جزئیات کامل جبران خسارات جنگ ۴۰ روزه در تهران: از تعمیرات مسکن تا رفاه کارت و بن حمایتی

آمار کلی خسارات مسکونی

در مجموع، ۴۴,۷۵۰ واحد مسکونی در پایتخت دچار آسیب شده‌اند. از این تعداد، حدود ۳۷,۴۶۸ واحد نیازمند تعمیرات جزئی هستند که عمدتاً شامل شیشه، پنجره و در می‌شود. تاکنون ۶۲ درصد از این تعمیرات با کمک گروه‌های جهادی و محوریت شهرداری‌های ۲۲ گانه تهران انجام شده و کمتر از ۴۰ درصد باقی‌مانده نیز در دست اقدام است.

بخشی از آمارهای اعلام‌شده ممکن است شامل افرادی باشد که هنوز مراجعه نکرده‌اند، زیرا ثبت اطلاعات تنها از طریق مسیرهای تعریف‌شده مانند سامانه ۱۸۱۱، مراجعه حضوری به چادرهای محل اصابت، شهرداری نواحی، مدیریت بحران مناطق و اپلیکیشن «شهرزاد» انجام می‌شود.

دسته‌بندی واحدهای آسیب‌دیده و روش‌های جبران

واحدهای آسیب‌دیده به چهار گروه «الف»، «ب»، «ج» و «د» تقسیم‌بندی شده‌اند:

گروه «الف»: تعمیرات جزئی

• حدود ۸۰ درصد واحدهای آسیب‌دیده در این دسته قرار می‌گیرند.
• نیاز به تعمیرات جزئی مانند شیشه و پنجره دارند.
• ساکنان نیازی به اسکان موقت ندارند و تعمیرات به‌سرعت انجام می‌شود.
• در زمان اندازه‌گیری و ساخت شیشه‌ها، پلاستیک‌های ضخیم توسط گروه‌های جهادی نصب و نظافت منازل نیز انجام می‌شود.

گروه «ب»: تعمیرات متوسط

تاکنون ۴,۷۲۳ واحد در این گروه شناسایی شده‌اند. این واحدها دچار آسیب‌هایی فراتر از شیشه و پنجره هستند، شامل تخریب تیغه‌ها، آسیب به آشپزخانه، سرویس‌های بهداشتی، سقف کاذب یا سایر بخش‌های معماری، در حالی که سازه اصلی ساختمان سالم است.

• گروه «ب۱» (هزینه تعمیر زیر ۵۰۰ میلیون تومان): پرداخت‌ها به‌صورت مستقیم به مالکان در قالب چک‌های دو هفته‌ای انجام می‌شود. ساکنان تا زمان تعمیرات (۲۰ تا ۴۵ روز) در هتل‌ها یا مجتمع‌های اقامتی اسکان داده می‌شوند.
• گروه «ب۲» (هزینه تعمیر بالای ۵۰۰ میلیون تومان): شهرداری مناطق با جذب پیمانکار، عملیات را به‌صورت غیرنقدی انجام می‌دهد. تسویه‌حساب با پیمانکاران از طریق بخشودگی عوارض یا اعطای تراکم تشویقی صورت می‌گیرد. مالکان می‌توانند پیمانکار مورد نظر خود را معرفی کنند. زمان تعمیرات ممکن است تا سه ماه به طول انجامد و اسکان ساکنان در هتل‌ها ادامه خواهد داشت.

گروه «ج»: نیازمند مقاوم‌سازی

۱,۰۵۲ واحد در این بخش شناسایی شده‌اند. توصیه می‌شود مالکان در صورت امکان به سمت تخریب و نوسازی حرکت کنند. در مواردی که مقاوم‌سازی ضرورت داشته باشد، سازمان نوسازی و معاونت شهرسازی و معماری پیگیری کرده و قراردادها منعقد می‌شود که معمولاً اجرای آن حدود یک سال زمان می‌برد.

گروه «د»: تخریب و نوسازی کامل

۱,۵۰۷ واحد مسکونی نیازمند تخریب و نوسازی کامل هستند. در مجموع، تعداد ساختمان‌هایی که در دو گروه مقاوم‌سازی و تخریب و نوسازی قرار می‌گیرند، به کمتر از ۴۰۰ ساختمان می‌رسد (حدود ۲۵۰۰ تا ۲۶۰۰ واحد مسکونی).

شهرداری تهران در این بخش نیز از طریق جذب پیمانکار یا معرفی پیمانکار از سوی مالکان، عملیات ساخت را آغاز می‌کند. تسویه‌حساب‌ها به‌صورت غیرنقدی و از طریق مشوق‌هایی مانند تراکم تشویقی یا بخشودگی عوارض، مطابق مصوبات کمیسیون ماده ۵ انجام خواهد شد.

اولویت با گروه‌های جهادی

نصیری تأکید کرد که پیش از پرداخت تسهیلات یا استفاده از پیمانکاران، اولویت با بهره‌گیری از ظرفیت گروه‌های جهادی است. شهرداری تهران با گروه‌های جهادی متعددی همکاری دارد و نیروهای متخصص با تأمین رایگان مصالح، عملیات تعمیر را انجام می‌دهند که این اقدام علاوه بر افزایش سرعت، موجب تقویت روحیه همدلی و مشارکت مردمی می‌شود.

اسکان موقت و جبران اجاره

ساکنان گروه‌های «ج» و «د» نیازمند اسکان موقت هستند. اسکان اضطراری در تهران به‌صورت اسکان در هتل‌ها و مجتمع‌های اقامتی در نظر گرفته شده و اسکان موقت نیز بر پایه اجاره واحد مسکونی تعریف شده است.

تأمین مسکن استیجاری برای این گروه‌ها بر اساس شرایط واحد پیشین آن‌ها (متراژ و موقعیت مکانی) انجام می‌شود. ارقام اجاره و ودیعه متغیر است و بر اساس ارزیابی کارشناسی تعیین خواهد شد؛ برای مثال، ودیعه یک واحد ۵۰ تا ۷۰ متری در جنوب تهران حدود ۷۰۰ میلیون تومان و اجاره ماهانه ۱۰ میلیون تومان، و واحدی بزرگ‌تر در شمال تهران بیش از ۲ میلیارد تومان و اجاره ماهانه ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان خواهد بود.

مبنای جبران خسارت

مبنای شهرداری تهران در جبران خسارات، تأمین شرایطی متناسب با وضعیت پیش از حادثه شهروندان است. این رویکرد در تعمیرات جزئی نیز رعایت می‌شود؛ به‌عنوان مثال، اگر واحدی پنجره تک‌جداره داشته، همان نوع اجرا می‌شود و اگر دوجداره بوده، همان دوجداره جایگزین خواهد شد. البته این جبران در چارچوب متعارف و استانداردهای معمول صورت می‌گیرد.

جبران خسارت لوازم منزل و حمایت‌های دیگر

پرداخت خسارت اسباب و اثاثیه بر عهده دولت است و در حال پیگیری است. برای حمایت از شهروندانی که ناچار به اجاره منزل شده‌اند، شهرداری تهران طرح «رفاه کارت» را در نظر گرفته است. این کارت‌ها به شبکه‌ای از حدود ۲,۰۰۰ تا ۲,۵۰۰ فروشگاه لوازم خانگی متصل هستند.

• سقف کارت‌ها: بین ۱۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان بر اساس میزان خسارت.
• این کارت‌ها به‌عنوان هدیه از سوی شهرداری ارائه شده و ارتباطی با پرداخت خسارت اصلی اثاثیه از سوی دولت ندارد.

همچنین، بن‌های حمایتی برای تأمین ارزاق در سه سطح ۱۰، ۲۰ و ۳۰ میلیون تومانی برای خانوارها در نظر گرفته شده است.

خسارات وسایل نقلیه

تاکنون ۸,۳۹۳ خودرو و ۵۲۷ موتورسیکلت (مجموعاً نزدیک به ۹,۰۰۰ وسیله نقلیه) مورد ارزیابی و تشکیل پرونده قرار گرفته‌اند. حدود سه‌چهارم این موارد توسط بیمه ایران ارزیابی و قیمت‌گذاری شده و فرآیند پرداخت خسارت آن‌ها در حال انجام است.