بهره‌برداری از فاز نخست سایت پسماند تنکابن؛ گامی بلند در مدیریت زباله مازندران

پیشرفت‌های کلیدی در سایت پسماند تنکابن

روند اجرای پروژه ساماندهی و تکمیل سایت پسماند تنکابن، که شامل نصب تسمه‌های مکانیکی و سایر قطعات خط پردازش بود، اکنون با آغاز به کار فاز نخست خط پردازش، وارد مرحله جدیدی شده است. این پیشرفت، نویدبخش افتتاح کامل این طرح مهم زیست‌محیطی برای دوستداران طبیعت است.

• عملیات بتن‌ریزی سالن تخمیر: این بخش نقش مهمی در پردازش اصولی پسماند و کاهش اثرات زیست‌محیطی دارد.
• زباله‌برداری لندفیل جدید: این اقدام به مدیریت بهینه‌تر دفن پسماند و ارتقای استانداردهای بهداشتی و زیست‌محیطی کمک می‌کند.

مسئولان اجرایی سایت با تأکید بر پیشرفت مرحله‌به‌مرحله و رضایت‌بخش بودن عملیات عمرانی، اعلام کرده‌اند که روند اجرا با نظارت مستمر و رعایت ضوابط فنی ادامه دارد تا طرح در کوتاه‌ترین زمان ممکن به بهره‌برداری کامل برسد.

چالش‌های مدیریت پسماند در تنکابن

مدیریت پسماند در شمال ایران، به‌ویژه در شهر تنکابن، به دلیل شرایط اقلیمی، نزدیکی به دریا و وجود جنگل‌های هیرکانی، همواره یکی از چالش‌های بزرگ زیست‌محیطی بوده است.

• تولید زباله: در شهرستان تنکابن، روزانه بین ۱۵۰ تا ۲۵۰ تن زباله تولید می‌شود که در ایام تعطیلات با حضور گردشگران به بیش از ۳۰۰ تن در روز نیز می‌رسد.
• محل دپوی زباله: محل اصلی دپوی زباله این شهر در منطقه جنگلی پرده‌سر (۲ هزار) تنکابن واقع شده که دهه‌هاست به‌عنوان مرکز انباشت غیربهداشتی شناخته می‌شود.

برخلاف شهر نوشهر که دارای نیروگاه زباله‌سوز (تولید برق) است، تمرکز اصلی در تنکابن بر احداث کارخانه پردازش و تولید کمپوست بوده است.

سرمایه‌گذاری و اهداف طرح احیای سایت

در اواخر تیرماه سال گذشته، طرح جامع احیای سایت مدیریت پسماند تنکابن با سرمایه‌گذاری کامل بخش خصوصی و با نظارت فنی سازمان مدیریت پسماند استان و شهرداری تنکابن آغاز شد.

• سرمایه‌گذاری: ۲ هزار میلیارد ریال اعتبار توسط بخش خصوصی برای اجرای این طرح در نظر گرفته شده است.
• افزایش ظرفیت: ظرفیت پردازش زباله‌های منطقه به طور چشمگیری افزایش خواهد یافت.

بر اساس این طرح، خط پردازش و بسته‌بندی کود به‌طور کامل نوسازی شده و ظرفیت سامانه تخلیه زباله افزایش می‌یابد. همچنین، پایدارسازی محل دفن قدیمی و احداث لندفیل بهداشتی جدید نیز در دستور کار قرار دارد. احداث تصفیه‌خانه شیرابه نیز با نقشه‌های آماده شده در برنامه اجرایی طرح گنجانده شده است.

پیش‌بینی می‌شود طرح احیای سایت پسماند تنکابن تا پایان سال جاری با ظرفیت پذیرش ۲۵۰ تن زباله در روز تکمیل و به بهره‌برداری برسد. تکمیل این طرح تحولی اساسی در سامانه مدیریت پسماند شهرستان و حتی استان ایجاد خواهد کرد و می‌تواند به الگویی موفق برای دیگر شهرستان‌ها نیز تبدیل شود.

اولویت‌های استاندار مازندران

استاندار مازندران، مهدی یونسی رستمی، پیشرفت فیزیکی طرح تکمیل و احیای سایت پسماند تنکابن را مطلوب ارزیابی کرده و آن را یکی از اولویت‌های اصلی استان در سال جاری دانست.

مهدی یونسی رستمی: «در غرب مازندران به‌علت گردشگرپذیربودن، حجم زیادی زباله تولید می‌شود. مشکلات متعدد از جمله ظرفیت پایین، فرسودگی تجهیزات و موقعیت رانشی محل دفن، سازمان مدیریت پسماند استان را بر آن داشت تا احیای سایت پسماند تنکابن در دستور کار قرار گیرد.»

وی خاطرنشان کرد که تجهیز کارگاه با بهره‌گیری از ظرفیت علمی یکی از دانشگاه‌های معتبر کشور و تیم مشاوره تخصصی آغاز شده و نقشه‌های اجرایی طرح نیز به تأیید نهایی رسیده است. در این طرح، خط پردازش و بسته‌بندی کود به‌صورت کامل اورهال و بازسازی شده و سامانه تخلیه زباله با افزایش ظرفیت همراه خواهد بود.

یونسی رستمی اعلام کرد که محل دفن قدیمی زباله تنکابن پایدارسازی شده و یک لندفیل بهداشتی جدید نیز احداث می‌شود. همچنین احداث تصفیه‌خانه شیرابه در برنامه قرار گرفته و نقشه‌های آن تهیه شده است. وی پیش‌بینی کرده بود که تا پایان سال ۱۴۰۴، سایت پسماند تنکابن برای پذیرش ظرفیت روزانه ۲۵۰ تن زباله به‌طور کامل آماده‌سازی شود و اکنون با بهره‌برداری از فاز نخست خط پردازش، این وعده محقق شده است.

نقش خط پردازش و آینده سایت پسماند تنکابن

نصب تسمه‌های مکانیکی و بخش عمده‌ای از تجهیزات پردازشی در زمستان سال گذشته، خط تفکیک و پردازش پسماند را وارد فاز نهایی راه‌اندازی کرده بود که اکنون مرحله نخست آن به بهره‌برداری رسیده است.

این اقدامات نقش مهمی در کاهش حجم دفن پسماند، افزایش بازیافت و بهبود مدیریت پسماند شهرستان تنکابن خواهد داشت. با ادامه روند فعلی، بخش‌های باقی‌مانده طرح نیز طبق برنامه زمان‌بندی تکمیل شده و سایت پسماند تنکابن در آینده نزدیک آماده بهره‌برداری کامل خواهد شد.

طرح ساماندهی و تکمیل کارخانه کمپوست «پرده سر» تنکابن، به‌عنوان یکی از اولویت‌های زیست‌محیطی استان مازندران، گام‌به‌گام و با پیگیری مستمر به سوی بهره‌برداری نهایی پیش می‌رود. مراحل پیشین این طرح شامل بهسازی کامل محل دفن قدیمی، احداث لندفیل بهداشتی منطبق بر استانداردهای ملی، توسعه و مقاوم‌سازی سالن تخمیر، عملیاتی کردن اساسی خط پردازش (فاین)، احداث خط تولید گرانول، ساخت ۲ واحد تصفیه‌خانه شیرابه با قابلیت پالایش پیشرفته، بهسازی فنی لندفیل و تکمیل عملیات سندبلاست و آماده‌سازی سالن پردازش بوده است.

این اقدامات زیرساختی، بستر لازم برای استقرار سامانه‌های مدرن را فراهم کرده و تجهیزات کلیدی از جمله نوار نقاله‌های پیشرفته و سامانه‌های انتقال مواد به سایت کارخانه وارد شده‌اند. نصب و راه‌اندازی این تجهیزات، آخرین حلقه از زنجیره فنی طرح محسوب می‌شود و مسیر را برای نهایی‌سازی خط پردازش و آغاز فرآیند تولید کمپوست استاندارد و باکیفیت هموار می‌سازد.

این طرح مدرن و جامع، به موازات دیگر طرح‌های مشابه در شهرهای بهشهر و قائم‌شهر، در راستای تحول اساسی مدیریت پسماند در منطقه و با اهدافی همچون کاهش آلودگی آب، خاک و هوا، تولید کود سازگار با محیط زیست برای استفاده در بخش کشاورزی و باغداری، و نیز اجرای مدیریت علمی و یکپارچه پسماند در شمال کشور به اجرا درآمده است. پیاده‌سازی چنین طرح‌هایی نشان‌دهنده عزم جدی دستگاه‌های اجرایی برای رفع چالش دیرینه دفن غیربهداشتی زباله در استان است.

سایت پسماند تنکابن (کارخانه کمپوست «پرده سر») پس از بهره‌برداری، علاوه بر تأمین بخشی از نیازهای کشاورزی منطقه به کود و ایجاد اشتغال پایدار، از انتشار گازهای گلخانه‌ای و همچنین ورود شیرابه جلوگیری می‌کند که در ارتقای سلامت عمومی نقش بسیار مهمی دارد. این طرح به‌عنوان یک الگوی موفق، چرخه مدیریت پسماند را در استان مازندران به صورت اساسی متحول خواهد کرد و گامی بلند در جهت حفظ محیط زیست و توسعه پایدار منطقه خواهد بود.

بهره‌برداری از فاز نخست خط پردازش سایت پسماند تنکابن، نقطه عطفی در ساماندهی پسماند غرب استان است؛ معضلی که چندین سال بلاتکلیف رها شده بود، اما سرانجام با پیگیری ویژه نماینده عالی دولت در مازندران و فرماندار تنکابن، بخشی از این طرح مهم زیست‌محیطی اکنون به بهره‌برداری رسیده و امیدها برای تکمیل کامل آن افزایش یافته است. راه‌اندازی این خط پردازش، آغازی برای تحول در فرآیند تفکیک، کاهش دفن زباله و افزایش ظرفیت بازیافت پسماند در تنکابن و حتی غرب مازندران است که نویدبخش آینده‌ای پاک‌تر برای طبیعت و شهروندان این استان و مسافران و گردشگران خواهد بود.