کشف سنگ‌نوشته ۲۰۰۰ ساله با تصویر امپراتور روم در هیبت فرعون در اقصر

جزئیات کشف در معابد کرنک

این کتیبه ماسه‌سنگی، که از آن با عنوان «استل» نیز یاد می‌شود، طی پروژه مرمت در مجموعه معابد باستانی «کرنک» واقع در اقصر کشف شد. ابعاد تقریبی این تخته‌سنگ ۶۰ در ۴۰ سانتیمتر است و به دوران حکومت «تیبریوس» (۱۴ تا ۳۷ پس از میلاد) بازمی‌گردد. این کشف، اطلاعات جدیدی درباره نحوه نمایش امپراتوران رومی در متون و آثار مذهبی مصر باستان ارائه می‌دهد.

نقش «تیبریوس» در دین مصر باستان

«عبدالغفار وجدی»، مدیرکل آثار باستانی اقصر، توضیح می‌دهد که در زمان به قدرت رسیدن «تیبریوس»، مصر از مدت‌ها قبل (۴۴ سال) به یکی از استان‌های امپراتوری روم تبدیل شده بود. بنابراین، «تیبریوس» به عنوان فرمانروایی شناخته می‌شد که مسئولیت حفظ نظم کیهانی در دین مصر باستان را بر عهده داشت.

«برای ایفای این نقش، لازم بود فرمانروا در حال انجام آیین‌های سنتی به شکلی نشان داده شود که خدایان آن را تشخیص دهند؛ یعنی به‌عنوان یک فرعون.»

تصویر حکاکی‌شده بر روی این کتیبه، «تیبریوس» را در حالتی نشان می‌دهد که در مقابل خدایانی که در اقصر پرستش می‌شدند، ایستاده است.

تلفیق فرهنگی و ایدئولوژیک

با نمایش «تیبریوس» در هیبت یک فرعون، مصریان او را به طور رسمی در نظام مذهبی خود ادغام کردند. این نوع بازنمایی از امپراتوران روم به سبک مصری، در محیط‌های مذهبی آن دوران بسیار رایج بود. با این حال، امپراتوران رومی سبک و هویت رومی خود را در سکه‌ها و مجسمه‌های رسمی رومی حفظ می‌کردند.

«وجدی» معتقد است که این سنگ‌نوشته نشان‌دهنده یک سیستم ایدئولوژیک است که بر اساس آن، امپراتوران، صرف نظر از میزان مشارکت واقعی‌شان، به عنوان سازندگان و محافظان معابد معرفی می‌شدند. این کتیبه، در حقیقت، بیانگر مفهوم یک پادشاه در دیدگاه مصری است و لزوماً مستندسازی دستاوردهای شخصی امپراتور نیست. این سنگ‌نوشته در طول مرمت اخیر یک دروازه در شمال مجموعه معابد «کرنک» پیدا شده است.