توسعه برنامه نظارت بر کودکان در خانواده توسط سازمان بهزیستی و یونیسف

مقدمه: ارتقای کیفیت مراقبت از کودکان در خانواده

سازمان بهزیستی کشور با هدف تضمین سلامت و امنیت کودکان در کانون خانواده، برنامه جامع سرپرستی مددکاری اجتماعی را توسعه داده است. این برنامه که از سال ۱۳۹۸ آغاز شده، با آموزش و به‌کارگیری متخصصان مددکاری، نظارتی دقیق و حرفه‌ای بر وضعیت کودکان تحت سرپرستی خانواده‌ها اعمال می‌کند.

تاریخچه و توسعه برنامه سرپرستی مددکاری اجتماعی

برنامه سرپرستی مددکاری اجتماعی در حوزه مراقبت از کودکان در خانواده، از سال ۱۳۹۸ با حمایت مالی یونیسف و ارائه آموزش‌های تئوری و عملی به اولین گروه از سرپرستان آغاز شد. پس از اتمام این دوره‌های آموزشی، ۳۰ سرپرست از سال ۱۴۰۰ فعالیت تخصصی خود را در قالب ارائه خدمات مددکاری و مداخلات حرفه‌ای، بر اساس شیوه‌نامه نظارت بر فرزندان در خانواده، آغاز کردند.

گسترش شبکه سوپروایزران در سراسر کشور

گروه دوم سرپرستان نیز در سال ۱۴۰۰ تحت آموزش‌های تئوری و عملی قرار گرفتند و از سال ۱۴۰۲ رسماً وارد چرخه فعالیت شدند. در حال حاضر، حدود ۵۰ سرپرست مددکاری اجتماعی با دفتر مراقبت و توانمندسازی کودکان و نوجوانان سازمان بهزیستی همکاری مستمر دارند.

محتوای آموزشی و تخصص‌های کسب‌شده

این متخصصان تاکنون دوره‌های آموزشی متنوعی را پشت سر گذاشته‌اند که شامل موارد زیر است:

• مهارت‌های سرپرستی
• مصاحبه تخصصی با کودکان
• خودمراقبتی
• کار تیمی
• تدوین برنامه مراقبت بر اساس مدل پایگاه امن
• مباحث تخصصی مددکاری و روانشناسی
• حقوق کودکان
• سرمایه روانشناختی
• پیشگیری از کودک‌آزاری

اولویت اصلی: نظارت بر زندگی فرزندان در خانواده

هدف کلیدی این فعالیت‌ها، آموزش تخصصی مددکاران اجتماعی بخش اجرا به منظور ارتقای کیفی برنامه نظارت بر زندگی فرزندان در خانواده است. سوپروایزرهای مددکاری در استان‌ها، وظیفه آموزش مددکاران مراکز مثبت زندگی و مددکاران شهرستان‌ها و همچنین تربیت نسل جدید سرپرستان مددکاری اجتماعی را بر عهده دارند.

تأکید بر امنیت کودکان در شرایط حساس

با عنایت به سیاست سازمان در زمان جنگ برای حضور کودکان در درون کانون خانواده، تمامی ضوابط و مقررات قانونی و اداری به دقت لحاظ شده است. در این راستا تمامی سوپروایزرها در تعامل تنگاتنگ با کارشناسان حوزه کودکان و مددکاران مراکز مثبت زندگی در سراسر کشور هستند و در نحوه نظارت تخصصی بر وضعیت کودکان واگذار شده به خانواده‌های واجد شرایط و پیگیری امور تخصصی آنان، مشارکت فعال دارند.

به تمام استان‌های کشور ابلاغ شده است که سوپروایزرها با هماهنگی و همکاری مراکز مثبت زندگی و کارشناسان حوزه کودکان، وضعیت مراقبت در خانواده‌ها را بیش از گذشته رصد، پایش و پیمایش کنند تا از سلامت و کیفیت زندگی فرزندان اطمینان کامل حاصل شود.