نقش اتاق بازرگانی در اقتصاد جنگ و پساجنگ: تأکید بر خروج دولت و بازسازی بخش خصوصی

نگاه بخش خصوصی به خروج دولت از اقتصاد

پیام باقری، نایب‌رئیس اتاق ایران، با تأکید بر دیدگاه غالب بخش خصوصی مبنی بر خروج دولت از اقتصاد، اظهار داشت که این تفکر به‌ویژه در دولت چهاردهم موردتوجه بوده است. او افزود: «سیستم به این نتیجه رسیده بود که تداوم کار با دخالت پررنگ دولت در اقتصاد امکان‌پذیر نیست. بااین‌حال، در شرایط کنونی باید برای وضعیت جنگ تمهیداتی اندیشیده و پس از اتمام جنگ، برای تداوم خروج دولت از اقتصاد برنامه‌ریزی کنیم.»

• پیشنهاد باقری: بررسی و برنامه‌ریزی جداگانه برای شرایط موجود و پساجنگ، با استخراج اولویت‌های اساسی.
• تأکید بر ظرفیت‌های اتاق: استفاده از تمام ظرفیت‌های اتاق، ازجمله مرکز پژوهش‌ها و کمیسیون‌ها، برای ارزیابی و ارائه راهکار.

مسئولیت بخش خصوصی در بازسازی و تأمین نیازها

فرج‌الله معماری، رئیس کمیسیون اقتصاد کلان اتاق ایران، ضمن ابراز امیدواری برای پیروزی ایران، بر تلاش دوشادوش برای بازسازی خسارت‌های جنگ تأکید کرد. وی گفت: «ما فعالان بخش خصوصی، سیاسی نیستیم اما در حوزه اقتصاد مسئولیم و باید هم‌پای مدافعان نظامی، پای کار بازسازی ویرانی‌ها و تأمین نیازهای کشور باشیم.»

«تصویر کلی ما این است که بخش عمده درآمدهای بودجه، صرف امور جاری دولت خواهد شد و با توجه به حمله سنگین به زیرساخت‌های صنعت فولاد و پتروشیمی، باید برای اقتصاد پس از جنگ نقشه راهی تدوین کنیم چراکه بخش خصوصی باید میدان‌دار این عرصه باشد و چاره دیگری نیست.» - فرج‌الله معماری

• نیاز اقتصاد به بازآفرینی: پس از جنگ، اقتصاد نیازمند بازآفرینی است و بخش خصوصی باید نقش پررنگی ایفا کند.
• درخواست از دولت: انتظار می‌رود دولت جایگاه بخش خصوصی را در دوره بازسازی بپذیرد.
• تشکیل ستاد بازسازی: پیشنهاد ایجاد ستاد بازسازی با حضور دولت، بانک مرکزی، وزارت اقتصاد و بخش خصوصی.

چالش‌های کسب‌وکار و راهکارهای جبران

محمود نجفی عرب، رئیس اتاق تهران، ضمن تأکید بر لزوم یک‌صدایی اتاق‌های بازرگانی، به چالش‌های کسب‌وکارها در شرایط کنونی اشاره کرد. او سناریوهای جنگ تحمیلی از سوی آمریکا و اسرائیل را «تغییر رژیم، تجزیه ایران و تبدیل آن به زمین سوخته» دانست و رد کرد.

نجفی عرب به تخریب صنایع فولاد و پیامدهای آن اشاره کرد و گفت: «کسانی که در میدان نظامی هستند نباید به این موضوعات فکر کنند، اما ما باید این شرایط را روشن و بی‌سروصدا پیگیری کرده و دنبال ساماندهی آن باشیم.»

• احصای تأثیر جنگ: ضرورت بررسی تأثیر شرایط جنگ و تداوم آن بر اقتصاد کشور و یافتن راهکارهای جبران.
• طرح‌های اتاق تهران: در نظر گرفتن طرح‌هایی برای ایجاد صندوق اتکایی بیمه جنگ برای بنگاه‌های کوچک و متوسط و کمک به آسیب‌دیدگان.
• همکاری ملی: تأکید بر همکاری با اتاق ایران و اتاق‌های سراسر کشور برای بازسازی و حفظ تولید.

حمایت وزارت صمت از بخش خصوصی

ابراهیم شیخ، معاون صنایع عمومی وزارت صمت، از بخش خصوصی برای پایداری در شرایط جنگ تحمیلی تقدیر کرد. او دو کار بزرگ را پیش رو دانست:

1. ارزیابی و حمایت از واحدهای آسیب‌دیده: بازگرداندن واحدهای آسیب‌دیده به نقطه قبل از آسیب با حمایت‌های مالی، فکری، مدیریتی و حقوقی.
2. سیاست‌گذاری: بخش خصوصی باید در حوزه تخصیص مواد اولیه و سیاست‌های ارزی، سیاست‌های منظم و مدون اعلام کند و دولت نیز تعهد به اجرای آن‌ها می‌دهد.

پیشگیری و اصلاح حکمرانی اقتصادی

محمدصادق حمیدیان، رئیس اتاق شیراز، بر مشارکت بخش خصوصی در رفع مشکلات جنگ و پساجنگ تأکید کرد. او خواستار اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از حمله به زیرساخت‌ها و محکومیت گسترده حمله به غیرنظامیان شد.

• اصلاح حکمرانی اقتصادی: ضرورت کار بر روی اصلاح حکمرانی اقتصادی برای پساجنگ و ارائه پیشنهادهای کارشناسی.

امنیت غذایی و تسهیل واردات

اسحاق بندانی، رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق ایران، بر حفظ امنیت غذایی تأکید کرد و از تضمین تأمین انرژی واحدهای طیور و صنایع غذا خبر داد. او همچنین خواستار تکمیل ذخایر سوختی واحدهای طیور و تسهیل واردات بدون انتقال ارز شد.

• مسکوت گذاشتن قانون قاچاق: ضرورت مسکوت گذاشتن مواردی از قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز در بحث واردات کالاهای اساسی.
• تقویت مسیرهای ارزی: تقویت و تسهیل مسیرهای ارزی جایگزین درهم و تغییر کریدورهای صادراتی.

تجهیز منابع برای بازسازی

فرشید شکرخدایی، رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تأمین مالی اتاق ایران، از تلاش این کمیسیون برای تدوین سازوکار فاینانس برای شرکت‌های آسیب‌دیده خبر داد تا منابعی با اهرم ۵ تا ۷ برابر برای بازسازی واحدهای خصوصی تجهیز شود.

ارتباط با اتاق‌های استانی و شناخت آمریکا

شهرام زارع، رئیس اتاق شهرکرد، بر لزوم تداوم ارتباط مستقیم اتاق ایران با اتاق‌های استانی و تشکل‌ها برای حل مشکلات تأکید کرد. وی همچنین بر ضرورت «آمریکاشناسی پس از جنگ» و تشکیل کارگروه مشترک دولت و بخش خصوصی برای جنگ و پساجنگ تأکید کرد.

ناترازی‌های اقتصادی و عنصر زمان

آریا صادق نیت حقیقی، رئیس کمیسیون صنعت اتاق ایران، با تأکید بر اهمیت آمادگی برای جبران خسارت‌های جنگ، به ناترازی‌های متفاوتی که پیش از جنگ وجود داشته و اکنون شدیدتر شده‌اند، اشاره کرد. او بر لزوم در نظر گرفتن «عنصر زمان» در تصمیم‌گیری‌ها در شرایط جنگ و پساجنگ تأکید کرد.