تأخیر ۷ ساله در ترمیم لایه ازن به دلیل انتشار مواد شیمیایی صنعتی

یک مطالعه بین‌المللی جدید با مشارکت برجسته‌ترین محققان جهان هشدار می‌دهد که فرآیند حیاتی بازیابی لایه ازن در جو زمین، ممکن است به دلیل انتشار بی‌رویه و مداوم مواد شیمیایی اولیه صنعتی، سال‌ها به تأخیر بیفتد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که میزان انتشار این مواد تخریب‌کننده ازن، که در توافق‌نامه‌های بین‌المللی پیشین به طور قابل توجهی دست‌کم گرفته شده بود، اکنون به یک چالش جدی برای سلامت سیاره تبدیل شده است.

پژوهشی جامع با همکاری نهادهای بین‌المللی

این مطالعه پیشگامانه توسط تیمی از محققان موسسه فناوری ماساچوست (MIT) و موسسه فناوری فدرال سوئیس Empa، با همکاری دانشمندانی از دانشگاه بریستول، ناسا، بنیاد ملی علوم در ایالات متحده، بنیاد Volo، شورای تحقیقات محیط طبیعی در بریتانیا و برنامه تحقیق و توسعه اداره هواشناسی کره، رهبری شده است. این همکاری گسترده، اعتبار و عمق علمی یافته‌ها را تضمین می‌کند.

مواد شیمیایی اولیه: تهدیدی پنهان

اگرچه استفاده از مواد مخرب لایه ازن مانند تتراکلرومتان (CCl₄) و کلروفلوئوروکربن‌ها (CFC) در محصولاتی نظیر یخچال‌ها و فوم‌ها ممنوع شده است، اما این مواد همچنان به عنوان مواد اولیه در صنایع برای تولید مبردها و پلاستیک‌های مدرن مورد استفاده قرار می‌گیرند. محققان با بهره‌گیری از اندازه‌گیری‌های جهانی شبکه AGAGE، کشف کردند که بین ۳ تا ۴ درصد از این مواد در طول فرآیند تولید و فرآوری به اتمسفر رها می‌شوند. نکته نگران‌کننده این است که استفاده از این مواد در دهه‌های اخیر به طور قابل توجهی افزایش یافته است.

تأخیر ۷ ساله در بازیابی لایه ازن

بر اساس پیش‌بینی‌های قبلی، انتظار می‌رفت که لایه ازن تا حدود سال ۲۰۶۶ به وضعیت اولیه خود (سطح ثبت شده در سال ۱۹۸۰) بازگردد. با این حال، محاسبات جدیدی که در مجله Nature Communications منتشر شده، حاکی از آن است که در صورت ادامه انتشار گازهای گلخانه‌ای در سطوح کنونی، این تاریخ حدود هفت سال به تعویق افتاده و به سال ۲۰۷۳ خواهد رسید، با حاشیه خطایی بین شش تا یازده سال. این تأخیر، پیامدهای جدی برای محیط زیست و سلامت انسان خواهد داشت.

پروتکل مونترال و حفره‌های آن

هنگامی که پروتکل مونترال در دهه ۱۹۸۰ مورد مذاکره قرار گرفت، مواد شیمیایی تخریب‌کننده لایه ازن در محصولات روزمره ممنوع شدند. با این حال، مواد شیمیایی اولیه از این ممنوعیت معاف شدند، با این فرض که تنها ۰.۵ درصد از آنها نشت کرده و استفاده از آنها به مرور زمان کاهش می‌یابد. اما واقعیت خلاف این را نشان داده است:

• استفاده از این مواد به طور قابل توجهی افزایش یافته است.
• این افزایش به ویژه در تولید مبردهای جایگزین پس از ممنوعیت CFCs و در ساخت پلیمرهای مورد استفاده در باتری خودروهای برقی مشهود است.

پروفسور مت ریگبی از دانشگاه بریستول اظهار داشت: «اندازه‌گیری‌ها نشان می‌دهد که انتشار گازهای گلخانه‌ای مرتبط با تولید مواد شیمیایی فلوئوردار بسیار بیشتر از حد انتظار است. این به معنای نشت بسیار بیشتر از آنچه پروتکل مونترال فرض کرده بود، با پیامدهای واضح برای تغییرات اقلیمی و بازیابی لایه ازن است.»

پیامدهای دوگانه: ازن و اقلیم

استفان ریمن، نویسنده اصلی این مطالعه، تأکید کرد که این مواد نه تنها لایه ازن را تخریب می‌کنند، بلکه برای آب و هوا نیز بسیار مضر هستند. کاهش انتشار آنها به طور همزمان برای لایه ازن و اقلیم مفید خواهد بود. اگر هیچ تغییری در رویه‌های کنونی رخ ندهد، انتشار اضافی این مواد تا اواسط قرن به حدود ۳۰۰ میلیون تن معادل دی اکسید کربن در سال خواهد رسید که معادل انتشار سالانه کشوری مانند انگلستان یا فرانسه است.

محققان نتیجه می‌گیرند که کاهش این انتشارها یک مزیت دوگانه خواهد داشت: محافظت از لایه ازن و کاهش گرمایش جهانی به طور همزمان.