آیکون خبر

خبر کامل

تحقیقات بنیاد ملی علم ایران بر روی مدیریت پایدار منابع آب کارستی

تحلیل مناطق کارستی و اهمیت آن در مدیریت منابع آب

تحلیل دقیق مناطق جغرافیایی نقشی حیاتی در حفظ محیط زیست و تنوع زیستی ایفا می‌کند. در همین راستا، بنیاد ملی علم ایران از طرح‌های تحقیقاتی که به بررسی این موضوع می‌پردازند، حمایت می‌کند. یکی از این پژوهش‌ها، رساله دکتری خانم فاطمه گراوند با عنوان «تحلیل درجه توسعه‌یافتگی بر رفتار هیدروژئومورفولوژیکی توده کارستی (منطقه پیرغار و دیمه در استان چهارمحال و بختیاری)» است که با راهنمایی سیدموسی حسینی و حمایت بنیاد ملی علم ایران به اتمام رسیده است.

اهمیت منابع آب کارستی

فاطمه گراوند، دارای دکتری تخصصی ژئومورفولوژی - هیدروژئومورفولوژی در برنامه‌ریزی محیطی از دانشگاه تهران، در توضیح طرح خود بیان کرد:

کیفیت منابع آب کارست به‌مراتب بهتر از آب‌های آبرفتی است. این منابع ارزشمند در ارتفاعات و مناطق کوهستانی قرار گرفته‌اند و نسبت به منابع آبرفتی که بیشتر در معرض آلودگی‌های انسانی و محیطی هستند، کمتر دچار آلودگی می‌شوند. بنابراین، مدیریت صحیح و پایدار این منابع می‌تواند نقش کلیدی در بهره‌برداری بهینه از آب ایفا کند.

نقش توسعه‌یافتگی در رفتار هیدروژئومورفولوژیکی کارست

به گفته گراوند، توسعه‌یافتگی کارست عامل اصلی در نفوذ و انتقال آب بارش به آبخوان‌ها است. این توسعه‌یافتگی، رفتار هیدرودینامیکی و هیدروشیمیایی، نحوه و میزان انتقال آب به آبخوان، واکنش سفره آب به نوسانات بارش، و همچنین میزان آلودگی منابع آب را کنترل می‌کند. از این رو، مطالعه دقیق میزان توسعه‌یافتگی و رفتار هیدروژئومورفولوژی کارست برای بهره‌برداری و مدیریت پایدار این منابع بسیار ضروری است.

ویژگی‌های مناطق مورد مطالعه (پیرغار و دیمه)

در مناطق پیرغار و دیمه، به دلیل وسعت سازندهای کربناته، قرار گرفتن در زون زاگرس، فعالیت‌های تکتونیکی، عوامل اقلیمی و زمین‌شناسی، شرایط مناسبی برای توسعه فرایند کارست‌زایی فراهم شده است. این فرایند منجر به تشکیل چشمه‌ها و رودخانه‌های بزرگ در این محدوده‌ها شده است.

ضرورت مطالعات جامع

گراوند تأکید کرد که تاکنون تحقیقات جامع و مفصلی در زمینه توسعه‌یافتگی کارست و تأثیر آن بر رفتار هیدروژئومورفولوژیکی توده کارستی در مناطق پیرغار و دیمه انجام نشده است. لذا، انجام مطالعات همه‌جانبه در زمینه ارزیابی توسعه‌یافتگی سطحی و درونی کارستی و مدل‌سازی کمی آن جهت مدیریت این مناطق حیاتی به نظر می‌رسد.

کارست چیست؟

کارست پدیده‌ای زمین‌شناختی است که به شکل حفره‌ها و غارها در سطح و زیر سطح پوسته زمین مشاهده می‌شود. این پدیده بر اثر وجود شکستگی‌ها و قابلیت انحلال توده‌سنگ‌ها ایجاد می‌شود و می‌تواند به شکل‌گیری یک سیستم آب زیرزمینی منجر شود. شکل‌گیری یک سیمای کارستی نیازمند دو عامل اصلی است: قابلیت انحلال توده‌سنگ و فراهم بودن زمینه تشکیل یک سیستم جریان آب زیرزمینی.

جالب است بدانید که حدود ۲۷ درصد از پوسته زمین از کارست تشکیل شده است.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗