گام‌های بلند گلستان برای ثبت جهانی دیوار تاریخی گرگان و صیانت از میراث باستانی

استان گلستان با بهره‌مندی از تنوع اقلیمی کم‌نظیر و پیشینه‌ای هفت‌هزار ساله، به عنوان یکی از قطب‌های اصلی گردشگری فرهنگی و طبیعت‌گردی در ایران مطرح است. این منطقه با برخورداری از جنگل‌های هیرکانی، کویر اینچه‌برون و آثار تاریخی برجسته‌ای همچون دیوار گرگان و برج قابوس، ظرفیت‌های بی‌بدیلی برای جذب گردشگران داخلی و خارجی دارد.

ثبت ملی و جهانی آثار تاریخی

بر اساس گزارش‌های رسمی، در حال حاضر ۲۵۰۰ اثر تاریخی، طبیعی، معنوی و فرهنگی در استان گلستان شناسایی شده است که از این میان، ۱۰۵۵ اثر به ثبت ملی رسیده و ۶ اثر ارزشمند نیز در فهرست میراث جهانی قرار دارند. آثار ثبت ملی شامل موارد زیر است:

• ۵۰ اثر میراث طبیعی
• ۱۷۱ بنا و بافت تاریخی
• ۶۶۱ محوطه باستانی
• ۱۱۸ اثر ناملموس
• ۵۵ اثر ملموس

اقدامات حفاظتی و سند مالکیت

در راستای صیانت از میراث فرهنگی، سند مالکیت شهر باستانی جرجان به مساحت بیش از ۳۰ هکتار به نام دولت جمهوری اسلامی ایران صادر شد. همچنین برای ۱۶۲ هکتار از محوطه دیوار تاریخی گرگان و حدود یک هکتار از عرصه برج قابوس، اسناد مالکیت دولتی اخذ شده است. طبق برنامه‌های توسعه، مرمت و ساماندهی بناهایی نظیر قلعه آشواده و ساختمان گمرک بندرگز در اولویت قرار دارد.

دیوار بزرگ گرگان؛ شاهکار مهندسی ساسانی

دیوار بزرگ گرگان با طولی معادل ۲۰۰ کیلومتر، پس از دیوارهای چین و آلمان، سومین دیوار طولانی جهان محسوب می‌شود. این سازه دفاعی که در دوره امپراتوری ساسانی با هدف پاسداری از مرزهای ایران و راه ابریشم احداث شد، اکنون پرونده‌ای مقدماتی برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو را در دست پیگیری دارد. از سال ۱۳۷۸ تاکنون، ۱۲۰ میلیارد ریال برای حفاظت، مرمت و آزادسازی حریم این اثر باستانی هزینه شده است.

دیوار بزرگ گرگان دارای عرض متوسط ۲.۵ متر بوده و در منابع تاریخی با نام‌های متعددی از جمله سد اسکندر و مارسرخ از آن یاد شده است.