مشاهده صدها گیلانشاه ابروسفید در سواحل گیلان؛ مهاجران اقیانوس هند در ایران

حضور گیلانشاه‌های ابروسفید در گیلان

عباس عاشوری، معاون محیط‌ زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست گیلان، اعلام کرد که صدها پرنده گیلانشاه ابروسفید در مناطق ساحلی استان، به‌ویژه در پارک ملی بوجاق، تالاب جوکندان تالش، پناهگاه حیات‌وحش لوندویل و سواحل انزلی مشاهده شده‌اند. این گونه ارزشمند از جمله پرندگان مهاجر عبوری در شمال کشور، به‌ویژه استان گیلان، محسوب می‌شود.

گیلانشاه‌های ابروسفید هر ساله در مسیر مهاجرت خود به عرض‌های شمالی برای جوجه‌آوری وارد گیلان شده و پس از حدود دو هفته تا یک ماه تجدید قوا، این استان را ترک می‌کنند. این دوره از چرخه زیستی برای پرندگان مهاجر بسیار حیاتی است، زیرا ناتوانی در تجدید قوا و جبران انرژی از دست‌رفته می‌تواند بر توانایی آن‌ها برای ادامه سفر تأثیر منفی بگذارد.

یافته‌های علمی و مسیر مهاجرت

مطالعات بین‌المللی اخیر بینش‌های جدیدی درباره مسیر مهاجرت این پرندگان ارائه کرده است. در یک پژوهش علمی که طی سال‌های اخیر در جزیره ماداگاسکار در اقیانوس هند انجام شد، تعدادی از گیلانشاه‌های ابروسفید مجهز به فرستنده ماهواره‌ای شدند. داده‌های حاصل از این بررسی نشان داد که این پرندگان در مهاجرت بهاره خود وارد ایران شده‌اند.

عاشوری با اشاره به نتایج این پژوهش افزود: «بنابراین بعید نیست که حداقل بخشی از این جمعیت، همان جمعیت زمستان‌گذران ماداگاسکار یا زیستگاه‌های هم‌عرض جغرافیایی جنوبی باشد.»

این گونه هر ساله برای رسیدن به زیستگاه‌های مناسب جوجه‌آوری یا زمستان‌گذرانی، هزاران کیلومتر پرواز می‌کند و یکی از نمونه‌های شاخص شگفتی‌های مهاجرت در پرندگان است. گیلانشاه‌های ابروسفید اغلب در سواحل دریای خزر دیده می‌شوند و منبع غذایی اصلی آن‌ها را بی‌مهرگان آبزی تشکیل می‌دهد.

اهمیت حفاظت و مسئولیت‌پذیری

معاون محیط‌ زیست طبیعی و تنوع زیستی گیلان بر لزوم حفاظت از این پرندگان تأکید کرد و از مردم، گردشگران و علاقه‌مندان به طبیعت درخواست کرد تا با رعایت اصول حضور مسئولانه در طبیعت، به حفظ این گونه‌های مهاجر و پویایی اکوسیستم‌های ارزشمند استان کمک کنند.

توصیه‌های حفاظتی:

• خودداری از شکار: هرگونه شکار این پرندگان ممنوع است.
• حفظ فاصله: از نزدیکی بیش از حد به پرندگان و برهم‌زدن آرامش آن‌ها خودداری کنید.
• عدم ایجاد آلودگی صوتی: از ایجاد سر و صداهای بلند که موجب آزار پرندگان می‌شود، پرهیز کنید.
• رعایت سکوت: هر رفتاری که سبب برهم‌زدن آرامش این پرندگان شود، باید متوقف گردد.

شناسایی گیلانشاه ابروسفید

عاشوری همچنین خاطرنشان کرد که حداقل شش گونه گیلانشاه در ایران زیست می‌کنند که چهار گونه از آن‌ها، از جمله گیلانشاه ابروسفید، دارای منقاری خمیده و رو به پایین هستند. گیلانشاه ابروسفید به‌واسطه اندازه متوسط و ابروهای سفید مشخص از سایر گونه‌ها قابل تشخیص است.