خودروهای الکتریکی: تاریخچه، چالش‌ها و آینده در ایران

تاریخچه پرفرازونشیب خودروهای الکتریکی

برخلاف تصور رایج، خودروهای برقی فناوری جدیدی نیستند. در واقع، تاریخچه ساخت نمونه‌های اولیه آن‌ها به نخستین سال‌های قرن نوزدهم بازمی‌گردد؛ زمانی که موتورهای الکتریکی و باتری‌ها پا به عرصه وجود گذاشتند. مهندسان در آمریکا و اروپا پیشرفت‌های قابل توجهی در این زمینه داشتند، اما تولید انبوه آن‌ها زمان‌بر بود.

دوران اوج و افول اولیه

• دهه ۱۸۹۰: فروش خودروهای الکتریکی عملاً ده برابر خودروهای بنزینی بود.
• پیشگامان: یکی از خودروهای الکتریکی برجسته آن زمان، در ایالت آیووا توسط شیمی‌دانی به نام ویلیام موریسن تولید شد که حداکثر سرعت ۲۳ کیلومتر بر ساعت داشت.

با آغاز قرن بیستم، خودروهای الکتریکی از نظر فنی پیشرفت کردند، اما تولید انبوه آن‌ها به شدت کاهش یافت. در سال ۱۹۱۰، با راه‌اندازی اولین خط مونتاژ مدرن در کارخانجات فورد برای خودروهای بنزینی، معادله تغییر کرد. این مزیت اقتصادی، تولیدکنندگان خودروهای الکتریکی را عقب انداخت. همچنین، زیرساخت‌های محدود شارژ الکتریکی نیز معضلی دیگر بود که منجر به برتری بنزین و محبوبیت «فورد مدل تی» شد. تولید خودروهای الکتریکی به تعداد بسیار اندک و صرفاً برای مقاصد تجاری و صنعتی ادامه یافت.

احیای دوباره و آینده روشن

خودروهای الکتریکی در دهه ۱۹۹۰ میلادی دوباره جان گرفتند، اما پیش از شروع دوران کنونی، مجدداً از رمق افتادند. امروزه، این خودروها طیف وسیعی از مدل‌های جمع‌وجور تا بسیار لوکس را شامل می‌شوند و بسیاری از مدل‌های جدید نیز در دست تولید هستند. پیشرفت‌های زیادی در تولید خودروهای الکتریکی حاصل شده و در بسیاری از کشورها، ایستگاه‌های شارژ به راحتی در دسترس هستند.

توسعه خودروهای الکتریکی در ایران

در ایران، اگرچه هنوز حضور چشمگیری از خودروهای الکتریکی مشاهده نمی‌شود، اما در تاریخ ۱ تیر ۱۳۹۴، خبری مبنی بر طراحی و تولید انبوه خودروهای الکتریکی و هیبریدی منتشر شد. بر اساس این خبر، تفاهم‌نامه‌ای بین گروه صنعتی ایران خودرو و دانشگاه‌های صنعتی شریف و امیرکبیر برای انجام کارهای تحقیقاتی و اجرایی در این زمینه امضا شده است.

معاون استراتژی و برنامه‌ریزی ایران خودرو اعلام کرده است که در سال ۲۰۱۰، ۲۵ هزار خودروی الکتریکی و هیبریدی در کشور وجود داشته که این تعداد دو سال بعد به ۴۰۵ هزار دستگاه رسیده است. با افزایش تولید این خودروها، امید می‌رود در آینده‌ای نزدیک شاهد انقلابی در زمینه استفاده از خودروهای الکتریکی در ایران باشیم.