آیکون خبر

خبر کامل

کشف ارتباط سن، جنسیت و ژنتیک با بار ویروسی در بدن انسان

کشف ارتباط سن، جنسیت و ژنتیک با بار ویروسی در بدن انسان

نتایج یک پژوهش گسترده که اخیراً در نشریه «نیچر» منتشر شده، نشان می‌دهد که حتی سالم‌ترین افراد نیز معمولاً میزبان ویروس‌هایی در بدن خود هستند. این ویروس‌ها اغلب هیچ علامتی ایجاد نمی‌کنند، اما در شرایط خاص می‌توانند منجر به بیماری شوند. این مطالعه به بررسی الگوهای حضور ویروس‌ها در بدن انسان و عوامل مؤثر بر بار ویروسی پرداخته است.

بررسی جامع ویروس‌ها در بدن انسان

محققان دانشکده پزشکی دانشگاه هاروارد با تحلیل داده‌های مربوط به بیش از ۹۱۷ هزار نمونه خون و بزاق از افراد مختلف، میزان حضور ویروس‌ها را در بدن افراد سالم بررسی کردند. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی عوامل ژنتیکی و زیستی مؤثر بر میزان بار ویروسی در بدن بود؛ به‌ویژه در مواردی که عفونت ویروسی به بیماری بالینی تبدیل نشده است.

برای اندازه‌گیری میزان ویروس‌ها، پژوهشگران از روش‌های پیشرفته ژنتیکی برای محاسبه «بار ویروسی» یا تعداد ذرات ویروس موجود در بدن استفاده کردند. این شاخص نشان می‌دهد که چه ویروس‌هایی در بدن فرد حضور دارند و سیستم ایمنی تا چه حد توانسته آن‌ها را کنترل کند. به طور کلی، بار ویروسی بالا می‌تواند نشان‌دهنده فعالیت بیشتر ویروس یا ضعف نسبی سیستم ایمنی باشد، در حالی که بار ویروسی پایین معمولاً به معنای کنترل مؤثر ویروس توسط سیستم ایمنی بدن است.

ارتباط بار ویروسی با سن، جنسیت و ژنتیک

تأثیر سن و جنسیت بر بار ویروسی

نتایج این مطالعه نشان داد که میزان بار ویروسی برخی ویروس‌ها با سن و جنسیت افراد ارتباط مستقیم دارد. به طور کلی، بار ویروسی برخی ویروس‌ها با افزایش سن بیشتر می‌شود، در حالی که در برخی دیگر با گذشت زمان کاهش می‌یابد. همچنین، بررسی‌ها نشان داد که مردان به‌طور متوسط بار ویروسی بالاتری نسبت به زنان دارند.

نقش ژنتیک در کنترل ویروس‌ها

یکی از بخش‌های مهم این پژوهش، بررسی ارتباط میان بار ویروسی و ساختار ژنتیکی انسان بود. محققان موفق شدند ۸۲ موقعیت ژنتیکی در ژنوم انسان را شناسایی کنند که با میزان بار DNA ویروسی در بدن مرتبط هستند. در میان این نواحی، منطقه ژنی «مجموعه سازگاری بافتی اصلی (MHC)» توجه ویژه‌ای را به خود جلب کرد. این مجموعه ژنی نقش اساسی در تنظیم عملکرد سیستم ایمنی دارد و تعیین می‌کند که بدن چگونه عوامل بیماری‌زا را شناسایی و با آن‌ها مقابله کند.

ژن‌های MHC پروتئین‌هایی تولید می‌کنند که به سلول‌های ایمنی کمک می‌کنند بین سلول‌های خودی و غیرخودی تمایز قائل شوند. تنوع ژنتیکی در این ناحیه می‌تواند توانایی بدن برای مهار یا سرکوب ویروس‌ها را به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهد.

ویروس اپشتین–بار (EBV): ارتباط با سرطان و ام‌اس

افزایش خطر سرطان با EBV

یکی از یافته‌های مهم این پژوهش مربوط به ویروس اپشتین–بار (EBV) بود. نتایج نشان داد که شیوع و بار ویروسی این ویروس با افزایش سن افراد بیشتر می‌شود. علاوه بر این، بررسی‌ها نشان داد بار ویروسی EBV در فصل زمستان افزایش یافته و در تابستان کاهش پیدا می‌کند.

ویروس اپشتین–بار یکی از ویروس‌های بسیار شایع انسانی است که اغلب در دوران کودکی وارد بدن می‌شود و می‌تواند باعث بیماری مونونوکلئوز عفونی شود. با این حال، این ویروس با برخی سرطان‌ها از جمله لنفوما هوچکین نیز ارتباط دارد. پژوهشگران دریافتند افرادی که در سنین بالاتر دارای بار ویروسی بالای EBV هستند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به لنفوما هوچکین قرار دارند. بر همین اساس، محققان مطرح می‌کنند که استفاده از داروهای ضدویروسی ممکن است در آینده بتواند خطر بروز این نوع سرطان را کاهش دهد؛ هرچند برای تأیید این فرضیه هنوز به مطالعات بیشتری نیاز است.

رابطه EBV با بیماری ام‌اس

در مقابل، نتایج این مطالعه ارتباط مستقیمی میان میزان بار ویروسی EBV و بیماری مولتیپل اسکلروزیس (ام‌اس) نشان نداد. این یافته قابل توجه است، زیرا EBV به عنوان یکی از عوامل مهم در تحریک ابتلا به ام‌اس شناخته می‌شود. پژوهشگران معتقدند این نتیجه نشان می‌دهد که نحوه واکنش سیستم ایمنی بدن به ویروس، احتمالاً نقش مهم‌تری نسبت به مقدار ویروس موجود در بدن در بروز این بیماری ایفا می‌کند.

آینده پژوهش‌های ویروسی

اهمیت بانک‌های زیستی

نولان کامیتاکی، متخصص ژنتیک و نویسنده اصلی این مطالعه، تأکید می‌کند که نتایج این تحقیق اهمیت بررسی داده‌های ویروسی در بانک‌های زیستی بزرگ ژنتیکی را نشان می‌دهد.

«ما اکنون به مرحله‌ای رسیده‌ایم که می‌توانیم از داده‌های ژنتیکی انسان برای پاسخ دادن به پرسش‌های بنیادی درباره سازوکار ایجاد بیماری‌های ناشی از ویروس‌ها استفاده کنیم.»

نقش عوامل محیطی و سبک زندگی

این پژوهش همچنین نشان داد علاوه بر عوامل ژنتیکی، متغیرهایی مانند سن، جنسیت و مصرف سیگار نیز می‌توانند بر میزان بار DNA ویروسی در بدن تأثیر بگذارند. در مجموع، بررسی‌ها نشان داد بسیاری از ویروس‌ها در مردان شیوع بیشتری نسبت به زنان دارند.

محققان در ادامه تحقیقات خود قصد دارند ویروس‌های RNA مانند کروناویروس‌ها را نیز مورد بررسی قرار دهند. این ویروس‌ها از نظر ساختار ژنتیکی و نحوه تکثیر با ویروس‌های DNA تفاوت دارند و ممکن است الگوهای متفاوتی از بار ویروسی در بدن ایجاد کنند. همچنین، پژوهشگران علاقه‌مندند تأثیر ژن‌های باستانی ویروسی را که هزاران سال پیش در ژنوم انسان ادغام شده‌اند، بررسی کنند؛ ژن‌هایی که ممکن است همچنان بر نحوه تعامل بدن با ویروس‌ها اثر بگذارند.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗