فروپاشی اجتماعی و خشونت مرگبار در میان شامپانزه‌های اوگاندا

جنگ داخلی در حیات وحش: فروپاشی اجتماعی شامپانزه‌ها در اوگاندا

محققان به تازگی شاهد رویدادی نادر و هولناک در حیات وحش بوده‌اند؛ بزرگترین جامعه شناخته‌شده از شامپانزه‌ها در اوگاندا پس از دهه‌ها هم‌زیستی، به دو گروه رقیب تقسیم شده و اعضای آن در یک درگیری تمام‌عیار، دست به کشتار دوستان سابق خود زده‌اند. این پدیده که پیش‌تر تنها یک‌بار در دهه ۷۰ میلادی مشاهده شده بود، ابعاد جدیدی از قطبی‌شدن و خشونت‌های جمعی در میان پستانداران را آشکار می‌سازد.

ریشه‌های خشونت و قطبی‌شدن

مطالعات جدید نشان می‌دهد که هویت‌های گروهی جدید، پیوندهای دیرینه میان شامپانزه‌ها را در منطقه انگوگو به‌طور کامل از بین برده است. دانشمندان با بررسی ۲۴ سال داده‌های شبکه‌ای و ۳۰ سال اطلاعات جمعیتی، این فروپاشی را در سه مرحله مجزا دسته‌بندی کرده‌اند که در نهایت به شکل‌گیری دو جبهه «غربی» و «مرکزی» منجر شد.

«نکته به‌شدت تکان‌دهنده این است که شامپانزه‌ها درحال کشتن اعضای سابق گروه خود هستند. هویت‌های گروهیِ جدید به‌طور کامل بر روابطی که سال‌ها وجود داشته، غلبه کرده است.»

جدول آمار تلفات ثبت‌شده

عوامل محرک درگیری

کارشناسان معتقدند ترکیبی از عوامل محیطی و اجتماعی این تنش‌ها را شعله‌ور کرده است:

• جمعیت بیش از حد: رسیدن جمعیت به ۲۰۰ فرد، حفظ روابط اجتماعی را دشوار کرد.
• بحران‌های بهداشتی: شیوع بیماری تنفسی در سال ۲۰۱۷ جان ۲۵ شامپانزه را گرفت و پیوندها را ضعیف کرد.
• تغییر ساختار قدرت: روی کار آمدن یک «نر آلفای» جدید از گروه غربی در سال ۲۰۱۵، توازن قدرت را برهم زد.