اتاق جنگ چین به هوش مصنوعی نظامی مجهز شد: تحولی در تصمیم‌گیری‌های نبرد

هوش مصنوعی در قلب اتاق جنگ چین

ارتش چین به تازگی سامانه‌ای مبتنی بر هوش مصنوعی را عملیاتی کرده که در کنار فرماندهان عالی‌رتبه قرار می‌گیرد. این سیستم هوشمند، که بر اساس گزارش‌های منتشر شده در مجله معتبر Command Control & Simulation، می‌تواند نخستین ابزار فرماندهی خودمختار در عملیات‌های خط مقدم باشد، برای بهبود وضعیت میدان نبرد بدون دخالت انسانی و در لحظه طراحی شده است.

این فناوری توسط تیمی از ارتش آزادی‌بخش خلق و دانشگاه ملی فناوری دفاعی توسعه یافته و پیش از این در یک پلتفرم اطلاعاتی فرماندهی در سطح گردان ادغام شده است.

ورود هوش مصنوعی نظامی چین به فاز عملیاتی

تیم پژوهشی به رهبری Bo Huang، در مقاله‌ای که در تاریخ ۱۲ مارس منتشر شد، تأکید کرده که این سامانه از مرحله آزمایشگاهی فراتر رفته و عملاً وارد فاز عملیاتی شده است. این سیستم با ترکیب توانایی‌های یک مدل زبانی بزرگ (LLM) و یک نقشه زنده و لحظه‌ای از میدان نبرد، نه تنها داده‌ها را جمع‌آوری می‌کند، بلکه معنای پنهان و روایت پشت حجم انبوه اطلاعات را نیز درک می‌کند.

کارکرد اصلی این هوش مصنوعی، طرح پرسش‌های درست در لحظات حیاتی است که در ادبیات نظامی به آن «الزامات اطلاعاتی حیاتی» گفته می‌شود. در شرایطی که فرماندهان انسانی ممکن است تحت فشار میدان نبرد در تشخیص اولویت‌ها دچار خطا شوند، این سامانه قادر است این اولویت‌ها را به‌صورت لحظه‌ای بازتعریف و تولید کند و تصویر تصمیم‌گیری را شفاف‌تر سازد.

آزمایش در سناریوی نبرد آبی-خاکی

برای سنجش کارایی این سامانه، پژوهشگران آن را در یک شبیه‌سازی پرتنش قرار دادند: یک عملیات فرود آبی-خاکی، سناریویی که اغلب با درگیری‌های احتمالی بر سر تایوان مرتبط است. در این میدان نبرد مجازی، تمامی عناصر یک نبرد واقعی از جمله آتش پشتیبانی ساحلی، تثبیت سرپل و پیشروی واحدهای زرهی به سمت عمق منطقه شبیه‌سازی شد.

وظیفه هدایت جریان تصمیم‌گیری فرماندهی به هوش مصنوعی سپرده شد و عملکرد آن در برابر پنج کارشناس باتجربه با بیش از پنج سال پژوهش تخصصی در جنگ‌های آبی-خاکی و به‌طور متوسط ۱۲ سال سابقه خدمت نظامی ارزیابی گردید.

نتایج چشمگیر هوش مصنوعی در شبیه‌سازی

نتایج این آزمایش‌ها اختلاف معناداری را نشان داد:

• کاهش سرعت پاسخ‌گویی: سرعت تصمیم‌گیری تقریباً به نصف کاهش یافت.
• فشردگی چرخه OODA: چرخه حیاتی تصمیم‌سازی نظامی (مشاهده، جهت‌دهی، تصمیم‌گیری، اقدام) تا ۴۳ درصد سریع‌تر شد.
• بازیابی اطلاعات: حتی در شرایط اختلال ارتباطات، سامانه با دقتی بیش از ۹۰ درصد اطلاعات حیاتی را بازیابی کرد که از فرماندهان انسانی و نرم‌افزارهای سنتی بهتر بود.

یکی از لحظات کلیدی شبیه‌سازی، زمانی بود که سیستم حرکت یک واحد زرهی دشمن را شناسایی کرد و به سرعت به یک شکاف حیاتی پی برد: موقعیت نیروهای ذخیره دشمن مشخص نبود. این هوش مصنوعی در کمتر از چند ثانیه این مسئله را به عنوان یک ریسک حیاتی علامت‌گذاری کرده و به صورت خودکار مأموریت شناسایی را به واحدهای مربوطه واگذار کرد؛ کاری که برای نیروی انسانی ساعت‌ها زمان نیاز داشت.

این روند نشان‌دهنده یک تغییر بنیادین است: گذار از فرماندهی مبتنی بر تجربه انسانی به سمت تصمیم‌گیری مبتنی بر داده که با دانش و تحلیل پیشرفته تقویت می‌شود. این مدل هوش مصنوعی، یک مدل زبانی بزرگ (LLM) را برای تفسیر قصد فرماندهان با یک گراف دانش مبتنی بر زمان ترکیب می‌کند که به طور مداوم موجودیت‌ها و رویدادهای میدان نبرد را پایش و ثبت می‌نماید. این ادغام به سیستم امکان می‌دهد تا در لحظه، شکاف‌های اطلاعاتی را شناسایی کرده و پیشنهادهای تصمیم‌گیری ساختاریافته‌ای تولید کند که با اصول و دکترین نظامی همراستا هستند.

چشم‌انداز آینده هوش مصنوعی نظامی

پژوهشگران مسیر آینده این فناوری را شامل توسعه هماهنگی میان چندین عامل هوشمند در سطوح مختلف عملیاتی، افزایش پایداری سیستم‌ها از طریق فناوری‌هایی مانند بلاک‌چین و اجرای مدل روی دستگاه‌های لبه‌ای برای استفاده بلادرنگ در واحدهای سطح پایین‌تر میدان نبرد می‌دانند.

هدف نهایی، ایجاد نوعی تصمیم‌گیری توزیعی و پایدار در شرایط بسیار پیچیده و متغیر میدان نبرد است که بتواند در برابر فشار، آشوب و عدم قطعیت مقاومت کند. با این حال، محدودیت‌هایی نیز وجود دارد، از جمله وابستگی سیستم به داده‌های تاریخی و چالش استفاده توسط فرماندهان کم‌تجربه. همچنین، آزمایش‌های کنونی عمدتاً به سناریوهای کلاسیک عملیات آبی-خاکی محدود شده و برای به‌کارگیری در محیط‌های پیچیده‌تر مانند جنگ شهری، تحقیقات بیشتری لازم است.