پویش «سرو ایران» در سمنان: گامی عملی در مدیریت بحران اقلیمی و توسعه فضای سبز

در استان سمنان، درخت تنها یک عنصر زیبایی‌بخش نیست؛ هر نهال به منزله سدی کوچک در برابر بیابان‌زایی، فیلتری طبیعی برای هوای آلوده و فرصتی برای حفظ رطوبت خاک محسوب می‌شود. با توجه به بارندگی محدود در این استان، فقدان پوشش گیاهی می‌تواند به سرعت منجر به فرسایش خاک، افزایش گرد و غبار و کاهش بهره‌وری زمین‌های کشاورزی شود. از این رو، پویش‌های درختکاری، به ویژه اگر از حالت نمادین خارج شوند، می‌توانند به ابزاری واقعی برای مدیریت بحران اقلیمی تبدیل گردند. پویش «سرو ایران» در استان سمنان نیز با همین رویکرد تعریف شده است؛ حرکتی که می‌کوشد مشارکت مردمی را به یک ظرفیت عملی در حفاظت از منابع طبیعی بدل سازد.

تجربه سال‌های گذشته نشان داده که موفقیت درختکاری نه به تعداد نهال‌های کاشته شده، بلکه به «ماندگاری و نگهداری» آن‌ها وابسته است؛ موضوعی که در سیاست‌گذاری‌های جدید منابع طبیعی مورد توجه جدی قرار گرفته است.

کاشت ۱۲ هزار نهال در مسیر احیای پوشش گیاهی سمنان

علیرضا رهایی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان، اظهار داشت: در قالب پویش درختکاری «سرو ایران»، کاشت ۱۲ هزار اصله نهال در سطح استان توزیع شده و با مشارکت گسترده مردم، دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی در دستور کار قرار دارد.

وی با تأکید بر تداوم این پویش افزود: «این برنامه هر شب جمعه تا تاریخ ۲۹ فروردین ادامه خواهد داشت و با هدف توسعه فضای سبز و تقویت مشارکت اجتماعی در حوزه منابع طبیعی به اجرا در می‌آید.»

درختکاری؛ فراتر از کاشت، تمرکز بر نگهداری

رهایی با اشاره به انتخاب گونه‌های نهال تصریح کرد: «گونه‌های مورد استفاده بر اساس شرایط اقلیمی استان و اصول کارشناسی دقیق انتخاب شده‌اند، چرا که درختکاری تنها زمانی اثربخش است که با نگهداری، مراقبت و آبیاری مناسب همراه باشد.»

این نکته یکی از چالش‌های اصلی طرح‌های درختکاری در مناطق خشک است. در چنین مناطقی، اگر برنامه مدونی برای نگهداری وجود نداشته باشد، بخش قابل توجهی از نهال‌ها در سال‌های نخست از بین می‌روند و عملاً سرمایه‌گذاری انجام شده به نتیجه مطلوب نمی‌رسد.

مشارکت مردمی؛ از اجتماعات شبانه تا روز طبیعت

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان اعلام کرد: توزیع نهال در تاریخ ۱۲ فروردین، همزمان با روز جمهوری اسلامی ایران، در اجتماعات شبانه اقتدار انجام می‌شود. همچنین، مراسم‌های کاشت نهال نیز در تاریخ ۱۳ فروردین، روز طبیعت، در سراسر استان برگزار خواهد شد.

بر اساس برنامه اعلام شده، این پویش به صورت همزمان در شهرستان‌های مختلف استان از جمله سمنان، شاهرود، دامغان، گرمسار، آرادان، سرخه، مهدیشهر و میامی اجرا می‌شود تا زمینه مشارکت گسترده‌تر مردم فراهم آید.

از یک پویش محلی تا یک هدف ملی: طرح کاشت یک میلیارد درخت

رهایی با اشاره به پیوند این پویش با طرح ملی کاشت یک میلیارد درخت گفت: «در استان سمنان، هدف‌گذاری کاشت ۱۰ میلیون اصله نهال در بخش‌های جنگل، مرتع، بیابان، فضای سبز و زراعت چوب در مدت چهار سال انجام شده است.»

به گفته وی، از ابتدای اجرای این طرح تاکنون حدود هفت میلیون اصله نهال در سطح استان کاشته شده است. همچنین، در سال ۱۴۰۴ نیز ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار اصله نهال تولید شده که از این میزان، یک میلیون و ۶۰۰ هزار اصله قابلیت توزیع دارد.

اهمیت پویش برای آینده سمنان

کارشناسان منابع طبیعی معتقدند در استانی مانند سمنان، توسعه پوشش گیاهی می‌تواند چندین اثر همزمان داشته باشد؛ از جمله کاهش فرسایش خاک، کنترل گرد و غبار، افزایش نفوذ آب در زمین و در نهایت کمک به پایداری کشاورزی و زندگی روستایی.

به همین دلیل، مشارکت مردم در چنین طرح‌هایی تنها یک همراهی نمادین نیست، بلکه بخشی حیاتی از راه‌حل برای مقابله با بحران‌های زیست‌محیطی و حفظ کیفیت زندگی در سال‌های آینده محسوب می‌شود.

پویش «سرو ایران»، اگرچه در ظاهر یک برنامه درختکاری است، اما در واقع تلاشی برای پیوند دادن مشارکت مردمی با مدیریت بحران آب و خاک در سمنان به شمار می‌رود. موفقیت این طرح نه در تعداد نهال‌های کاشته شده، بلکه در میزان ماندگاری آن‌ها و استمرار مشارکت مردم تعیین خواهد شد؛ جایی که هر نهال می‌تواند به یک سرمایه پایدار برای آینده استان تبدیل شود.