فرصت‌های اقتصادی ایران پس از جنگ: جذب سرمایه ایرانیان و اهرم تنگه هرمز

فرصت‌های اقتصادی ایران پس از جنگ اخیر: جذب سرمایه و اهرم تنگه هرمز

مرتضی دلخوش، کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگویی به بررسی تبعات اقتصادی جنگ‌ها و فرصت‌های پیش‌روی ایران پرداخت. وی تأکید کرد که جنگ‌ها همواره پیامدهای اقتصادی برای کشورها دارند و ایران نیز باید با واقع‌بینی شرایط را مدیریت کند. در چنین شرایطی، ارائه بسته‌های حمایتی کوتاه‌مدت از اولویت‌هاست که دولت ایران نیز این اقدام را انجام داده است.

حمایت از بخش خصوصی در دوران بحران

دلخوش به آسیب‌های ناشی از جنگ بر بخش‌های تولید و خدمات اشاره کرد و حمایت از بخش خصوصی و نیروی انسانی شاغل در آن را ضروری دانست. وی پیشنهاد کرد که دولت می‌تواند با کاهش ساعات کاری به جای اخراج نیروها، هزینه‌های بیمه بیکاری را کاهش داده و در ازای آن به کارفرماها یارانه پرداخت کند. این مدل حمایتی در بحران مالی ۲۰۰۸ توسط آلمان به کار گرفته شد و مانع از فشار بر بخش خصوصی گردید.

برنامه‌ریزی برای دوران آتش‌بس

این کارشناس اقتصادی در مورد اقدامات لازم در دوره آتش‌بس دو هفته‌ای اظهار داشت که باید برنامه‌ریزی دقیقی صورت گیرد. با توجه به نامشخص بودن نتایج مذاکرات، امکان بازسازی فعلاً وجود ندارد، اما باید برای هر دو سناریوی بدبینانه و خوش‌بینانه آماده بود. سناریوی بدبینانه شامل تهدید زیرساخت‌های انرژی و برق کشور است که نیازمند تقویت تاب‌آوری است، در حالی که سناریوی خوش‌بینانه می‌تواند به صلح و برنامه‌های عادی منجر شود.

فرصت‌های اقتصادی پس از جنگ رمضان

دلخوش دو فرصت مهم اقتصادی را که در پی جنگ اخیر (جنگ رمضان) برای کشور ایجاد شده، برشمرد:

• مدیریت تنگه هرمز: ایران تسلط کامل خود را بر این تنگه اثبات کرده است.
• جذب سرمایه‌های ایرانیان مقیم امارات: این فرصت می‌تواند حتی مهم‌تر از تنگه هرمز باشد.

جذب سرمایه‌های ایرانیان مقیم امارات

لغو ویزای ایرانیان و سلب اعتماد از امارات

دلخوش توضیح داد که لغو ویزای ایرانیان توسط امارات، باعث از دست رفتن اعتماد سرمایه‌گذاران به این کشور شده است. وزیر اقتصاد نیز برنامه‌ای مدون برای حمایت از سرمایه‌گذاران ایرانی مقیم امارات اعلام کرده است. وی تأکید کرد که باید با ایجاد سیستم‌های حمایتی، این سرمایه‌ها را جذب کرد.

میزان سرمایه و پتانسیل جذب

سرمایه ایرانیان مقیم امارات حدود ۵۰۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود. از حدود ۹ میلیون جمعیت امارات، بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزار نفر ایرانی هستند که اکثراً در این کشور سرمایه‌گذاری کرده‌اند. دلخوش اشاره کرد که برخی از این ایرانیان به دلیل لغو ویزاها و از دست رفتن اعتماد، در حال عزیمت به کشورهای اروپایی و عمان هستند.

دولت ایران باید با ایجاد مشوق‌ها و رایزنی با ایرانیان مقیم امارات متحده عربی، آنها را تشویق و مجاب کند سرمایه خود را به میهن خودشان بیاورند. اگر حداقل ۱۰۰ میلیارد دلار از این سرمایه جذب شود، می‌تواند آثار منفی جنگ را از بین ببرد.

تنگه هرمز: ابزار فشار و درآمدزایی

ایران در جنگ اخیر تسلط کامل خود را بر تنگه هرمز اثبات کرد. دلخوش بیان کرد که از این ظرفیت می‌توان با دریافت عوارض عبور و مرور، درآمدزایی کرد. اما مهم‌تر از آن، تنگه هرمز می‌تواند به عنوان یک ابزار و اهرم فشار برای غلبه بر تحریم‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

اهمیت اینترنت و اقتصاد سیاسی

بازگشایی اینترنت برای کسب‌وکارها

این کارشناس اقتصادی بر لزوم بازگشایی اینترنت و عدم نگاه امنیتی به آن تأکید کرد. وی گفت که بسیاری از کسب‌وکارها به دلیل محدودیت‌های اینترنتی آسیب دیده‌اند و باید از این مشاغل حمایت شود.

نقش اقتصاد سیاسی و بین‌المللی

تجربه جنگ نشان داد که پیمان‌هایی مانند بریکس و شانگهای از قدرت کافی برای حمایت اقتصادی از ایران برخوردار نیستند. با این حال، جنگ یک فاصله نسبی بین اروپا و آمریکا ایجاد کرده است که ایران باید از آن بهره‌برداری کند. اروپا در حمله علیه ایران با آمریکا و اسرائیل همراهی نکرد و به نظر می‌رسد قدرت ایران در خلیج فارس را احساس کرده است. این امر می‌تواند در مناسبات و معادلات این کشورها با ایران تأثیر مثبت بگذارد، کما اینکه اسپانیا سفارت خود را در ایران بازگشایی کرده است. ایران با مدیریت حدود ۲۰ درصد انرژی دنیا از طریق تنگه هرمز، کشورها را ناچار به پذیرش قدرت خود خواهد کرد و امید است این فرصت‌ها در خدمت اقتصاد کشور قرار گیرد و در سفره‌های مردم دیده شود.