بحران آب و سیلاب در گلستان؛ ضرورت مدیریت یکپارچه حوضه‌های آبخیز

بحران آب و چالش‌های زیست‌محیطی در گلستان

استان گلستان، با وجود برخورداری از طبیعت سبز و همسایگی با دریای خزر، اکنون با چالش‌های جدی در حوزه منابع آبی مواجه است. تغییرات اقلیمی و برهم خوردن الگوی بارش‌ها، در کنار برداشت‌های بی‌رویه از سفره‌های زیرزمینی، امنیت آبی این منطقه را به خطر انداخته است. خطر نفوذ آب شور دریا به سفره‌های آب شیرین، بحرانی است که اکنون به عنوان یک تهدید جدی برای پایداری کشاورزی و زیست‌بوم استان مطرح می‌شود.

مدیریت حوضه‌های آبخیز؛ راهکار اصلی مقابله با سیل

کارشناسان معتقدند که راه نجات منابع آبی استان، تمرکز بر مدیریت یکپارچه حوضه‌های آبخیز است. با مدیریت صحیح مناطق تغذیه آبخوان‌ها در بالادست، می‌توان علاوه بر کاهش فرسایش خاک، از هدررفت منابع جلوگیری کرد و روان‌آب‌ها را به شکلی بهینه مدیریت نمود.

وضعیت حوضه‌های اصلی استان

اقدامات اجرایی و چالش تأمین اعتبار

در راستای اجرای طرح جامع مدیریت سیل، تاکنون بیش از ۲۰۰۰ سازه آبخیزداری شامل سازه‌های خاکی، سنگی، ملاتی و گابیونی در سطح استان احداث شده است. با این حال، اجرای کامل مطالعات در ۵۰۰ هزار هکتار باقیمانده، مستقیماً به تخصیص بودجه و اعتبارات پایدار وابسته است.

«هدف اصلی ما به جای کنترل مطلق، مدیریت هوشمند سیلاب است تا ضمن کاهش آسیب‌پذیری، خسارات ناشی از حوادث طبیعی به حداقل برسد.»

بر اساس گزارش‌های فنی، مناطق شرق استان از جمله مراوه‌تپه و کلاله به دلیل جنس خاک حساس، در وضعیت بحرانی‌تری قرار دارند. همچنین ساخت‌وسازهای نامتعارف در حریم رودخانه‌ها، بدون توجه به اصول مدیریت سیلاب، به یکی از عوامل تشدیدکننده خسارات در شهرستان‌هایی نظیر رامیان تبدیل شده است.