لوهانسک؛ قلب دونباس و هدف راهبردی روسیه در اوکراین

اهمیت استراتژیک و اقتصادی لوهانسک

لوهانسک نه تنها به دلیل موقعیت جغرافیایی خود که از سه جهت با خاک روسیه هم‌مرز است، بلکه از نظر اقتصادی نیز از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. این منطقه به عنوان یکی از قطب‌های صنعتی اوکراین شناخته می‌شود و دارای ذخایر قابل توجه زغال‌سنگ و زیرساخت‌های حیاتی برای صنایع سنگین شرق این کشور است.

تحولات سیاسی و الحاق به روسیه

لوهانسک تا سال ۲۰۱۴ یک استان عادی اوکراین بود، اما پس از تحولات شرق این کشور، گروه‌های جدایی‌طلب «جمهوری خلق لوهانسک» را اعلام کردند. این منطقه در سال ۲۰۲۲ از سوی روسیه به رسمیت شناخته شد و سپس به عنوان یکی از چهار منطقه الحاقی به خاک روسیه معرفی گردید. اقدامی که با مخالفت شدید کی‌یف و بخش عمده‌ای از جامعه بین‌المللی مواجه شده است.

دیدگاه تحلیلگران روسی: راهبرد تدریجی و فرسایش

محمود افندی: انباشت دستاوردها به جای پیروزی سریع

محمود افندی، تحلیلگر مسائل روسیه، معتقد است که کنترل لوهانسک بخشی از یک راهبرد تدریجی روسیه است که بر انباشت دستاوردها به جای پیروزی سریع استوار است. به گفته وی، مسکو این تحول را پایان یک مرحله نمی‌داند، بلکه آن را گامی در مسیر گسترده‌تری برای تسلط بر شرق و جنوب اوکراین تلقی می‌کند. مناطقی مانند بخش‌هایی از دونباس، خرسون و زاپروژیا همچنان در محاسبات نظامی روسیه قرار دارند.

کندی پیشروی نیروهای روسی لزوماً نشانه ضعف نیست، بلکه نشان‌دهنده تلاش برای کاهش تلفات و پرهیز از بسیج گسترده است؛ موضوعی که موجب اتخاذ رویکردی محتاطانه در میدان نبرد شده است.

این رویکرد همچنین با درک مسکو از ماهیت طولانی‌مدت جنگ مرتبط است، چرا که روسیه بر فرسایش تدریجی نیروهای اوکراینی و تضعیف انسجام جبهه آن‌ها تمرکز دارد. افندی همچنین به کاهش نسبی حمایت غرب از اوکراین، از جمله کمبود مهمات و اختلافات درون اتحادیه اروپا، اشاره کرد که فضای بیشتری برای مانور روسیه ایجاد کرده است. به باور او، مسکو با اتکا به این شرایط، در پی تحمیل شروطی در مذاکرات احتمالی، از جمله خروج اوکراین از دونباس است.

دیدگاه کارشناسان بریتانیایی: وضعیت پیچیده و ناپایدار

جیمز بوسبوتینیس: محدودیت در تثبیت موقعیت‌ها

در مقابل، جیمز بوسبوتینیس، کارشناس مسائل دفاعی بریتانیا، معتقد است که اعلام کنترل کامل بر لوهانسک لزوماً به معنای ورود روسیه به مرحله تثبیت دستاوردها نیست. به گفته او، وضعیت میدانی همچنان پیچیده و ناپایدار است.

وی افزود که سرعت پیشروی نیروهای روسیه کاهش یافته و در مقابل، ارتش اوکراین توانسته حملات متقابل محدودی انجام دهد و ضربات عمیقی به اهدافی در داخل خاک روسیه وارد کند؛ امری که می‌تواند بر تداوم عملیات نظامی تأثیر بگذارد.

این کارشناس همچنین به چالش‌های روسیه از جمله تلفات انسانی و کیفیت نیروها اشاره کرد و گفت اتکا به نیروهای کم‌تجربه‌تر موجب افزایش فرسایش شده و فشار بیشتری بر نظام جذب نیرو وارد می‌کند. به باور او، این شرایط توان روسیه برای تثبیت موقعیت‌های به‌دست‌آمده و حرکت به سمت عملیات تهاجمی گسترده را محدود می‌کند و دستاوردهای این کشور را در معرض تهدید قرار می‌دهد.

ادبیات رسمی روسیه درباره «حتمی بودن پیروزی» بیشتر در چارچوب فشار سیاسی بر اوکراین و متحدانش قابل ارزیابی است، به‌ویژه در شرایطی که مسکو تلاش دارد کی‌یف را مانع اصلی هرگونه راه‌حل دیپلماتیک معرفی کند.