تقویت آبدهی قنات‌های خراسان شمالی در پی بارش‌های اخیر و نقش حیاتی آنها در کشاورزی

نقش حیاتی قنات‌ها در تامین آب کشاورزی

محمدی با تاکید بر اهمیت قنات‌ها در تامین آب کشاورزی استان، اظهار داشت که حدود ۱۰ درصد آب مورد نیاز اراضی کشاورزی استان از طریق این منابع تامین می‌شود. این رقم نشان‌دهنده نقش کلیدی قنات‌ها در پایداری کشاورزی در منطقه‌ای کم‌آب مانند خراسان شمالی است.

بارش‌هایی که در فصول زمستان و بهار رخ می‌دهد، نقش مهمی در افزایش و تثبیت آبدهی قنات‌ها، به‌ویژه در مناطق کوهستانی و کوهپایه‌ای دارد و در صورت تداوم این بارش‌ها در فصل بهار، پایداری آب این منابع در فصل گرم سال نیز افزایش خواهد یافت.

وی تصریح کرد که بارندگی‌های اخیر نیز تاثیر قابل توجهی در افزایش آبدهی بسیاری از قنات‌های کوهستانی استان داشته است. این امر به حفظ تعادل آبی و حمایت از فعالیت‌های کشاورزی کمک شایانی می‌کند.

خسارات محدود و اقدامات مرمتی

مدیر آب و خاک و امور فنی و مهندسی سازمان جهاد کشاورزی استان خراسان شمالی اشاره کرد که هرچند بارش‌های شدید در اواخر فروردین و اوایل اردیبهشت‌ماه می‌تواند بیشترین احتمال خسارت به قنات‌ها را به همراه داشته باشد، اما تنها به تعدادی از قنات‌های شهرستان گرمه خسارتی وارد شده است که نشان‌دهنده مقاومت بالای این سازه‌های آبی است.

مرمت و نگهداری سالانه

محمدی به اقدامات مرمتی قنات‌ها نیز اشاره کرد و گفت: «هر ساله با استفاده از اعتبارات ملی و استانی و با مشارکت بهره‌برداران، عملیات مرمت، بازسازی و نوسازی قنات‌ها در استان انجام می‌شود.» وی افزود که بخش عمده‌ای از این اقدامات شامل

• طوقه‌چینی
• درپوش‌گذاری
• کول‌گذاری مسیر قنوات

برای مدیریت بهتر عملیات اجرایی و برنامه‌ریزی دقیق برای بازسازی قنات‌ها، مشخصات هر قنات و فعالیت‌های انجام‌شده در سامانه اطلاعات مکانی قنات‌های کشور ثبت و به‌روزرسانی می‌شود. این سامانه به بهبود فرآیندهای نگهداری و توسعه این منابع حیاتی کمک می‌کند.

اهمیت استراتژیک قنات‌ها

محمدی تاکید کرد که قنات به عنوان یکی از مهم‌ترین منابع تامین آب در مناطق کم‌آب مانند استان خراسان شمالی، نقش مهمی در پایداری تولید و تداوم فعالیت‌های کشاورزی ایفا می‌کنند. این سازه‌های سنتی، راهکاری پایدار برای مقابله با چالش‌های کم‌آبی و حمایت از معیشت کشاورزان به شمار می‌روند.