ریزگرد در گلستان: چالش فراملی و نیاز به دیپلماسی قوی

منشأ بین‌المللی ریزگردها و ضرورت دیپلماسی

عبدالعلی کیان‌مهر، معاون استاندار گلستان، روز سه‌شنبه در نشستی با مدیران کل ادارات جهاد کشاورزی، منابع طبیعی و آبخیزداری استان، بر اهمیت نگاه استراتژیک به مسئله ریزگرد تأکید کرد. وی تصریح کرد که حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد منابع ریزگردهای آسیب‌رسان به گلستان از صحرای «قره‌قوم» در کشور ترکمنستان سرچشمه می‌گیرد. این واقعیت نشان می‌دهد که مقابله مؤثر با این پدیده، بدون دیپلماسی قوی و تعاملات بین‌المللی در سطح ملی، امکان‌پذیر نخواهد بود.

«حل این معضل بدون دیپلماسی قوی و تعاملات بین‌المللی در سطح ملی امکان‌پذیر نیست.»

کیان‌مهر همچنین بر ضرورت نقش‌آفرینی جدی‌تر دستگاه‌های اجرایی مرتبط و تقویت هماهنگی‌ها در چارچوب پدافند غیرعامل تأکید کرد. این اقدامات باید شامل احیا، پیشگیری و مدیریت بحران باشد تا بتوان به‌طور مؤثر با پدیده ریزگرد در نوار شمالی استان مقابله کرد.

وضعیت بحرانی مراتع و تهدید بیابانی شدن

کارشناسان منابع طبیعی و آبخیزداری گزارش می‌دهند که از مجموع ۷۶۰ هزار هکتار مرتع در شمال گلستان، ۳۰۶ هزار هکتار در معرض خطر بیابانی شدن قرار دارد. این آمار نگران‌کننده نشان‌دهنده ابعاد وسیع این بحران است.

• ۱۳۰ هزار هکتار از این مراتع به عنوان کانون بحران شناسایی شده‌اند.
• ۷۰ هزار هکتار از این کانون‌ها به طور مستقیم تحت تأثیر تهدید ریزگردها قرار دارند.

عواملی نظیر خشکسالی‌های مکرر و ورود ریزگرد از مرزهای شمالی، سرعت این فرآیند تخریبی را به شدت افزایش داده است.

راهکارهای مقابله و چالش‌های مالی

علی‌اصغر نیکویی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان، در این نشست بر اجرای طرح «کمربند سبز» در اراضی شمالی استان به عنوان یکی از مؤثرترین راهکارهای کنترل ریزگرد تأکید کرد. با این حال، وی هشدار داد که اعتبارات فعلی در این حوزه برای اجرای کامل و مؤثر این طرح کافی نیست.

نیکویی افزود: «تسریع در روند برنامه‌ریزی، تخصیص منابع مالی جدید و استفاده حداکثری از ظرفیت دستگاه‌های اجرایی ملی، پیش‌نیازهای اساسی برای مدیریت و کنترل پدیده ریزگرد در استان است و بدون تأمین اعتبارات لازم، امکان مقابله با کانون‌های بحران و کاهش اثرات مخرب ریزگردها فراهم نخواهد شد.»

تعهد به آینده و توسعه پایدار

معاون استاندار گلستان خاطرنشان کرد که آینده توسعه این استان در گرو ترکیبی عقلانی از صیانت از منابع طبیعی، حمایت از سرمایه‌گذاری مولد، تقویت کشاورزی و توجه به جوامع محلی است. این رویکرد می‌تواند ضمن رشد اقتصادی، سرمایه‌های طبیعی را برای نسل‌های آینده حفظ کند.

در پایان نشست، مدیران دستگاه‌های اجرایی مرتبط بر لزوم تشکیل کارگروه‌های تخصصی برای پیگیری موضوعات مرزی و داخلی و همچنین جذب سرمایه‌گذاری‌های سبز در حوزه‌های آبخیزداری و حفاظت از جنگل‌ها توافق کردند. این توافق نشان‌دهنده عزم جدی برای مقابله با این چالش زیست‌محیطی از طریق همکاری‌های بین‌بخشی و جذب منابع جدید است.