روز جهانی بناها و محوطه‌های تاریخی و شکوه چغازنبیل

شورای جهانی ایکوموس: حافظ میراث جهانی

شورای جهانی ایکوموس، سازمانی بین‌المللی برای حفاظت از بناها و محوطه‌های تاریخی، در سال ۱۹۶۵ میلادی در ورشو تأسیس شد. مقر اصلی این تشکیلات در پاریس قرار دارد و با فعالیت بیش از ۱۰۰ کمیته ملی و ۲۰ کمیته علمی در سراسر جهان، نقش محوری در شناسایی، حفاظت و ترویج میراث جهانی ایفا می‌کند.

چغازنبیل: شهر باستانی الاونتاش

یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های میراث تاریخی ایران، شهر باستانی چغازنبیل است که در گذشته به نام الاونتاش (در ایلامی) یا دوراونتاش (در اکدی) شناخته می‌شد. این شهر باشکوه به دستور اونتاش ناپیریشا، پادشاه مقتدر ایلامی، در حدود چهارده قرن پیش از میلاد مسیح بنا گردید و نام آن برگرفته از نام پادشاه سازنده‌اش است.

شهر الاونتاش از سه حصار بیرونی، میانی و درونی تشکیل شده بود که در مرکز درونی‌ترین حصار، زیگورات عظیم شهر قد برافراشته بود.

علاوه بر زیگورات، در بخش‌های مختلف شهر، معابد، ساختمان‌های آیینی، مسکونی، مهندسی و آرامگاهی نیز ساخته شده بودند که همگی نشان از تمدن پیشرفته ایلامیان دارند.

کاوش‌ها و ساختار زیگورات چغازنبیل

کاوش‌های باستان‌شناسی در چغازنبیل از سال ۱۹۳۵ میلادی توسط هیئت فرانسوی مستقر در شوش آغاز شد. بخش عمده این کاوش‌ها بین سال‌های ۱۹۵۱ تا ۱۹۶۲ میلادی و تحت سرپرستی رومن گیرشمن انجام گرفت.

مراحل ساخت زیگورات

زیگورات چغازنبیل، که بزرگترین معبد شهر محسوب می‌شود، در دو مرحله اصلی ساخته شده است:

• مرحله اول: در ابتدا، این سازه شامل یک حیاط مربع شکل بود که اتاق‌هایی در اطراف آن قرار داشتند و ورودی این اتاق‌ها به حیاط مرکزی باز می‌شد.
• مرحله دوم: در این مرحله، ورودی‌های اتاق‌ها مسدود شدند و طبقات دوم، سوم و چهارم به صورت حجم‌های توپر خشتی از کف حیاط مرکزی بنا گردیدند. پی تمامی این طبقات بر حیاط مرکزی قرار گرفته بود. راه دسترسی به اتاق‌های طبقه اول نیز از سقف و با کمک پلکان امکان‌پذیر شد.

بر روی طبقه چهارم زیگورات، معبد اعلی ساخته شده بود. تخمین زده می‌شود که زیگورات در دوران اوج شهر، حدود ۵۲ متر ارتفاع داشته است، اما امروزه تنها حدود دو طبقه و نیم از آن به ارتفاع ۲۵ متر از سطح زمین باقی مانده است.