مراسم نکوداشت استاد اصغر دادبه، فیلسوف و حافظ‌پژوه برجسته، در یزد برگزار شد

استاد اصغر دادبه، عضو شورای عالی علمی مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی و از اساتید نامدار فلسفه و ادبیات فارسی، در تاریخ پنجم فروردین ۱۴۰۵ در رشت درگذشت. پیکر این چهره ماندگار ادبیات و از مفاخر یزد، پس از انتقال به تهران، در قطعه ۹ بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

در شامگاه چهارشنبه، نوزدهم فروردین، آیین نکوداشتی با عنوان «در سوگ پیر حکمت ایران» به یاد این استاد بزرگ فلسفه و حکمت در تالار علامه امینی مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی دستمالچی یزد برگزار شد. یدالله جلالی پندری، از مفاخر ادبیات ایران، ضمن اشاره به درگذشت اساتید برجسته‌ای چون دادبه، از برگزاری این مراسم قدردانی کرد.

آشنایی با دکتر دادبه و شخصیت پژوهشی ایشان

جلالی پندری به آغاز آشنایی خود با دکتر دادبه از سال ۱۳۷۹ اشاره کرد. این آشنایی به دنبال راه‌اندازی دوره دکتری ادبیات فارسی در دانشگاه یزد و دعوت از اساتید برجسته کشور برای تدریس در این دوره‌ها صورت گرفت.

وی در مورد شخصیت پژوهشی دکتر دادبه بیان داشت که ایشان در دانشکده الهیات دانشگاه تهران از محضر دو استاد ارزشمند، امیرحسن و امیرحسین آریان‌پور، بهره‌مند شدند. همچنین، دکتر امیرحسن یزدگردی، استادی عامل و سخت‌گیر در حوزه پژوهش، مکتب دقت و سرعت را به استاد دادبه آموخت؛ به طوری که مرحوم دادبه بعدها دو کتاب از استاد یزدگردی را در حوزه کتاب‌شناسی بازنگری کرد.

مسیر علمی و آثار ماندگار

استاد دادبه فعالیت خود را ابتدا در دانشگاه سپاهیان انقلاب (دانشگاه مکاتبه‌ای) آغاز کرد. پس از انقلاب و ادغام این دانشگاه با چندین دانشگاه دیگر و ادامه فعالیت آن با عنوان دانشگاه علامه طباطبایی، ایشان به فعالیت علمی خود ادامه داد.

یکی از آثار ماندگار دکتر دادبه، کتاب «کلیات فلسفه» است که بارها تجدید چاپ شده و همچنان به عنوان کتاب درسی و مرجع برای اهل فضل مورد استفاده قرار می‌گیرد.

جلالی پندری خاطرنشان کرد: «پس از درگذشت استاد زرین‌کوب، مدیریت گروه ادبیات دایره المعارف بزرگ اسلامی به دکتر دادبه پیشنهاد شد. شاید یکی از دلایلی که امروز کمتر آثار مکتوبی از ایشان را شاهدیم، علاوه بر سخت‌گیری ایشان در حوزه پژوهش، مدخل‌نویسی او در دایره‌المعارف باشد که موجب ناپدید شدن آثارش شده است. امیدواریم فهرست‌نویسانی مانند حسین مسرت با استخراج آنها، این آثار را گردآوری و در اختیار علاقه‌مندان قرار دهند.»

وی در پایان به ارتباط عمیق دکتر دادبه با یزد اشاره کرد و گفت که این ارتباط باعث شده بود دوستداران کتاب یزد در هر موضوعی از ایشان درخواست کمک داشته باشند و مرحوم دادبه همواره با روی گشاده به عنوان یاور فرهنگ‌دوستان این دیار ایفای نقش می‌کرد.

نظریه «کم‌آزاری» و ایران‌دوستی

سید عبدالعظیم پویا، از اساتید فرهنگ و تاریخ و دیگر سخنران این مراسم، از استاد دادبه به عنوان یکی از اساتید ذی‌فنون و صاحب‌نظریه یاد کرد. او مهمترین نظریه ایشان را در موضوع «کم‌آزاری» دانست که با استناد به بزرگان کشورمان از سعدی تا حافظ ارائه شده بود.

دکتر علی‌اکبر جعفری، از اساتید دانشگاه یزد و عضو هیات نظارت بر آثار دکتر اسلامی ندوشن، نیز اظهار داشت: «مرحوم دکتر دادبه، به ویژه در دهه‌های اخیر، همواره در اتفاقات فرهنگی این شهر به عنوان سخنران اول و خطیب توانا موجب شور و شعف فرهنگی می‌شد، ولی اینک باید به دنبال ستاره‌ای دیگر برای پر کردن این فقدان باشیم.»

دکتر جعفری با اشاره به آشنایی ۳۰ ساله خود با مرحوم دادبه، یکی از ویژگی‌های ایشان در مجالس را قرائت اشعار مبتنی بر اسلوب فلسفی و با حکمتی خاص برشمرد. او استاد دادبه را یک ایران‌دوست واقعی خواند که با استخراج عشق به ایران از ادبیات کشورمان، همواره در تلاش برای حفظ ذخایر غنی فرهنگ و تاریخ این سرزمین بود.

عضو هیات علمی دانشگاه یزد به بلاغت و صراحت بیان سخنان استاد دادبه اشاره کرد و افزود: مرحوم دادبه فردی نکته‌سنج و گزیده‌گو بود و همواره در سخنانش دارای طنزی ملیح و صاحب رندی حافظ‌گونه بود.

برنامه‌های جنبی و حامیان مراسم

در این مراسم، علاوه بر سخنرانی دیگر اساتید و مفاخر فرهنگ و ادب ایران و استان یزد، پیام‌های صوتی از دکتر کورش کمالی سروستانی، رئیس مرکز سعدی‌شناسی، و نیز قرائت شعری از حسین جنتی برای شرکت‌کنندگان پخش شد.

این آیین به کوشش انجمن دوستداران کتاب یزد و با همکاری بنیاد میبدی، دانشگاه جواد، مؤسسۀ اندیشه روشن، انجمن اهل قلم استان یزد، اداره کل فرهنگ و ارشاد یزد، مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی دستمالچی و انجمن ایران‌شناسی شاخه یزد برگزار شد. همزمان با این مراسم، ویژه‌نامه‌ای که به کوشش دکتر پیام شمس‌الدینی و حسین مسرت تهیه شده بود، نیز پخش شد.