تحول در کشاورزی دیم؛ از ارقام مقاوم تا مدیریت هوشمند منابع

راهکارهای نوین برای تحول در کشاورزی دیم استان ایلام

در شرایطی که امنیت غذایی به یکی از اولویت‌های اصلی کشور تبدیل شده است، متخصصان حوزه کشاورزی بر ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت اراضی دیم تأکید می‌کنند. با وجود اینکه حدود ۴۵ الی ۵۰ درصد از سطح زیر کشت اراضی کشور به محصولات دیم اختصاص دارد، سهم این بخش در تأمین امنیت غذایی به دلیل چالش‌های ساختاری، کمتر از ۱۰ درصد برآورد می‌شود.

چالش‌های پیش‌روی کشاورزی دیم

عوامل متعددی مانع از بهره‌وری حداکثری در دیم‌زارها می‌شوند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• عدم رسوخ فناوری و سرمایه‌گذاری محدود
• تغییرات اقلیمی، افزایش دما و کاهش بارندگی
• قطعات کوچک زراعی و تمکن مالی پایین کشاورزان
• فرسایش بادی و آبی و عدم رعایت تناوب زراعی

پروژه‌های دانش‌بنیان؛ کلید پایداری تولید

برای مقابله با این محدودیت‌ها، ۸ پروژه دانش‌بنیان با هدف افزایش بهره‌وری طراحی شده است. اهم این راهکارها شامل موارد زیر است:

• کشاورزی حفاظتی: اجرای کشت مستقیم بدون شخم یا با حداقل خاک‌ورزی
• مدیریت خاک: حفظ ۳۰ درصد بقایای گیاهی برای مهار فرسایش
• تغذیه متعادل: مصرف بهینه کود اوره و استفاده از عناصر میکرو
• تناوب زراعی: تبدیل آیش زرد به آیش سبز برای تقویت حاصل‌خیزی

معرفی ارقام اصلاح‌شده و مدیریت هوشمند

در پایگاه‌های نوآوری، ارقام جدیدی از حبوبات با پتانسیل عملکرد بالا معرفی شده‌اند که شامل چهار رقم نخود (کسری، یادگار، کاویان و منصور) و سه رقم عدس (بیله‌سور، سنا و نوژیان) است. محققان تأکید دارند که معرفی ارقام متحمل به بیماری‌های برق‌زدگی و فوزاریوم برای توسعه زراعت پاییزه حیاتی است.

استفاده از عملیات مکانیکی کولتیواتور بین ردیف‌ها، روشی مؤثر برای حذف وجین دستی و کاهش هزینه‌های تولید بدون نیاز به علف‌کش‌های شیمیایی است.

این رویداد آموزشی با هدف توانمندسازی کارشناسان و بهره‌برداران برگزار شد تا با انتقال دانش یافته‌های تحقیقاتی، گامی عملی در مسیر جهش تولید در دیم‌زارها برداشته شود.