چالش‌های مرمت آثار تاریخی همدان؛ از کمبود بودجه تا ضرورت مشارکت مردمی

مدیریت میراث فرهنگی همدان با اشاره به چالش‌های جدی در حفظ آثار تاریخی، بر ضرورت اتخاذ راهبردهای نوین برای صیانت از هویت ملی تاکید کرد. کمبود منابع مالی، اصلی‌ترین مانع در مسیر مرمت و نگهداری از بناهای ارزشمند استان است.

بحران اعتبارات و راهکارهای حفاظتی

بر اساس ارزیابی‌های فنی، مرمت ۲۰ ابنیه تاریخی همدان نیازمند تخصیص ۵۰۰ میلیارد ریال اعتبار است. با توجه به محدودیت‌های مالی و تخصیص قطره‌چکانی بودجه، اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان رویکردهای جایگزینی را در دستور کار قرار داده است:

• واگذاری ۶ بنای تاریخی به بخش خصوصی جهت احیا و بهره‌برداری.
• استفاده از توان نیروهای داوطلب مردمی برای حفاظت و مرمت.
• اجرای برنامه‌های ارتقای تاب‌آوری و ایمنی (HSE) در محوطه‌های تاریخی.

میراث فرهنگی در سایه تهدیدات

در پی حملات اخیر به زیرساخت‌های فرهنگی کشور، ۱۴۰ بنا و محوطه تاریخی با هویت بین‌المللی مورد آسیب قرار گرفتند. در همدان نیز بخشی از تزئینات آرامگاه باباطاهر دچار خسارت شد. این اقدامات به عنوان تلاشی برای «پاک کردن حافظه دانش و تمدن بشری» محکوم شده است.

تخریب آثار تاریخی، تهاجمی مستقیم به حافظه و اندیشه بشریت است و صیانت از آن، وظیفه‌ای همگانی برای حفظ هویت ملی محسوب می‌شود.

روز جهانی بناها و محوطه‌های تاریخی

همزمان با ۱۸ آوریل (۲۹ فروردین)، شعار «میراث زنده و واکنش اضطراری» با هدف تاکید بر ضرورت هوشمندی در برابر تهدیدات بحرانی و جنگی انتخاب شده است. استفاده از نشان «سپر آبی» در کنار پرچم جمهوری اسلامی در پوستر امسال، نمادی از تعهد به حفاظت از تمدن در برابر هرگونه تعرض است.