خبر کامل
خروج پول از صندوق‌های درآمد ثابت؛ سیگنال کاهش جذابیت در بازار ناپایدار
در پی تشدید ریسک‌های نظامی و فضای بلاتکلیفی حاکم بر بازارهای مالی، استراتژی معامله‌گران دستخوش تغییر شده است. خروج پول از صندوق‌های درآمد ثابت، که پیش‌تر پناهگاهی امن محسوب می‌شدند، اکنون به عنوان اولین سیگنال کاهش جذابیت این ابزارها تلقی می‌شود. کارشناسان معتقدند این رفتار نشان‌دهنده احتیاط شدید سرمایه‌گذاران در مواجهه با شرایط ناپایدار کنونی است و می‌تواند به تعویق سرمایه‌گذاری‌ها منجر شود.
تعویق سرمایه‌گذاری در سایه ابهام
سرمایه‌گذاران تنها زمانی قادر به اتخاذ تصمیمات منطقی هستند که چشم‌انداز بازار تا حدودی قابل پیش‌بینی باشد. اما در شرایط فعلی، نه تنها سودآوری شرکت‌ها نامشخص است، بلکه ریسک‌های بیرونی نیز به سرعت در حال تغییرند. حجت سرهنگی، تحلیلگر بازارهای مالی، در این باره توضیح می‌دهد: «سرمایه‌گذار به جای پذیرش ریسک‌های جدید، تلاش می‌کند انعطاف‌پذیری خود را حفظ کند. همین عامل باعث شده تصمیم‌گیری‌ها به تعویق بیفتد و بازارها بیش از هر زمان دیگری درگیر تردید و نوسانات رفتاری شوند.»
این وضعیت نشان می‌دهد که حتی امن‌ترین پناهگاه‌های سرمایه نیز از فشارهای اقتصادی مصون نمانده‌اند. با این حال، سرهنگی پیش‌بینی می‌کند که این وضعیت پایدار نخواهد بود و با کاهش تنش‌های نظامی، شاهد بازگشت سرمایه‌گذاران خواهیم بود؛ همانطور که در ابتدای بحران، صندوق‌های درآمد ثابت مورد استقبال قرار گرفتند.
احتیاط در بازارهای کم‌ریسک
محمد خبریزاد، دیگر تحلیلگر بازارهای مالی، عملکرد صندوق‌های درآمد ثابت و سایر ابزارهای کم‌ریسک‌تر را در روزهای اخیر متفاوت ارزیابی می‌کند. او اشاره می‌کند که این صندوق‌ها، که زودتر از سایر بخش‌ها بازگشایی شدند، تا روز شنبه نقش پناهگاه امن سرمایه را ایفا کردند. البته بخشی از ورود منابع به این صندوق‌ها صرفاً به شرایط جنگی مربوط نمی‌شود.
تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد؛ در مواجهه با تعطیلات طولانی، همواره جریان ورود پول به این صندوق‌ها افزایش می‌یابد. معمولاً سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند در مقاطعی که فعالیت اقتصادی متوقف است، منابع خود را در گزینه‌های کم‌ریسک نگهداری کنند. به همین ترتیب، پس از پایان تعطیلات نیز خروج نسبی منابع از این صندوق‌ها امری طبیعی تلقی می‌شود و در شرایط فعلی نیز نشانه‌ای از رفتار غیرعادی در این بخش مشاهده نمی‌شود.
خبریزاد همچنین به وضعیت صندوق‌های کالایی، به ویژه صندوق‌های مبتنی بر طلا، اشاره می‌کند و می‌گوید: «در این بازارها نیز رفتار سرمایه‌گذاران تا حد زیادی محتاطانه بوده است. معامله‌گران ترجیح می‌دهند تا روشن شدن چشم‌انداز سیاسی و اقتصادی، از اتخاذ استراتژی پرریسک خودداری کنند.» به عبارت دیگر، بازارها در وضعیت «انتظار» قرار دارند و ورود و خروج منابع به طور محدود و نوسانی انجام می‌شود، اما روند مشخصی شکل نمی‌گیرد.
آینده بازار سرمایه و پیش‌شرط‌های بازگشایی
خبریزاد در پاسخ به این پرسش که کدام عامل می‌تواند مسیر آینده بازار سرمایه را تعیین کند، بیان می‌کند: «آنچه در این میان حائز اهمیت است، نحوه مدیریت تنش‌ها و زمان پایان درگیری‌هاست.» او معتقد است بازگشایی بازار سهام نیازمند مجموعه‌ای از پیش‌شرط‌ها است:
- کاهش سطح نااطمینانی
- ارائه اطلاعات شفاف از سوی شرکت‌ها
- هماهنگی نهادهای اقتصادی برای حمایت از بازار
- حضور فعال بازیگران بزرگ از جمله سهامداران عمده، هلدینگ‌ها و صندوق‌های بزرگ
این کارشناس تاکید می‌کند که پایان جنگ به معنای پایان چالش‌ها نخواهد بود و ممکن است آغاز مرحله‌ای جدید از فشارهای اقتصادی را شاهد باشیم. از این رو، بازار سرمایه در دوره پس از بحران، بیش از هر زمان دیگری به حمایت، ثبات سیاستی و بازسازی اعتماد نیاز خواهد داشت.
بازار سرمایه در دوران جنگ: توقف و ابهام
با آغاز جنگ، ابزارهای معاملاتی بازار سرمایه از کار افتاد و فعالیت بورس به طور کامل متوقف شد. این وقفه، اگرچه در ابتدا واکنشی اضطراری بود، اما به یکی از مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر رفتار سرمایه‌گذاران تبدیل شد. در هفته دوم، سیاست‌گذار به تدریج مسیر بازگشایی محدود برخی ابزارها را در پیش گرفت؛ ابتدا صندوق‌های درآمد ثابت و سپس صندوق‌های کالایی فعالیت خود را از سر گرفتند. با این حال، بازار سهام همچنان در تعطیلی به سر می‌برد و مشخص نیست چه زمانی می‌تواند معاملات خود را آغاز کند. این ابهام بیش از هر چیز به سطح بالای نااطمینانی و نبود تصویر روشن از وضعیت بنگاه‌های اقتصادی بازمی‌گردد.
در ابتدا تصور می‌شد که دامنه درگیری‌ها کوتاه‌مدت خواهد بود، اما طولانی شدن جنگ و تشدید ریسک‌های عملیاتی، این سناریو را کمرنگ کرد. گسترش حملات به زیرساخت‌ها و صنایع بزرگ، سطح ریسک سیستماتیک بازار را به شکل محسوسی افزایش داده و امکان تحلیل‌پذیری دقیق وضعیت شرکت‌ها را محدود کرده است.
نیاز بازار سرمایه به «اطمینان اطلاعاتی»
اجماع نسبی میان سیاست‌گذاران و کارشناسان شکل گرفته است که بازگشایی بازار سهام در شرایطی که اطلاعات قابل اتکایی از وضعیت تولید، فروش، دارایی‌ها و تداوم فعالیت شرکت‌ها در دست نیست، می‌تواند به شکل‌گیری رفتارهای هیجانی منفی منجر شود. بازار سرمایه بیش از هر چیز به «اطمینان اطلاعاتی» نیاز دارد. در نبود این مولفه، حتی حرفه‌ای‌ترین سرمایه‌گذاران نیز با تردید و احتیاط عمل می‌کنند. بازگشایی بازار در شرایطی که تهدید نسبت به زیرساخت‌ها و بنگاه‌ها همچنان پابرجاست، می‌تواند موجی از فروش‌های شتاب‌زده و تشکیل صف‌های سنگین را به دنبال داشته باشد که نه تنها به کشف قیمت منصفانه کمک نمی‌کند، بلکه به تعمیق بی‌اعتمادی نیز دامن می‌زند.
تجربه‌های پیشین نیز در شکل‌گیری این رویکرد محافظه‌کارانه بی‌تاثیر نبوده است. سیاست‌گذار آگاه است که در صورت بازگشایی بازار بدون وجود منابع حمایتی کافی، احتمال بروز ریزش‌های شدید افزایش می‌یابد. در شرایط جنگی، اولویت‌های سیاست‌گذار نیز دستخوش تغییر می‌شود و تمرکز اصلی بر مدیریت مسائل کلان و حیاتی کشور قرار می‌گیرد. این موضوع، اگرچه از منظر فعالان بازار ممکن است به عنوان یک محدودیت تلقی شود، اما در چارچوب مدیریت کلان اقتصادی قابل درک است.
هزینه‌های توقف معاملات و ریسک نقدشوندگی
این رویکرد بدون هزینه نیز نیست. یکی از مهم‌ترین انتقادات مطرح‌شده، افزایش ریسک نقدشوندگی دارایی‌هاست. توقف طولانی‌مدت معاملات می‌تواند این نگرانی را ایجاد کند که سرمایه‌گذاران در صورت نیاز، امکان تبدیل دارایی خود به نقد را نخواهند داشت. با این حال، در شرایط فعلی، حتی در صورت بازگشایی بازار نیز به دلیل محدودیت دامنه نوسان و جو منفی حاکم، احتمال قفل شدن بازار در صف‌های فروش بالا خواهد بود. به این ترتیب، شاید بتوان گفت که عملاً تفاوت چندانی با توقف معاملات از منظر نقدشوندگی ایجاد نمی‌کند، بلکه فشار روانی بیشتری را نیز به سرمایه‌گذاران تحمیل خواهد کرد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
