خبر کامل
افزایش دوبرابری قیمت قطعات یدکی خودروهای چینی در ایران
بازار قطعات یدکی خودرو، به‌ویژه برای خودروهای چینی، در ماه‌های اخیر با افزایش بی‌سابقه قیمت‌ها مواجه شده است. این وضعیت داغ، فعالان بازار را به این باور رسانده که قیمت‌ها تا دو برابر افزایش یافته‌اند. در این میان، تولید و مونتاژ خودروهای برند معروف مانند «فولکس واگن» توسط چینی‌ها با کیفیتی نامناسب، به معضلی جدی برای علاقه‌مندان به خودروهای شاسی‌بلند در ایران تبدیل شده است.
امیرحسن کاکایی، کارشناس صنعت خودرو، در گفت‌وگویی به بررسی دلایل این گرانی، نقش سیاست‌های وارداتی، تأثیر نوسانات ارزی و وضعیت خودروهای چینی در بازار ایران پرداخته است.
افزایش سرسام‌آور قیمت قطعات یدکی خودروهای چینی
کاکایی با اشاره به اینکه بازار لوازم یدکی در ایران یک بازار آزاد است، توضیح داد: «با وجود اینکه بخش مهمی از بازار خودرو تحت کنترل دولت قرار دارد، اما رفتار کلی بازار به سمت یک بازار آزاد متمایل است. در بازارهای آزاد، تعداد بازیگران زیاد است و آنها به‌شدت بر اساس آخرین اطلاعات و اخبار، پیش‌بینی‌های خود را انجام می‌دهند و واکنش نشان می‌دهند. به عبارتی، آنها می‌دانند که مثلاً هفته بعد چه اتفاقی خواهد افتاد.»
وی عملکرد گذشته در زمینه قطعات یدکی را «بسیار غلط» توصیف کرد و افزود: «سال گذشته، حاکمیت رفتاری بسیار اشتباه در پیش گرفت و اجازه داد واردات خودروهای مونتاژی و تولیدی وارداتی به حال خود رها شود. متأسفانه نسبت به موضوع واردات قطعات یدکی، بی‌تفاوتی نشان داده شد و حتی در برخی موارد اشتباهاتی رخ داد.»
این کارشناس تأکید کرد: «در معاملات بین‌المللی خودروسازی، معمولاً دو تا سه درصد از بودجه برای قطعات یدکی در نظر گرفته می‌شود و این جزئی از قراردادهاست. سال گذشته در این زمینه بسیار بد عمل شد و حتی از واردات برخی اقلام از طریق‌های رسمی به بهانه سهمیه ارزی و مشکلات گمرکی جلوگیری شد که نتایج آن اکنون در بازار نمود پیدا کرده است.»
بازتاب نتایج نوسانات ارزی و تحریم‌ها در بازار خودرو
کاکایی به مشکلات ناشی از نوسانات شدید ارزی در سال گذشته اشاره کرد و گفت: «اگر به خاطر داشته باشید، مشکلات تخفیف ارزان سال گذشته بسیار شدیدتر شد و تا آبان و آذر، قیمت ارز تا دو برابر افزایش یافت. اتفاقاتی که قبل از جنگ در رابطه با ارزش ریال و قیمت دلار افتاد، اکنون نتایج آن در بازار نمایان شده است.»
او افزود: «قیمت‌گذاری در گمرکات مبتنی بر قیمت دلار است و دو برابر شدن قیمت دلار مستقیماً بر قیمت خودروها اعمال می‌شود. با توجه به اینکه دلار به راحتی در دسترس نیست و روابط بین‌الملل نیز با چالش روبه‌رو شده است، بازار آزاد به‌طور طبیعی واکنش نشان می‌دهد و قیمت‌ها را متناسب با این شرایط تنظیم می‌کند.»
تأثیر گرانی دلار بر قیمت خودروهای چینی
در پاسخ به این سوال که گرانی قطعات یدکی تا چه حد بر قیمت خودروهای چینی در ایران تأثیر گذاشته است، کاکایی توضیح داد: «در مورد خودروهای وارداتی به ایران، از دی‌ماه سال گذشته، قیمت‌ها از تالار اول به تالار دوم منتقل شدند که به معنای دو برابر شدن قیمت است. دلار از ۷۰ و خورده‌ای تومان به ۱۴۰ تومان رسید. نتیجه این تغییرات را ما همان موقع ندیدیم، بلکه به‌تدریج مشاهده کردیم. این‌ها نتیجه همان تغییر تالار است و خودبه‌خود قیمت قطعات نیز بالا می‌رود.»
وی افزود: «آنچه در بازار مربوط به قطعات یدکی می‌بینید، متفاوت از رفتار خود صنعت است، هرچند که در صنعت نیز نتایج این تغییرات را به‌تدریج مشاهده خواهیم کرد. با تغییر مبنای قیمت دلار، قیمت‌ها بین ۸۰ درصد به بالا افزایش یافته است.»
او ادامه داد: «اتفاقات دی‌ماه اکنون در حال خودنمایی است و با آغاز سال جدید، هزینه‌های سنگینی در بحث انرژی، دستمزد و بسیاری موارد دیگر اضافه می‌شود که در نهایت به تورم دامن می‌زند.»
افزایش قیمت‌ها به واسطه جنگ و تحریم
کاکایی تأکید کرد: «ما هنوز در میانه جنگ هستیم و صنعتگران و بازار نمی‌توانند دقیقاً حساب کنند که چه اتفاقی خواهد افتاد و چقدر ذخیره داریم. نتیجه این وضعیت، افزایش قیمت‌ها در بازار است.»
وی در مورد دلایل گرانی و بی‌کیفیتی خودروهای چینی در ایران گفت: «به دلیل تحریم‌ها، ما هیچ قرارداد مستقیمی با خودروسازان چینی نداریم و همه چیز با دور زدن تحریم‌ها انجام می‌شود. جنگ اخیر نیز شرایط را پیچیده‌تر کرده است.»
او افزود: «شرکت‌هایی مانند مدیران خودرو تحت عنوان چری تولید نمی‌کنند؛ بلکه نام‌هایی مانند ام‌وی‌ام، فونیکس، اکستریم لوکانو و ماموت جایگزین نام‌های اصلی شده‌اند که این‌ها نتیجه نبود قرارداد مستقیم است.»
ورود خودروهای صفر کیلومتر به عنوان اسقاطی
کاکایی ادامه داد: «حتی خودروهای صفر کیلومتر وارداتی باید به عنوان اسقاطی ثبت شوند تا اجازه ورود پیدا کنند. این موضوع باعث از بین رفتن کیفیت و قیمت واقعی خودرو می‌شود. شما فولکس اروپا را نمی‌خرید، بلکه فولکس چین را می‌خرید.»
او توضیح داد: «در چین نیز خودروها در دو مدل تولید می‌شوند: یک مدل برای صادرات به آمریکا و یک مدل برای کشورهایی مانند ایران. تفاوت‌ها در این دو مدل متعدد است.»
وی افزود: «چون ما مستقیماً از تویوتا یا فولکس خرید نمی‌کنیم، بلکه ۳۴ واردکننده مختلف هر کدام جداگانه خرید می‌کنند، هیچ نظارت و استاندارد واحدی وجود ندارد.»
چالش‌های آینده خودروهای چینی در ایران
این کارشناس صنعت خودرو در خصوص چالش‌های آینده خودروهای چینی در ایران اظهار داشت: «خودروسازان دنیا دارای نظام اطلاعاتی بین‌المللی هستند و برای تعویض قطعه باید در نمایندگی اصلی ثبت شود. اما ما هیچ ارتباط حقوقی با شرکت‌های مادر نداریم.»
او با ذکر مثالی گفت: «من خودم چراغ هایما را ۱۵ میلیون تومان خریدم، با اینکه ۱۰ سال است در ایران تولید می‌شود. مردم هنوز قسمت بد ماجرا را ندیده‌اند. خودروهای جدیدی که وارد می‌شوند هیچ قرارداد معتبر بین‌المللی پشتشان نیست.»
وی در پایان افزود: «واردکنندگان حرفه‌ای از سال ۹۷ به بعد حذف شدند و بسیاری از شرکت‌هایی که امروز واردات انجام می‌دهند، اعتبار حقوقی کافی ندارند.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
