رساند که همه آن‌ها از روی نقطه پنالتی بودند.

مارادونا، که چند هفته قبل، در فوریه ۱۹۹۱، توسط دادگاه ایتالیا به دلیل نگهداری مواد مخدر محکوم شده بود – پس از شنودهایی که نشان می‌داد با کامورا (مافیای ناپل) رابطه دارد – به اطرافیانش گفته بود که در بازی مقابل باری شرکت نخواهد کرد. او در آن زمان درگیر بازگشت شدید به اعتیادش بود و اطرافیانش از این موضوع آگاه بودند. با این حال، همان روز تصمیم گرفت در ترکیب اصلی باشد و ۹۰ دقیقه کامل بازی کرد. این دیدار، آخرین حضور او در ورزشگاه سن پائولو (که اکنون به نام دیه‌گو مارادونا شناخته می‌شود) بود.

قفس طلایی و پناهگاه کوکائین

مارادونا با ناپولی پنج عنوان قهرمانی از جمله اسکودتوهای ۱۹۸۷ و ۱۹۹۰ و جام یوفای ۱۹۸۹ را کسب کرده بود. او دو بار فرصت ترک این باشگاه را داشت: نخست در سال ۱۹۸۷، زمانی که میلانِ سیلویو برلوسکنی خواهانش بود، و بار دوم در سال ۱۹۸۹، وقتی المپیک مارسی به دنبال جذب او بود. در مورد دوم، دیه‌گو با اصرار خواستار انتقال به فرانسه بود، اما رئیس باشگاه ناپولی، کورادو فرلاینو، مخالفت کرد و ایتالیا برای او به قفس طلایی تبدیل شد. در این میان، کوکائین به پناهگاه او بدل گشت.

در مستند «دیه‌گو مارادونا» ساخته آصف کاپادیا، این اسطوره آرژانتینی توضیح می‌دهد که چگونه از کنترل‌های ضد دوپینگ فرار می‌کرد: «یکشنبه‌ها، بعد از بازی‌ها، کلودیا با دخترها می‌ماند و من با دوستانم بیرون می‌رفتم تا چیزی بخوریم یا بنوشیم. آنجا کوکائین مصرف می‌کردیم. این روند تا چهارشنبه ادامه داشت و بعد از آن شروع می‌کردم به پاک‌سازی، پاک‌سازی و پاک‌سازی، تا بتوانم یکشنبه بازی کنم. وقتی وارد خانه می‌شدم و دخترهایم را می‌دیدم، می‌ترسیدم. بنابراین خودم را در حمام حبس می‌کردم.» دیه‌گو این‌ها را گفت، کسی که ارتباط مستقیمی با کارمینه جولیانو، رهبر یکی از شاخه‌های کامورا، مافیای ناپل که کنترل مواد مخدر را در دست داشت، داشت.

پیامدهای جام جهانی ۹۰ و افول ناپولی

نمایش درخشان مارادونا در جام جهانی ۱۹۹۰ ایتالیا، به ویژه حذف تیم ملی ایتالیا توسط آرژانتین در نیمه‌نهایی، همچنین توهین «حرامزاده‌ها» به تماشاگران ایتالیایی پیش از فینال و جمله معروفش «به لطف من، ایتالیایی‌ها دیگر نژادپرست نیستند» پس از بازی با کامرون، بی‌هزینه نبود. رابطه شماره ۱۰ با بخش بزرگی از کشوری که هر هفته در آن بازی می‌کرد، از هم پاشیده بود. مارادونا در زندگینامه‌اش نوشت که باید پس از آن جام جهانی ناپل را ترک می‌کرد: «همه‌چیز تمام شده بود. آن بازی مقابل ایتالیا، آن هم در ناپل، حکم من را صادر کرد.» در دسامبر ۱۹۹۰، روزنامه ایتالیایی لارپوبلیکا از خوانندگانش پرسید «پادشاه جهنم‌ها» کیست؟ مارادونا برنده شد و حتی صدام حسین، دیکتاتور عراق، را پشت سر گذاشت.

در چنین فضایی که دوران مارادونا عملاً به پایان رسیده بود، ناپولی فصل ۹۱-۱۹۹۰ سری آ را خوب شروع نکرد، در ماه نوامبر از لیگ قهرمانان حذف شد و دیه‌گو نیز شروع به غیبت در تمرینات کرد؛ آن هم در تیمی که پس از سال‌ها درخشش، این بار افت کرده بود. در ابتدای سال ۱۹۹۱، تیم فقط دو امتیاز با منطقه سقوط فاصله داشت و در ۱۵ هفته تنها چهار برد کسب کرده بود، در نهایت هم فصل را در رده هشتم به پایان رساند؛ نخستین نشانه از سقوطی که بعدها به سری بی در سال ۱۹۹۸ و سپس سری سی در سال ۲۰۰۴ انجامید.

عملیات چین و شنودهای جنجالی

روز دوشنبه ۷ ژانویه ۱۹۹۱، دستگاه قضایی ایتالیا با همکاری سرویس‌های اطلاعاتی و پلیس «عملیات چین» را آغاز کرد. مارادونا در شنودهای تلفنی، ساعت ۳:۳۰ بامداد، در حالی که با کارملا، عضو خاندان جولیانو، تماس گرفته بود، درخواست کوکائین را به آدرسی که در آن حضور داشت (همراه یک دوست) مطرح کرد.

نکته جالب این بود که پس از آن، پسر کارملا وارد مکالمه شد و دو سؤال فوتبالی پرسید:

• «دیه‌گو، در تورین چه شد؟» (اشاره به شکست ۱-۰ ناپولی مقابل یوونتوس در عصر یکشنبه ۶ ژانویه)
• مارادونا پاسخ داد: «بدشانسی بود، لعنتی‌ها.»
• «دیِگو، می‌روی یا در ناپولی می‌مانی؟»
• «نمی‌دانم.»

شنودهای تلفنی چند هفته بعد، در روز پنج‌شنبه ۱۴ فوریه، به رسانه‌ها درز کرد و شوک بزرگی به وجود آورد: اسطوره فوتبال درخواست مواد مخدر کرده بود. هم‌زمان، دستگاه قضایی اعلام کرد که مارادونا به دلیل نگهداری کوکائین با هدف قاچاق مواد مخدر تحت تحقیق قرار گرفته است؛ اتهامی که می‌توانست تا ۲۰ سال زندان برایش به دنبال داشته باشد. دیه‌گو به دادگاه‌های ناپل احضار شد و مجبور شد وثیقه بپردازد، در حالی که پرونده همچنان در جریان بود و در نهایت به ۱۴ ماه زندان محکوم شد، اما آن زمان دیگر در ایتالیا حضور نداشت.

لحظات دراماتیک پیش از تست دوپینگ

فرناندو سیگنورینی، بدنساز وقت مارادونا، در کتاب «دیه‌گو از درون» جزئیات ساعات دراماتیک پیش از بازی ۱۷ مارس را روایت می‌کند: «دیه‌گو قرار نبود مقابل باری بازی کند. دو یا سه روز بسیار بد را پشت سر گذاشته بود؛ بیشتر وقتش را در اتاقش، در حالت افسردگی و مصرف مواد، گذرانده بود. تقریباً نمی‌خوابید. عصر شنبه به خانه‌اش رفتم و شروع به صحبت کردیم. از او پرسیدم «فردا قرار است چکار کنی؟» گفت «هیچ، من بازی نمی‌کنم.» خداحافظی کردیم و من به خانه رفتم. ساعت هشت صبح روز بعد، یکشنبه، تلفن زنگ خورد. کلودیا بود، با صدای پر از شادی گفت مربی، کفش‌های دیه‌گو را به کمپ تمرین ببر. امروز ساعت ۶:۳۰ با حال خوب از خواب بیدار شد، دوش گرفت و رفت.»

با وجود اینکه درخشان نبود و فاصله زیادی با اوج آمادگی بدنی‌اش داشت، همان مارادونای تقریباً بی‌خواب عملکرد قابل قبولی از خود نشان داد و پاس گل تنها گل بازی را برای زولا فراهم کرد. روزنامه‌های ایتالیایی، طبق آنچه در کتاب «دیه‌گو در آمار» نوشته دیه‌گو دل سانتو آمده، به او میانگین نمره ۶ دادند. پس از بازی، هنوز در زمین، بازیکن آرژانتینی با شماره ۱۰ باری، پیترو مایلارو، همدیگر را در آغوش گرفتند و سپس به سمت رختکن رفت؛ جایی که به او اطلاع دادند باید در تست دوپینگ شرکت کند.

سیگنورینی در «دیه‌گو از درون» ادامه می‌دهد: «به رختکن پایین رفتم و دیدم دیه‌گو با زولا، فلورین رادوجویو (بازیکن رومانیایی باری) و یک بازیکن دیگر از باری در حال صحبت است و هر چهار نفر منتظر بودند تا از اتاقی که قرار بود نمونه ادرار بگیرند، صدایشان کنند. او گفت «پروفسور، صبر کن تا تست دوپینگ را بدهم و بعد با هم برویم.» قبل از اینکه وارد اتاق کوچک شود، دیه‌گو که در یک حوله سفید پیچیده شده بود، به سمت در رختکن رفت و با صدای بلند لوچانو موجی، مدیرکل ناپولی را صدا زد: «لوچانو، بیا اینجا. من را تنها نگذار.» مدیر آمد و آن دو چند دقیقه با هم صحبت کردند. چند لحظه بعد، موجی به رختکن برگشت و دیه‌گو هم مراحل آزمایش ادرار را انجام داد.

مثبت شدن تست دوپینگ و محرومیت

یکشنبه بعد، ۲۴ مارس، شماره ۱۰ از روی نقطه پنالتی در شکست ۴-۱ ناپولی مقابل سمپدوریا (قهرمان آینده آن فصل) در جنوا گل زد. دو یا سه روز بعد، حدود جمعه ۲۹ مارس، یک فکس از فدراسیون فوتبال ایتالیا به خانه دیه‌گو رسید که اعلام می‌کرد آزمایش بازی با باری مثبت شده و او بلافاصله از بازی محروم می‌شود.

مارادونا بارها از آن تست مثبت به عنوان نوعی انتقام ایتالیایی‌ها یاد کرده است. او در زندگینامه‌اش «من دیه‌گوی مردم هستم» گفت: «نوبت تست دوپینگ من شد و انتقام عملی شد. این انتقام از قبل نوشته شده بود و بالاخره رسید. من به آن می‌گویم دوپینگِ آنتونیو ماتارزه (رئیس وقت فدراسیون فوتبال ایتالیا). آزمایشگاهی که تست‌ها در آن انجام شد بعداً زیر سؤال رفت. این دوپینگ، انتقام از من بود، چون آرژانتین ایتالیا را حذف کرده بود.»

با این حال، او در سال ۱۹۹۶ روایت دیگری، تا حدی متناقض، ارائه داد و گفت خودش عمداً باعث مثبت شدن تست شده بود تا بتواند از ناپولی جدا شود: «در سال ۹۱ عمداً مواد مصرف کردم تا از ناپولی بروم.»

در واقع، در سال‌های بعد، همه طرف‌ها روایت‌های متناقضی ارائه دادند. فرلاینو چندین بار موضع خود را تغییر داد؛ از این جمله که «همه می‌دانستیم مارادونا مشکل دوپینگ دارد، اما کنترل‌ها خیلی سختگیرانه نبود»، تا اینکه «من ده بار او را نجات دادم». حتی سیگنورینی در کتابش به شایعه‌ای اشاره کرد که پای موجی را وسط می‌کشید؛ اینکه او ظاهراً به مارادونا «یک محفظه لاستیکی می‌داد که با ادرار پاک از مواد، توسط شخص دیگری، پر شده بود تا بتواند از آزمایش‌های فدراسیون عبور کند». او افزود: «نمی‌دانم این موضوع واقعیت داشت یا نه، اما می‌دانم که قدرت فوتبال دیگر او را کنار گذاشته بود.»

تقریباً بلافاصله، دوشنبه ۱ آوریل، کلودیا و دو دخترشان به بوئنوس آیرس رسیدند. همان شب، او نیز ایتالیا را ترک کرد و به بوئنوس آیرس رفت و سه‌شنبه ۲ آوریل به آنجا رسید.

چند روز بعد، در حالی که دیه‌گو در آرژانتین بود، در تاریخ ۶ آوریل ۱۹۹۱، کمیته انضباطی لیگ ایتالیا او را به مدت ۱۵ ماه، تا ۳۰ ژوئن ۱۹۹۲، محروم کرد. فیفا نیز این محرومیت را به سایر رقابت‌ها تعمیم داد. مارادونا وارد دوره‌ای بسیار سخت شد؛ در حالی که با مشکلات شخصی‌اش دست‌وپنجه نرم می‌کرد و امکان بازی هم نداشت، با ضربات جدیدی روبه‌رو شد.