سیزده بدر در کردستان؛ آیین‌های کهن، توصیه‌های پلیس و حفاظت از طبیعت

سیزده بدر در کردستان؛ آیین‌های کهن و توصیه‌های نوین

سیزده بدر، روزی که ایرانیان باستان پس از دوازده روز جشن و شادی نوروزی، به دشت و صحرا می‌رفتند تا دوره نوروز را به پایان برسانند، در استان کردستان نیز با آداب و رسوم خاص خود گرامی داشته می‌شود. خانواده‌های کردستانی از دیرباز برای این روز اهمیت ویژه‌ای قائل بوده‌اند و از ابتدای صبح، به دل طبیعت می‌زنند تا ساعاتی را در کنار هم سپری کنند.

آیین‌های سیزده بدر در کردستان

زنان کردستانی از چند روز قبل، مقدمات پخت دلمه، غذای سنتی و محبوب کردها در سیزده بدر را فراهم می‌کنند. در این روز، خانواده‌ها به همراه اقوام نزدیک، به طبیعت خارج از شهر یا روستاهای اطراف می‌روند. اگرچه دلمه غذای رایج است، اما برخی خانواده‌ها ترجیح می‌دهند با افروختن آتش، کباب ماهی، جوجه‌کباب یا کوبیده طبخ کنند.

از جمله تفرجگاه‌های محبوب در سنندج برای سیزده بدر می‌توان به مناطق کوه آبیدر نظیر هفت آسیاب، پارک امیریه، کانی شفا، پارک کودک، گویزه‌کویره و خضرزنده اشاره کرد. همچنین گردنه صلوات آباد، دشت نوره، حاشیه رودخانه سو و سراب قامیش از دیگر مقاصد انتخابی خانواده‌های سنندجی هستند.

یکی از رسوم قدیمی سیزده بدر در کردستان که امروزه کم‌رنگ شده، جمع‌آوری ۱۳ سنگریزه و پرتاب آن‌ها به پشت سر همراه با خواندن دعا برای رفع نحسی و مشکلات است.

تمهیدات و توصیه‌های پلیس راه

با توجه به افزایش ترددها در روز ۱۳ فروردین، پلیس راه کردستان تمهیداتی را برای مدیریت ترافیک و کاهش حوادث اندیشیده است. سرهنگ حمیدرضا عبدالملکی، رئیس پلیس راه کردستان، اعلام کرد که تردد کامیون‌های کشنده حامل مواد خطرناک ترانزیتی و بار ترافیکی و حجیم از ابتدای تعطیلات نوروزی ممنوع شده و این محدودیت تا ۱۵ فروردین ادامه خواهد داشت.

• در روز ۱۳ فروردین، تردد کامیون در محورهای سقز-مریوان و جاده جدید سنندج-مریوان ممنوع است.
• پلیس توصیه می‌کند از وسایل نقلیه باری برای جابجایی مسافر استفاده نشود، زیرا خطرناک بوده و با راننده متخلف برخورد قانونی می‌شود.
• تیم‌های گشت نامحسوس و محسوس پلیس راه استان برای روز طبیعت ۵۰ درصد افزایش یافته‌اند و با تخلفات حادثه‌ساز به شدت برخورد می‌شود.
• رانندگان باید در حین تردد، مراقب عبور عابران پیاده در کنار جاده‌ها باشند.
• توصیه شده است که بازگشت از سفرهای نوروزی به روزهای پایانی تعطیلات موکول نشود تا از ترافیک سنگین جلوگیری شود.

لزوم حفاظت از طبیعت در روز سیزده بدر

حفاظت از محیط زیست در روز طبیعت همواره یکی از دغدغه‌های اصلی دوستداران محیط زیست است. اداره کل حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی نکاتی را برای حفظ طبیعت یادآور می‌شود:

• به جای افروختن آتش با چوب، از کپسول‌های سفری گازی کوچک استفاده کنیم.
• قول دهیم جز رد پا، چیزی در طبیعت باقی نگذاریم.
• از هر نوع آلودگی صوتی، مواد منفجره و ترقه پرهیز کنیم، زیرا حیوانات به صدا حساسیت بیشتری دارند.
• از ظروف یکبار مصرف و پلاستیکی استفاده نکنیم و مروج چالش بی‌زباله باشیم.
• سبزه‌های هفت سین را در خیابان‌ها و طبیعت رها نکنیم؛ آن‌ها را با راهنمایی سازمان‌های مردم‌نهاد، به شهرداری‌ها، واحدهای دامداری و پرورش اسب یا مدارس طبیعت تحویل دهیم تا به کمپوست یا خوراک دام تبدیل شوند.
• ماهی‌های قرمز هفت سین را فقط در استخرها و حوضچه‌های بسته رها کنیم و آن‌ها را وارد رودخانه‌ها نکنیم.
• نه تنها ته سیگار در طبیعت رها نشود، بلکه ته سیگارهای رها شده را نیز جمع‌آوری کنیم.

استان کردستان با مساحتی بالغ بر ۲۹ هزار کیلومتر مربع و جمعیتی بیش از یک میلیون و ۶۰۳ هزار نفر، میزبان طبیعت‌دوستان در روز سیزده بدر است. با رعایت این نکات، می‌توانیم نوروز را با حفظ طبیعت به پایان برسانیم و شرمنده نسل‌های آینده نباشیم.