افزایش بارش‌ها در البرز و هشدار درباره کاهش ذخایر آبی و فرونشست زمین

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان البرز با اشاره به بهبود نسبی وضعیت بارش‌ها در پی خشکسالی پاییز گذشته، از افزایش ۱۹ درصدی بارش‌ها نسبت به سال قبل خبر داد. با این حال، وضعیت همچنان ۱۸ درصد کمتر از شرایط نرمال گزارش شده که لزوم مدیریت منابع آبی را بیش از پیش نمایان می‌سازد.

وضعیت سدها: بهبود در کرج، کاهش نگران‌کننده در طالقان

بررسی وضعیت ذخایر آبی سدهای اصلی استان نشان‌دهنده تفاوت‌های چشمگیری است:

• سد کرج: در حال حاضر ۴۸ میلیون متر مکعب آب ذخیره دارد که نسبت به سال گذشته ۲۵ درصد بهبود یافته است.
• سد طالقان: با ۱۰۱ میلیون متر مکعب آب، نسبت به سال قبل (۲۳۲ میلیون متر مکعب) ۵۷ درصد کاهش نشان می‌دهد.

این کاهش شدید در سد طالقان به دلیل خروجی بیش از حد برای جبران کسری آب شرب تهران و البرز در دوران خشکسالی بی‌سابقه ۶۰ سال اخیر بوده است. خوشبختانه از ابتدای فروردین ماه سال جاری، خروجی سد طالقان به شرایط عادی بازگشته و با ورودی مناسب بارش‌ها، حجم مخزن در حال افزایش است.

مصرف بی‌رویه آب: هشداری برای آینده

یکی از مهمترین چالش‌ها، سرانه بالای مصرف آب در استان البرز است. مدیرعامل آب منطقه‌ای البرز هشدار داد که سرانه مصرف آب در این استان بین ۲۲۰ تا ۲۴۰ لیتر است، در حالی که میانگین جهانی در کشورهای توسعه‌یافته حدود ۴۰ لیتر است. این تفاوت فاحش، ضرورت مدیریت جدی مصرف را در شرایط «جنگی و تنش‌های آبی» گوشزد می‌کند.

«با توجه به شرایط جنگی و تنش‌های آبی، نیازمند مدیریت جدی مصرف هستیم.»

برنامه‌ریزی برای سال جاری بر اساس حجم مصرف سال گذشته (حدود ۳۱۰ میلیارد لیتر از مجموع آب سطحی و زیرزمینی) تنظیم شده و تأکید شده است که اجازه نخواهند داد مصرف از این میزان فراتر رود. این اقدام به منظور حفظ حجم مناسبی از آب برای سال آبی آینده و جلوگیری از خالی شدن کامل ذخایر صورت می‌گیرد.

فرونشست زمین: یک بحران پنهان

علاوه بر بحران آب، پدیده فرونشست زمین نیز به عنوان یک نگرانی جدی مطرح شد. میزان نشست زمین در استان البرز به طور متوسط ۵ تا ۶ سانتی‌متر است، اما در برخی نقاط غرب استان مانند هشتگرد، این میزان به صورت نقطه‌ای تا ۲۸ سانتی‌متر نیز رسیده است. علت اصلی این فرونشست، برداشت بی‌رویه آب‌های زیرزمینی عمدتاً برای مصارف کشاورزی در حوزه غرب استان است.