کشف «سرقت ژن» در گیاهان: انقلابی در نظریه تکامل و کشاورزی

سرقت ژن: یک مزیت تکاملی بی‌نظیر

مطالعات اخیر محققان دانشگاه شفیلد حاکی از آن است که برخی گونه‌های گیاهی، به‌ویژه علف‌ها، قادرند ژن‌ها را از گونه‌های همسایه خود جذب کنند. این فرآیند که انتقال ژن افقی نامیده می‌شود، به گیاهان اجازه می‌دهد تا اطلاعات ژنتیکی دیگر گونه‌ها را جذب کرده و به‌این‌ترتیب، قابلیت سازگاری و رشد خود را به شکلی چشمگیر بهبود بخشند.

دکتر لوک دانینگ، نویسنده ارشد این مطالعه، اعلام کرد که بیش از ۱۰۰ مورد از این انتقال ژنی مرموز را ردیابی کرده‌اند که در آن تاریخچه ژن با گونه میزبان آن متفاوت بوده است.

این «هک ژنتیکی» طبیعی، نه تنها به علف‌ها مزیت رقابتی فوق‌العاده‌ای می‌بخشد، بلکه در محصولات غذایی رایجی مانند گندم، ذرت، برنج و جو نیز مشاهده شده است.

فراتر از داروین: مکانیسم و کاربردهای نوین

این شیوه انتقال ژن، با نظریه سنتی تکامل داروین که بر انتقال ژن از والد به فرزند تأکید دارد، در تضاد است و مسیر انتخاب طبیعی و تولیدمثل جنسی را دور می‌زند. این موضوع، یک انقلاب در نظریه تکامل محسوب می‌شود.

دانشمندان هنوز از مکانیسم دقیق این پدیده مطمئن نیستند، اما احتمال می‌دهند که ساختارهایی مانند ریزوم (ساقه زیرزمینی گیاه) از طریق «اتصال ریشه» یا تماس فیزیکی، در این تبادل ژنتیکی نقش داشته باشند.

این یافته‌ها می‌توانند دریچه‌های جدیدی را به روی اصلاح طبیعی محصولات کشاورزی باز کنند تا در برابر تغییرات آب‌وهوایی مقاوم‌تر شوند. جالب است بدانید که این قابلیت «سرقت ژن» تنها به گیاهان محدود نمی‌شود؛ ارگانیسم‌های دیگری نظیر باکتری‌ها، شته‌ها، قارچ‌ها و مگس‌های سفید نیز قادر به انجام چنین تبادل ژنتیکی هستند.