مقابله با بیابان‌زایی در خراسان شمالی؛ چالش‌ها و راهکارها

بیابان‌زایی، پدیده‌ای که امروزه به یکی از چالش‌های اصلی بشر تبدیل شده، در استان خراسان شمالی نیز به یک معضل جدی بدل گشته است. این پدیده نه تنها به کاهش زمین‌های قابل کشت و منابع کشاورزی منجر می‌شود، بلکه اکوسیستم‌های طبیعی را نیز به شدت تحت تاثیر قرار می‌دهد. حسن امامی، رئیس اداره بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری خراسان شمالی، در گفت‌وگویی به تشریح ابعاد این چالش و اقدامات انجام شده برای مقابله با آن پرداخت.

ابعاد بیابان‌زایی در خراسان شمالی

امامی با اشاره به گستره وسیع بیابان‌ها در استان، تاکید کرد که این پدیده به طور مستقیم بر آب‌های زیرزمینی و پوشش گیاهی مناطق بیابانی تاثیر گذاشته است. عدم توجه به حقابه دشت‌های سیلابی نیز چشم‌انداز بوته‌زارهای بیابانی را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.

• وسعت کل منابع طبیعی استان: ۲ میلیون و ۳۳ هزار و ۳۶ هکتار
• میزان مراتع: ۱ میلیون و ۴۰۰ هزار هکتار
• میزان جنگل: ۴۳۴ هزار و ۵۵۰ هکتار
• میزان بیابان: بیش از ۱۸۳ هزار هکتار

وی افزود که ۱۸۳ هزار و ۶۳۶ هکتار، معادل ۹ درصد از کل وسعت منابع طبیعی خراسان شمالی را بیابان تشکیل می‌دهد. این اراضی عمدتاً در حوزه کال شور و در شهرستان‌های جاجرم، گرمه و اسفراین متمرکز هستند.

راهکارهای مقابله با بیابان‌زایی

به گفته امامی، عملیات مقابله با بیابان‌زایی شامل مجموعه‌ای از اقدامات حفاظتی و مراقبتی است که با تخصیص منابع سالانه انجام می‌شود. این طرح‌ها با هدف کاهش اثرات مخرب بیابان‌زایی و احیای مناطق بیابانی به اجرا درآمده‌اند.

مهمترین طرح‌های اجرایی:

• نهال‌کاری: کاشت نهال در مناطق بیابانی برای افزایش پوشش گیاهی و تثبیت خاک.
• بذرپاشی: پخش بذر گیاهان مقاوم به خشکی برای احیای پوشش گیاهی.
• مدیریت روان‌آب: اجرای طرح‌هایی برای مهار و استفاده بهینه از روان‌آب‌ها.
• قرق عرصه‌های بیابانی: حفاظت از مناطق بیابانی برای جلوگیری از تخریب بیشتر.
• مدیریت چرا: کنترل چرای دام‌ها برای جلوگیری از فرسایش خاک و تخریب پوشش گیاهی.
• آبیاری: تامین آب مورد نیاز برای نهال‌ها و پوشش گیاهی تازه کاشته شده.

این اقدامات با هدف ایجاد تعادل زیست‌محیطی و حفظ منابع طبیعی استان خراسان شمالی در برابر پدیده بیابان‌زایی صورت می‌گیرد.