تنگه هرمز؛ بحرانی فوری‌تر از مسئله هسته‌ای و اهرم فشار استراتژیک ایران

اهمیت استراتژیک تنگه هرمز

هاس با اشاره به دو چالش اصلی، یعنی تنگه هرمز و مسئله هسته‌ای، تنگه هرمز را در اولویت قرار می‌دهد. او معتقد است که تا زمانی که شواهدی دال بر تغییر در وضعیت مواد و برنامه هسته‌ای ایران وجود نداشته باشد، مسئله هسته‌ای می‌تواند در حال حاضر در حاشیه قرار گیرد. اما کنترل انحصاری ایران بر تنگه هرمز، دریافت عوارض و کسب درآمد از آن، هرگونه فشار اقتصادی بر این کشور را خنثی خواهد کرد.

این تحلیلگر آمریکایی تاکید دارد که ایران به قدرت خود در کنترل تنگه هرمز پی برده و بازگشت به وضعیت اولیه دیگر امکان‌پذیر نیست. او می‌افزاید: «ما در جایگاه بدتری نسبت به ۵ یا ۶ هفته گذشته خواهیم بود، اما نکته اینجاست که ما نباید علیه ایران کاری انجام دهیم، بلکه باید با این کشور کاری انجام دهیم.»

او اذعان دارد: «گرچه آمریکا و اسرائیل از منظر جنگ کلاسیک موفق بوده‌اند، اما از منظر استراتژیک و راهبردی این ایران است که از این جنگ پیروز بیرون آمده است و در کمال تعجب و با همه خسارت‌ها، اهرم فشار ایران بیشتر از گذشته شده است و آن اهرم چیزی نیست جز کنترل این کشور بر تنگه هرمز.»

پیامدهای اقتصادی جهانی

بازار جهانی انرژی همچنان در شوک اختلال در تنگه هرمز به سر می‌برد. توقف ترافیک دریایی در این گلوگاه حیاتی و بی‌اعتمادی بیمه‌گران، شرکت‌های حمل‌ونقل و پالایشگاه‌ها، به افزایش قیمت واقعی نفت و گاز دامن زده است.

تنگه هرمز، پیش از این بحران، تنها یک مسیر کشتیرانی نبود، بلکه گلوگاهی حیاتی برای نفت کل اقتصاد جهان محسوب می‌شد و همچنان این نقش را ایفا می‌کند. اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۴، روزانه ۲۰ میلیون بشکه نفت از این تنگه عبور کرده است که نزدیک به ۲۰ درصد مصرف جهانی مایعات نفتی را تشکیل می‌دهد و جایگزین‌های واقعی اندکی برای آن وجود دارد. علاوه بر این، تنگه هرمز جایگاه مهمی در زمینه انتقال گاز طبیعی مایع (LNG) و جریان‌های عمده کود داشته است.

تحلیلگران بر این باورند که اقتصاد جهانی به صورت گسترده‌ای دچار آسیب خواهد شد. «کریستالینا جورجیوا»، رئیس صندوق بین‌المللی پول (IMF)، عنوان داشته است که بانک‌های مرکزی باید با احتیاط به فشار تورمی ناشی از جنگ پاسخ دهند، زیرا شوک‌های پایدار انرژی می‌توانند به قیمت‌های بالاتر و رشد ضعیف‌تر سرایت کنند.

بانک جهانی نیز هشدار داده است که در بهترین سناریو، رشد جهانی ممکن است ۰.۳ تا ۰.۴ درصد و در صورت طولانی شدن بحران تا ۱ درصد کاهش یابد.