افتتاح «خانه آفرینش‌های شهری» در بنای وارطان؛ آغازگر دور جدید بازآفرینی شهری

«خانه آفرینش‌های شهری» در بنای تاریخی «وارطان»، که نمادی از معماری برجسته وارطان آوانسیان است، رسماً افتتاح شد. این رویداد مهم، سرآغاز دور جدیدی از فعالیت‌های بازآفرینی شهری در کشور به شمار می‌رود. این مرکز با هدف تبدیل شدن به یک پایگاه ملی برای گفت‌وگو، تبادل اندیشه و به اشتراک‌گذاری تجربیات در حوزه‌های شهرسازی، معماری و بازآفرینی شهری به بهره‌برداری رسیده است.

ضرورت تعامل و گفت‌وگوی چندجانبه

در مراسم افتتاحیه، عبدالرضا گلپایگانی، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران، بر اهمیت ایجاد فضایی پویا برای تعامل میان بدنه بازآفرینی و صاحب‌نظران حوزه شهرسازی تأکید کرد. وی اظهار داشت:

«رسانه به تنهایی برای گفت‌وگو کفایت نمی‌کند؛ رسانه نهادی یک‌سویه است و انعکاس نظر و خواست مردم یک ضرورت است. در دور جدید فعالیت‌ها تلاش می‌کنیم خانه آفرینش‌های شهری به مرکزی برای گفت‌وگوهای چندجانبه میان متخصصان، دانشگاهیان و فعالان حوزه معماری و ساخت‌وساز تبدیل شود.»

گلپایگانی همچنین با اشاره به تجربیات گذشته این مجموعه، افزود که فعالیت‌های پیشین ارزشمند بوده و در دوره جدید با برنامه‌ریزی منسجم و برگزاری رویدادهای تخصصی ادامه خواهد یافت.

وی بر لزوم ارتباط مؤثر میان معاونت‌های وزارت راه و شهرسازی و جامعه حرفه‌ای در تمامی حوزه‌های مسئولیتی تأکید کرد و «خانه آفرینش‌ها» را فرصتی بی‌نظیر برای تحقق این ارتباط دانست. موقعیت مکانی این مرکز در قلب شهر و مجاورت با دانشگاه‌ها، دسترسی مناسبی را برای حضور دانشجویان و پژوهشگران فراهم می‌آورد و برنامه‌ریزی‌هایی برای تبدیل آن به محل گفتمان و گفت‌وگوی شهری انجام شده است.

برنامه‌ها و ظرفیت‌های تخصصی خانه آفرینش‌های شهری

مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران، «خانه آفرینش‌های شهری» را پایگاه و پاتوق بازآفرینی شهری کشور معرفی کرد. او به مفهوم شهر ایرانی و میدان‌داری مردم اشاره کرد و گفت که فضاهای همگانی باید متناسب با ظرفیت عظیم اجتماعی مردم ایران بازطراحی و بازآفرینی شوند.

گلپایگانی خطاب به متخصصان و فعالان این حوزه اعلام کرد: «به همه کسانی که می‌خواهند و می‌توانند در بازسازی ایران پس از جنگ تحمیلی سوم نقش‌آفرینی کنند می‌گویم؛ اینجا خانه شماست.»

از جمله برنامه‌های پیش‌بینی شده برای این مرکز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ایجاد دبیرخانه‌ای برای جمع‌آوری پروژه‌های معماری یادمان مدرسه شجره طیبه شهدای کودک در میناب.
• پیگیری موضوع بازسازی پل بیلقان.
• بهره‌گیری از تجارب جهانی در حوزه بازآفرینی.
• ایجاد کتابخانه تخصصی و راه‌اندازی مرکز اسناد.
• دو گالری برای برگزاری نمایشگاه‌های دوره‌ای.
• برگزاری هفته‌های بازآفرینی برای استان‌های مختلف کشور.
• برگزاری نمایش فیلم و نشست‌های انتقال تجربه پروژه‌های موفق شهری مانند جلفا و گرگان.

وی تأکید کرد که این مرکز باید میدان را برای طرح ایده‌های جوانان متخصص و خلاق باز کند و به قلب مغزافزاری بازآفرینی شهری ایران تبدیل شود.

احیای برند فرهنگی «هفت شهر» و جایزه جستارهای کیفیت

معاون وزیر راه و شهرسازی از احیای برند فرهنگی «هفت شهر» خبر داد. این برند که پیش از این با انتشار مجله تخصصی شناخته می‌شد، در دوره جدید با ادامه انتشار مجله، تولید پادکست‌ها و ویدئوهای تخصصی و انتشار دو فصلنامه در سال احیا خواهد شد. نخستین شماره آن در بهار ۱۴۰۵ منتشر می‌شود.

همچنین اعلام شد که جایزه بزرگ جستارهای کیفیت بازآفرینی امسال علاوه بر سطح ملی، در سطح منطقه‌ای نیز برگزار می‌شود و رونمایی آن در همین مرکز انجام خواهد شد.

فلسفه و آینده خانه آفرینش‌های شهری

گلپایگانی فلسفه شکل‌گیری این خانه را بر پایه گفت‌وگو و شناخت مرزهای مشترک دانست و «حال خوب ایران» را مرز مشترک همه فعالان این حوزه خواند. او روایت‌سازی را برگ برنده بازآفرینی شهری دانست و این خانه را محلی برای روایت‌پردازی و اثرگذاری جدی این جریان معرفی کرد.

وی افزود که بنای وارطان در واقع حافظه وزارت راه و شهرسازی برای بازخوانی تجربه‌های گذشته، چه موفق و چه ناموفق، است و می‌تواند به ترسیم دقیق‌تر مسیر آینده بازآفرینی شهری کمک کند. گلپایگانی بر ضرورت ارزیابی سه دهه فعالیت شرکت بازآفرینی شهری ایران و پروژه‌های آن تأکید کرد و این شرکت را نهادی برای جریان‌سازی، انتقال تجربه و ارتقای منافع شهروندان دانست.

در پایان، وی تأکید کرد که خانه آفرینش‌های شهری می‌تواند به مرکزی برای گفت‌وگوهای همگانی در مقیاس ملی تبدیل شود؛ جایی که تولید دانش، تدوین راهبردها و اندیشه‌ورزی در حوزه بازآفرینی شهری با هدف دستیابی به خروجی‌های راهبردی و مؤثر دنبال خواهد شد.