فسیل ۳۰۰ میلیون ساله «قدیمی‌ترین اختاپوس جهان» در واقع اختاپوس نبود

فسیل «قدیمی‌ترین» اختاپوس جهان؛ بازنگری یک کشف تاریخی

دانشمندان دانشگاه ریدینگ انگلیس با بهره‌گیری از تکنیک‌های پیشرفته تصویربرداری، دندان‌های ریزی را در این فسیل مشهور کشف کردند که پیش از این قابل مشاهده نبود. این کشف مهم، دیدگاه دیرینه‌شناسان را نسبت به تکامل اختاپوس‌ها تغییر داده است.

تغییر هویت فسیل: از اختاپوس تا خویشاوند ناتیلوس

بر اساس تحلیل‌های جدید، این حیوان در واقع از خویشاوندان ناتیلوس (Nautilus) است؛ موجودی چندبازویی که مشخصه اصلی آن داشتن صدفی خارجی است. این یافته‌ها نشان می‌دهد که اختاپوس‌ها تا دوره ژوراسیک ظاهر نشده‌اند و پیدایش آن‌ها بر روی زمین دیرتر از آنچه پیش‌تر تصور می‌شد، رخ داده است.

«ما متوجه شدیم مشهورترین فسیل اختاپوس جهان درواقع اصلاً اختاپوس نبوده است. این حیوان خویشاوند ناتیلوس بود که قبل از دفن‌شدن، هفته‌ها تجزیه شده و همین پوسیدگی باعث شده بود شباهت زیادی به اختاپوس پیدا کند.»

توماس کلمنتس، مدرس جانورشناسی بی‌مهرگان در دانشگاه ریدینگ

«دانشمندان ۲۵ سال پیش Pohlsepia را اختاپوس شناسایی کردند، اما استفاده از تکنیک‌های مدرن به ما نشان داد زیر سطح سنگ چه چیزی نهفته است و بالاخره این معما حل شد. اکنون قدیمی‌ترین شواهد بافت نرم یک ناتیلویید پیدا شده و تصویر واضح‌تری از زمان ظهور واقعی اختاپوس‌ها داریم.»

توماس کلمنتس

در ۲۶ سال گذشته، فسیل Pohlsepia mazonensis به طور گسترده در مطالعات مربوط به تکامل اختاپوس‌ها و خویشاوندان آن‌ها مورد استفاده قرار گرفته بود. فرض بر این بود که این فسیل دارای هشت بازو، باله‌ها و سایر ویژگی‌های معمول اختاپوس است و تاریخچه شناخته‌شده اختاپوس‌ها را حدود ۱۵۰ میلیون سال به عقب می‌برد.

فناوری سینکروترون و رازگشایی از فسیل

محققان برای این بررسی از روش تصویربرداری سینکروترون بهره گرفتند. این تکنیک با استفاده از پرتوهای نوری بسیار درخشان، امکان بررسی ساختارهای نامرئی زیر سطح سنگ را فراهم می‌کند. اسکن‌ها ساختاری به نام رادولا (ردیف‌های دندان که در نرم‌تنان یافت می‌شود) را آشکار کردند.

تصویربرداری نشان داد که هر ردیف حداقل ۱۱ عنصر شبیه دندان دارد، در حالی که اختاپوس‌ها فقط ۷ یا ۹ دندان دارند. این تفاوت کلیدی، اثبات کرد که فسیل مورد نظر نمی‌تواند یک اختاپوس باشد و به این ترتیب، یکی از مهم‌ترین کشفیات دیرینه‌شناسی در مورد اختاپوس‌ها بازنگری شد.