افزایش ورودی آب به سدها؛ چالش کمبود در ۹ استان و شهرهای بزرگ

وضعیت آب سدهای کشور: افزایش کلی ورودی، اما کمبود در مناطق حیاتی

با وجود افزایش قابل توجه ورودی آب به سدهای کشور در سال آبی جاری، توزیع نامتوازن بارش‌ها همچنان چالش‌هایی جدی را برای تأمین آب شرب برخی استان‌ها و شهرهای پرجمعیت ایجاد کرده است.

آمار کلی سدهای کشور تا ۱۶ فروردین ۱۴۰۵

بر اساس آخرین گزارش‌ها تا تاریخ ۱۶ فروردین سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۴، وضعیت کلی مخازن سدهای کشور نشان‌دهنده تغییرات مهمی است:

• ورودی آب: ۲۳ میلیارد و ۶۰۰ میلیون متر مکعب آب وارد سدها شده است. این رقم در مقایسه با ۱۵ میلیارد و ۲۹۰ میلیون متر مکعب مدت مشابه سال آبی گذشته، ۵۴ درصد افزایش را نشان می‌دهد. با این حال، نسبت به میانگین ۱۰ سال گذشته افزایش محسوسی مشاهده نمی‌شود.
• موجودی آب: موجودی کلی آب سدها در این تاریخ به ۲۸ میلیارد و ۴۹۰ میلیون متر مکعب رسیده است که نسبت به ۲۵ میلیارد و ۱۵۰ میلیون متر مکعب سال قبل، ۱۳ درصد افزایش یافته است.
• پرشدگی سدها: متوسط پرشدگی سدهای کشور به ۵۵ درصد رسیده است.

وضعیت سدهای استان تهران

بررسی وضعیت ذخایر سدهای استان تهران، تصویری متفاوت از میانگین کشوری ارائه می‌دهد:

• سد امیرکبیر: با ۴۰ میلیون متر مکعب موجودی و ۲۲ درصد پرشدگی، ۵۶ درصد بیشتر از سال گذشته آب ذخیره کرده است.
• سد لار: با تنها ۲ درصد پرشدگی، ۲۵ درصد کاهش ذخیره نسبت به سال گذشته دارد.
• سد طالقان: با ۲۳ درصد پرشدگی، ۵۷ درصد کاهش ذخیره را تجربه می‌کند. البته پیش‌بینی می‌شود بارش‌های هفته جاری بر وضعیت این سد تأثیرگذار باشد.
• سد لتیان-ماملو: با ۲۰ درصد ذخیره، ۱۸ درصد افزایش نسبت به سال گذشته را نشان می‌دهد.

الگوی بارش‌ها و چالش‌های منطقه‌ای

اگرچه بارش‌های ابتدایی سال جاری شرایط کلی کشور را در مقایسه با بلندمدت در وضعیت نرمال قرار داده است، اما توزیع نامتوازن بارش‌ها همچنان یک نگرانی جدی است:

• استان‌های زیر نرمال: ۹ استان با جمعیتی بالغ بر ۳۰ میلیون نفر همچنان در شرایط زیر نرمال بارش قرار دارند.
• استان‌های بحرانی: استان‌های تهران، قم و مرکزی با کاهش بیش از ۲۵ درصدی بارش نسبت به میانگین بلندمدت مواجه هستند.
• شدیدترین کاهش: استان‌های قم و مرکزی با ۲۹ درصد کاهش و استان تهران با ۲۷ درصد کاهش نسبت به بلندمدت، در نامطلوب‌ترین وضعیت بارش در کشور قرار دارند.
• افزایش کلی بارش: بارش سال جاری با ۴ درصد افزایش نسبت به بارش متوسط بلندمدت و ۶۵ درصد افزایش نسبت به سال گذشته همراه بوده است.

تأمین آب شرب و ضرورت مدیریت مصرف

علیرغم افزایش موجودی مخازن در برخی حوضه‌های آبریز مانند کارون، کرخه و مرزی غرب، موجودی سدهای استان‌هایی نظیر تهران، اصفهان، خراسان رضوی، قم، زنجان و مرکزی در وضعیت نامطلوبی قرار دارد.

این شرایط به معنای محدودیت در تأمین آب شرب شهرهای بزرگی چون تهران، کرج، مشهد، اراک، قم، اصفهان و یزد است. بنابراین، مدیریت مصرف آب همچنان یک ضرورت جدی و حیاتی محسوب می‌شود.