پایان حمایت مالی دولتی از فوتبال ازبکستان؛ چالش‌های جدید و مسیر خصوصی‌سازی

فوتبال ازبکستان در آستانه تحولی بزرگ قرار گرفته است. شرکت دولتی نفت و گاز این کشور، O'zbekneftgaz، اعلام کرده که از ابتدای سال 2026، حمایت مالی خود را از تمامی باشگاه‌های فوتبال ازبکستان به طور کامل متوقف خواهد کرد. این تصمیم ناگهانی که در تاریخ 20 آوریل اعلام شد، می‌تواند ساختار اقتصادی فوتبال این کشور را به طور جدی دگرگون سازد و مسیر را برای خصوصی‌سازی و خودکفایی هموارتر کند.

قطع ناگهانی حمایت‌های مالی

سهراب حمرویف، معاون اول مدیرعامل شرکت اوزبک‌نفت‌گاز، در یک نشست خبری این خبر را اعلام کرد و تاکید داشت که قطع حمایت‌ها به صورت تدریجی نبوده و به شکل یک‌باره اجرایی خواهد شد. این شرکت پیش از این سالانه بین 200 تا 300 میلیارد سوم (واحد پول ازبکستان) به عنوان اسپانسر به باشگاه‌های مطرحی نظیر نسف‌قارشی، بنیادکار و بخارا کمک مالی می‌کرد. همچنین، تیم‌هایی مانند مشعل مبارک و شورتان نیز از طریق شرکت‌های زیرمجموعه اوزبک‌نفت‌گاز تامین مالی می‌شدند.

چالش بدهی بنیادکار به ریوالدو

یکی از نکات مهم مطرح شده در این نشست، وضعیت بدهی باشگاه بنیادکار به ستاره سابق فوتبال برزیل، ریوالدو، بود. مسئولان شرکت اعلام کردند که این بدهی که حدود 2.9 میلیون یورو برآورد می‌شود، بر عهده خود باشگاه است و اوزبک‌نفت‌گاز هیچ مسئولیتی در قبال پرداخت آن ندارد. این موضوع می‌تواند چالش‌های حقوقی جدیدی را برای باشگاه بنیادکار ایجاد کند.

مدل جدید تامین مالی و خصوصی‌سازی

در راستای این تغییرات، مقامات ازبکستان از اجرای یک مدل جدید برای تامین مالی فوتبال خبر داده‌اند. طبق این طرح، دولت با ایجاد یک صندوق ویژه، در سال 2026 مبلغی در حدود 35 میلیارد سوم به هر یک از باشگاه‌های حاضر در سوپرلیگ اختصاص خواهد داد.

تسهیلات و معافیت‌های مالیاتی

همچنین، برای اصلاح ساختار اقتصادی فوتبال و تشویق به خصوصی‌سازی، برخی معافیت‌ها و تسهیلات نیز در نظر گرفته شده است:

• حذف مالیات بر درآمد باشگاه‌ها.
• کاهش نرخ مالیات اجتماعی به یک درصد.
• ارائه وام‌های ترجیحی به سرمایه‌گذارانی که قصد خصوصی‌سازی باشگاه‌ها را دارند.

این تصمیمات نشان می‌دهد که فوتبال ازبکستان وارد دوره‌ای تازه شده است؛ دوره‌ای که در آن اتکا به منابع دولتی کاهش یافته و مسیر به سمت خصوصی‌سازی و خودکفایی اقتصادی هموارتر خواهد شد. هرچند تبعات کوتاه‌مدت این تغییرات می‌تواند برای بسیاری از باشگاه‌ها چالش‌برانگیز باشد.

تاثیر بر بازیکنان و باشگاه‌های مطرح

این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که باشگاه‌هایی مانند بنیادکار و نسف قارشی از جمله تیم‌های مطرح این کشور با سابقه قهرمانی و حضور در آسیا به شمار می‌روند. عدم حمایت مالی از آنها می‌تواند شرایط فوتبال در این کشور را متحول کند. حتی بازیکنان ازبک شاغل در لیگ برتر ایران نیز، در صورت تداوم حضورشان در این کشور برای سال آینده، ممکن است با وضعیت مبهمی روبرو شوند.