پاکستان: میانجی صلح در غرب آسیا در بحبوحه بحران انرژی و خاموشی‌ها

نقش دوگانه پاکستان: میانجیگری صلح در کنار بحران داخلی

پاکستان در حال حاضر در موقعیتی پارادوکسیکال قرار گرفته است؛ از یک سو، این کشور به عنوان محور تلاش‌های صلح در غرب آسیا ظاهر شده و احتمالاً میزبان دور جدیدی از مذاکرات میان آمریکا و ایران خواهد بود. از سوی دیگر، مردم این کشور با گرمای شدید و خاموشی‌های طولانی‌مدت دست و پنجه نرم می‌کنند که عمدتاً ناشی از کمبود گاز طبیعی مایع و سوءمدیریت داخلی است.

بحران انرژی و خاموشی‌های گسترده

دولت پاکستان پیش از این وعده داده بود که قطعی برق روزانه از دو تا سه ساعت تجاوز نخواهد کرد، اما گزارش‌ها حاکی از آن است که در هفته‌های اخیر این مدت به طور قابل توجهی افزایش یافته است. در ساعات اوج مصرف، کشور با کمبود ۴۵۰۰ مگاوات برق مواجه است.

• کمبود سوخت: برای تامین سوخت پنج نیروگاه گازسوز، پاکستان به حداقل چهار نفتکش گاز طبیعی مایع از خلیج فارس نیاز دارد.
• عملکرد ضعیف نیروگاه‌های برق‌آبی: بخش قابل توجهی از مشکل ناشی از ناکارآمدی نیروگاه‌های برق‌آبی است که معمولاً ۲۵ تا ۳۰ درصد برق کشور را تامین می‌کنند.
• بحران آب: آب مورد نیاز برای گرداندن توربین‌ها از رود سند تامین نمی‌شود و تنها برای مصارف کشاورزی کفایت می‌کند، که این امر بحران کمبود آب برای تولید برق را تشدید کرده است.

بازگشت به صحنه جهانی: میانجیگری دیپلماتیک

با وجود مشکلات داخلی، پاکستان به طور ناگهانی به عنوان یک میانجی قابل اعتماد در صحنه جهانی ظاهر شده است. این نقش برای بسیاری از مردم امیدبخش و برای ناظران خارجی گیج‌کننده است.

• سفر عاصم منیر به تهران: عاصم منیر، رئیس ارتش پاکستان، سه روز در تهران حضور داشت و وزیر خارجه ایران این سفر را نشانه «روابط عمیق و گسترده» دو کشور توصیف کرد.
• سفر شهباز شریف به دوحه و ریاض: نخست‌وزیر شهباز شریف به دوحه و ریاض سفر کرده و در عربستان سعودی با محمد بن سلمان دیدار کرد.

در همین راستا، دونالد ترامپ نیز اشاره کرده است که در صورت امضای توافقی با ایران، ممکن است شخصاً به اسلام‌آباد سفر کند. چنین سفری بسیار نمادین خواهد بود، زیرا هیچ رئیس‌جمهور آمریکایی طی دو دهه گذشته به پاکستان سفر نکرده است.

نقش «پل» و چالش‌های پیش‌رو

پاکستان همواره کشوری بوده که نقشی فراتر از ظرفیت‌های داخلی خود ایفا کرده است. این کشور برای مدتی کوتاه نقش «پل» میان جنوب آسیا، جهان عرب، ایران و غرب را ایفا می‌کند؛ نقشی که بنیان‌گذاران آن برایش متصور بودند.

«این بار اما چراغ‌ها همین الآن خاموش می‌شوند و رهبران پاکستان برای پایان دادن به جنگ‌های دیگران در حال مذاکره‌اند.»

مردم پاکستان امیدوارند که دولتشان این بار از ناکارآمدی‌های معمول خود فراتر رفته و به بحران‌های داخلی پایان دهد، تا از تجربه تابستانی طولانی، داغ، پرخطر و در تاریکی جلوگیری شود. افزایش خاموشی‌ها و قیمت‌ها فشار زیادی بر شهروندان وارد کرده است.