خبر کامل
کشف راهکار طبیعی برای رسانش دقیق دارو به مغز و کلیه با وزیکول‌های خارج‌سلولی
درمان‌های نوین مبتنی بر RNA و ویرایش ژن، افق‌های جدیدی را در مبارزه با بیماری‌ها گشوده‌اند. با این حال، رساندن دقیق و ایمن این درمان‌ها به سلول‌های هدف، به‌ویژه در اندام‌های حیاتی و پیچیده‌ای مانند مغز و کلیه، همواره یکی از بزرگترین چالش‌های پیش روی علم پزشکی بوده است. اکنون، پژوهشگران دانشگاه اتاوا راهکاری طبیعی و هوشمندانه را برای غلبه بر این چالش یافته‌اند.
کشف پیام‌رسان‌های طبیعی: وزیکول‌های خارج‌سلولی کوچک (sEVs)
تیمی از پژوهشگران برجسته به رهبری دانشکده پزشکی دانشگاه اتاوا، شواهد قانع‌کننده‌ای ارائه کرده‌اند که نشان می‌دهد «وزیکول‌های خارج‌سلولی کوچک» (sEVs) می‌توانند کلید حل مشکل رسانش دارو باشند. این ساختارهای میکروسکوپی و حباب‌مانند، که میلیون‌ها سال است در طبیعت تکامل یافته‌اند، نقش پیام‌رسان‌های بین‌سلولی را ایفا می‌کنند و مولکول‌هایی نظیر RNA را بین سلول‌ها جابه‌جا می‌کنند.
یافته‌های این تیم نشان می‌دهد که تمام sEVها یکسان نیستند. منشأ سلولی آن‌ها تعیین‌کننده بافت‌هایی است که به آن‌ها سفر می‌کنند و برخی از این وزیکول‌ها به طور طبیعی بافت‌های خاصی را هدف قرار می‌دهند. این کشف بنیادین می‌تواند استراتژی‌های جدیدی را برای رسانش بسیار دقیق و مؤثر درمان‌های نسل آینده فراهم آورد.
بازاندیشی در رسانش دارو با الهام از طبیعت
دکتر درک گیبینگس، نویسنده ارشد مقاله منتشرشده در مجله Cell Biomaterials، تأکید می‌کند: «رویکرد ما این بود که از طبیعت یاد بگیریم و با آن همکاری کنیم تا sEVهایی را بیابیم که بتوانند به بافت‌های مورد نظر برسند.»
این رویکرد مبتکرانه، در تضاد با فرض اشتباهِ «یک نوع sEV برای کل بدن» است که منجر به شکست سرمایه‌گذاری‌های سنگین شرکت‌های بزرگ در طول یک دهه گذشته شده بود. ارتباط بین سلول‌ها ذاتاً بسیار اختصاصی است و sEVها نیز، به عنوان ابزارهای ارتباطی بیولوژیک، پیام‌های مشخصی را به گیرنده‌های مشخص ارسال می‌کنند.
دقت در عمل: هدف‌گیری موفقیت‌آمیز کلیه‌ها و مغز
این استراتژی الهام‌گرفته از طبیعت نتایج چشمگیری به همراه داشته است. پژوهشگران sEVهایی را شناسایی کرده‌اند که پس از تزریق به جریان خون، توانستند siRNA را مستقیماً به کلیه‌ها برسانند و علائم بیماری را در مدل‌های حیوانی به طور قابل توجهی کاهش دهند.
همچنین، تزریق مستقیم این وزیکول‌ها به سیستم عصبی مرکزی، امکان رساندن درمان به مغز و بهبود وضعیت در یک مدل بیماری نورودژنراتیو را فراهم آورد. قابلیت اتکا و مقیاس‌پذیری این آزمایش‌ها در مدل‌های حیوانی بزرگ‌تر نیز تأیید شد، که امیدها را برای کاربردهای انسانی در آینده نزدیک افزایش می‌دهد.
گسترش فناوری برای اثرگذاری بالینی
این مطالعه بر پایه دهه‌ها پیشرفت در درمان‌های siRNA بنا شده است؛ داروهایی که پتانسیل سرکوب بیان یک ژن بیماری‌زا را تا شش ماه با یک دوز واحد دارند. با این حال، چالش‌هایی نظیر تولید انبوه sEVها و افزایش پایداری درمان‌ها در بدن همچنان پابرجا هستند.
تیم پژوهشی اکنون در جستجوی شرکای صنعتی یا بالینی برای آغاز آزمایش‌های انسانی است، به‌ویژه برای بیماری‌های شدید کلیوی مانند بیماری مرتبط با جهش ژن APOL۱ که گزینه‌های درمانی محدودی برای آن‌ها وجود دارد.
دکتر گیبینگس با هیجان می‌گوید: «ما داده‌های زیادی جمع‌آوری کرده‌ایم که نشان می‌دهد sEVها می‌توانند حامل‌هایی مؤثر، ایمن و مقیاس‌پذیر باشند. امیدواریم بتوانیم سرمایه‌گذاران یا همکاران بالینی را برای حرکت به سمت کارآزمایی‌های انسانی قانع کنیم.»
او حوزه پژوهش بر وزیکول‌های خارج‌سلولی را به کشف یک شیوه ارتباطی کاملاً جدید میان سلول‌ها تشبیه می‌کند: «مثل این است که تازه فهمیده باشیم سلول‌ها با هم از طریق تلفن یا تیک‌تاک حرف می‌زنند، نه فقط مکالمه رو در رو. حالا داریم می‌فهمیم چه پیام‌هایی می‌فرستند و چطور می‌توان آن‌ها را برای درمان بیماری بازبرنامه‌ریزی کرد.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
