رشد چشمگیر گردشگری گیلان در نوروز ۱۴۰۵ و توسعه صنایع دستی

گیلان، استان سرسبز شمال ایران، در نوروز ۱۴۰۵ شاهد افزایش چشمگیر ورود مسافران و رونق بی‌سابقه در بخش گردشگری و صنایع دستی بود. یوسف سلمان‌خواه، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گیلان، با تشریح عملکرد نوروزی این استان، گیلان را کانون راهبردی میزبانی از هم‌وطنان معرفی کرد و صنایع دستی را هویت فرهنگی ریشه‌دار در جغرافیای گیلان دانست که به ظرفیتی عظیم برای گردشگری تبدیل شده است.

تغییر رویکرد نظارتی و حمایت از بخش خصوصی

در نوروز ۱۴۰۵، رویکرد نظارتی با محوریت «صیانت از حقوق مسافران» و ارتقای کیفیت خدمات تغییر یافت. این سیاست بر تکریم فعالان بخش‌خصوصی و تقویت سرمایه اجتماعی صنعت گردشگری استوار بود. بخش‌خصوصی نیز با اعمال تخفیف ۳۰ درصدی در تأسیسات اقامتی، نقش مهمی در تسهیل سفر و ایجاد همدلی ملی ایفا کرد.

آمارهای خیره‌کننده نوروز ۱۴۰۵

بر اساس آمارهای رسمی ارائه شده توسط مدیرکل میراث‌فرهنگی گیلان، وضعیت سفر در این استان در بازه زمانی ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ تا ۶ فروردین ۱۴۰۵ به شرح زیر است:

• ورود خودرو: تعداد ۸۳۰ هزار و ۴۰۲ خودرو وارد استان شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۹.۸۹ درصد رشد داشته است.
• ورود مسافر: بیش از سه میلیون و ۶۵۶ هزار نفر مسافر وارد استان شده‌اند که نشان‌دهنده افزایش ۸.۴۶ درصدی ورود مسافران است.
• اقامت ثبت‌شده: مجموع اقامت ثبت‌شده در استان به سه میلیون و ۴۶۹ هزار و ۷۱۰ نفر-شب رسیده که حاکی از رشد ۹.۵۷ درصدی نسبت به سال گذشته است.
• ضریب اشغال: ضریب اشغال مراکز اقامتی حدود ۸۰ درصد بوده است.

نکته قابل توجه این است که بیش از ۹۱ درصد اقامت‌ها در مراکز غیررسمی صورت گرفته که لزوم سیاست‌گذاری هدفمند برای ساماندهی این بخش را بیش از پیش نمایان می‌سازد.

صنایع دستی گیلان: میراثی زنده و ظرفیتی برای توسعه

گیلان با دارا بودن بیش از ۲۷ هزار هنرمند صنایع‌دستی در ۴۲ رشته مختلف، قطب مهمی در تولید محصولات هنرهای سنتی ایران محسوب می‌شود. هفت شهر و روستای استان با برندهای ملی و جهانی به عنوان شهرهای و روستاهای صنایع‌دستی معرفی شده‌اند که نشان‌دهنده اهمیت و پتانسیل بالای این بخش است.

برندسازی ملی و جهانی

پس از ثبت جهانی قاسم‌آباد رودسر با محوریت چادر شب‌بافی، اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گیلان اهتمام ویژه‌ای به برندسازی ملی برای رونق صنایع دستی منطقه داشته است. از جمله این اقدامات می‌توان به معرفی‌های زیر اشاره کرد:

• فشتکه خمام: روستای ملی حصیربافی.
• رشت: شهر ملی رشتی‌دوزی (قلاب‌دوزی رشت)، که یکی از رودوزی‌های سنتی ایران است و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده.

در مراسمی که در ۱۵ دی ماه ۱۳۹۹ در کاخ‌موزه نیاوران برگزار شد، چندین شهر و روستا گواهی‌نامه ملی دریافت کردند:

• شهر رشت: شهر ملی هنرهای سنتی ایران با محوریت رشتی‌دوزی.
• روستای ارده شهرستان رضوانشهر: با محوریت شال‌بافی.
• روستای جیرده شهرستان شفت: با محوریت سفالگری سنتی.
• روستای عنبران‌محله شهرستان آستارا: با محوریت گلیم‌بافی.
• روستای شالما شهرستان ماسال: با محوریت چوب‌تراشی.

در بهمن ماه ۱۴۰۴ نیز روستای لیالستان لاهیجان به عنوان روستای ملی بامبوبافی ایران ثبت ملی شد. این اقدام به عنوان احیای یک میراث و آغاز مسیر توسعه با عاملیت صنایع دستی عنوان شده است.