تنش‌ها در غرب آسیا و تهدید امنیت کابل‌های زیردریایی اینترنت جهانی

تهدید مسیرهای حیاتی کابل‌های زیردریایی

مقامات وزارت مخابرات هند در جلساتی با اپراتورهای خود هشدار داده‌اند که تشدید درگیری‌ها در مناطق پیرامونی ایران می‌تواند مسیرهای کلیدی کابل‌های زیردریایی در خلیج فارس و دریای سرخ را به شدت در معرض خطر قرار دهد. این دو منطقه از مهم‌ترین کریدورهای انتقال داده در جهان به شمار می‌روند که ارتباط میان آسیای شرقی، غرب آسیا و اروپا را برقرار می‌سازند.

اهمیت این مسیرها زمانی آشکار می‌شود که بدانیم حدود ۹۵ درصد از ترافیک بین‌المللی داده در جهان از طریق همین کابل‌های زیردریایی منتقل می‌شود. هرگونه آسیب به این زیرساخت‌ها می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصاد دیجیتال جهانی داشته باشد.

وابستگی هند به مسیرهای پرریسک

کشور هند، به عنوان یک نمونه بارز، در حال حاضر از طریق ۱۷ کابل زیردریایی و ۱۴ ایستگاه اتصال کابل در شهرهایی نظیر بمبئی، چنای و کوچی به شبکه جهانی اینترنت متصل است. با این حال، بخش قابل توجهی از این ارتباطات از مسیرهای خلیج فارس و دریای سرخ عبور می‌کند؛ مناطقی که اکنون به دلیل تنش‌های ژئوپلیتیکی به نقاطی با ریسک بالا برای زیرساخت‌های دیجیتال تبدیل شده‌اند.

تجربیات بحران‌های منطقه‌ای سال‌های گذشته نشان داده است که آسیب به کابل‌های دریای سرخ می‌تواند ماه‌ها زمان برای تعمیر نیاز داشته باشد و ظرفیت ارتباطی را به طور قابل توجهی کاهش دهد.

پیامدهای اقتصادی اختلال در کابل‌ها

کارشناسان صنعت مخابرات هشدار می‌دهند که هرگونه اختلال در این مسیرها می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای در اقتصاد دیجیتال جهان ایجاد کند. از جمله پیامدهای احتمالی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کند شدن تراکنش‌های مالی بین‌المللی
• اختلال در تجارت الکترونیک
• قطعی شبکه‌های اجتماعی
• کاهش کارایی مراکز خدمات فناوری اطلاعات

تحلیلگران تأکید می‌کنند که وقوع قطع کامل اینترنت در نتیجه اختلال در عملکرد کابل‌های زیردریایی بعید است، اما ازدحام در شبکه‌ها و کاهش سرعت ارتباطات می‌تواند به یک چالش جدی و گسترده تبدیل شود.

توقف و تأخیر در پروژه‌های جهانی

در سطح جهانی نیز، پروژه‌های مهم کابل زیردریایی با عدم قطعیت و چالش‌های جدی روبه‌رو شده‌اند. به عنوان مثال:

• پروژه «2Africa Pearls»: این پروژه بزرگ که با مشارکت شرکت متا برای اتصال هند به غرب آسیا و اروپا طراحی شده بود، به دلیل شرایط امنیتی متوقف شده است. شرکت «Alcatel Submarine Networks» اعلام کرده است که ادامه اجرای این پروژه در شرایط فعلی ممکن نیست و زمان بهره‌برداری آن که برای سال ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده بود، به زمان نامشخصی موکول شده است.
• پروژه «SEA-ME-WE 6»: این خط ارتباطی نسل جدید که یکی از مهم‌ترین مسیرهای ارتباطی میان آسیا و اروپا محسوب می‌شود، نیز با خطر تأخیر جدی روبه‌رو شده است.

مشکلات در تعمیر و نگهداری

افزون بر توقف پروژه‌های جدید، عملیات تعمیر و نگهداری کابل‌ها نیز در سایه جنگ و ناامنی با مشکل مواجه شده است. به دلیل ناامن شدن برخی مناطق دریایی، کشتی‌های تعمیر کابل امکان حضور در بخش‌هایی از دریای سرخ و خلیج فارس را ندارند. این مسئله موجب شده خرابی‌های موجود در برخی خطوط ارتباطی برای مدت طولانی بدون تعمیر باقی بماند و ظرفیت انتقال داده کاهش یابد. در چنین شرایطی، مسیرهای جایگزین معمولاً طولانی‌تر هستند و انتقال ترافیک به آن‌ها می‌تواند موجب افزایش تأخیر و ازدحام در شبکه شود.

ستون فقرات پنهان اینترنت جهانی

تحولات اخیر به وضوح نشان می‌دهد که اقتصاد دیجیتال جهان تا چه اندازه به زیرساخت‌های فیزیکی پنهان در بستر دریاها وابسته است. کابل‌های زیردریایی که اغلب از نگاه عموم دور هستند، در واقع ستون فقرات اینترنت جهانی محسوب می‌شوند. بحران جاری در منطقه خلیج فارس بار دیگر این واقعیت را آشکار کرده است که امنیت این زیرساخت‌ها نه تنها یک مسئله فنی، بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از معادلات ژئوپلیتیکی و رقابت‌های قدرت در جهان معاصر است.