کشف موج فشار پنهان در ضربه سر به توپ فوتبال و ارتباط آن با آسیب‌های مغزی

موج فشار پنهان: یافته‌های جدید درباره ضربه سر در فوتبال

تحقیقی جدید که توسط دانشگاه لافبورو و با حمایت اتحادیه فوتبال انگلیس انجام شده است، نشان می‌دهد که میزان انرژی منتقل شده به مغز در برخی توپ‌های فوتبال می‌تواند تا ۵۵ برابر بیشتر از سایر توپ‌ها باشد. این پژوهش با استفاده از یک مدل پیشرفته شبیه‌ساز سر انسان و سنسورهای فشار تخصصی، یک موج فشار گزارش‌نشده را شناسایی کرده که انرژی را مستقیماً به ناحیه پیشانی مغز وارد می‌کند.

دکتر ایوان فیلیپس، سرپرست تیم تحقیقاتی، این سیگنال‌ها را از نظر بزرگی و شدت نگران‌کننده توصیف کرده و معتقد است که این یافته‌ها می‌تواند به درک بهتر آسیب‌های مغزی در بازیکنان فوتبال کمک کند.

عوامل مؤثر بر انتقال انرژی

مطالعه نشان داده است که میزان انرژی منتقل شده به عوامل زیر بستگی دارد:

• طراحی توپ: ساختار و مواد به کار رفته در توپ.
• سرعت توپ: سرعت حرکت توپ در لحظه برخورد.
• وضعیت توپ: خشک یا خیس بودن سطح توپ.

برخلاف تصور رایج، توپ‌های چرمی دهه‌های گذشته لزوماً انرژی بیشتری نسبت به مدل‌های جدیدتر منتقل نمی‌کنند. پروفسور اندی هارلند، استاد فناوری ورزشی، تأکید کرد که هیچ روند افزایشی یا کاهشی در انتقال انرژی در طول زمان مشاهده نشده و انتقال موج فشار با انرژی بالا محدود به توپ‌های چرمی نبوده است.

فشار فزاینده بر فوتبال برای اقدام

این یافته‌ها در شرایطی منتشر می‌شود که فوتبال تحت فشار فزاینده‌ای برای رسیدگی به آسیب‌های مغزی و بررسی رابطه بین ضربه سر و بیماری‌های تخریب‌کننده سیستم عصبی قرار دارد. موارد اخیر مرگ و میر فوتبالیست‌های سابق، این نگرانی‌ها را تشدید کرده است:

• گوردون مک‌کوئین: مدافع سابق لیدز یونایتد و منچستریونایتد که در سال ۲۰۲۳ در ۷۰ سالگی بر اثر زوال عقل عروقی و آنسفالوپاتی مزمن تروماتیک (CTE) درگذشت. تحقیقات نشان داد که ضربات مکرر سر به توپ «احتمالاً» در ابتلای او به این بیماری نقش داشته است.
• جف استل: مهاجم سابق انگلیس که اولین فوتبالیستی بود که مرگش تحت تأثیر ضربات سر به توپ تشخیص داده شد.

فرصت‌های جدید برای طراحی توپ و پیشگیری

دکتر فیلیپس معتقد است که این کشف فرصت‌های مهمی را برای طراحی مجدد توپ‌ها و تدوین مشخصات آزمایشی جدید فراهم می‌کند تا انتقال انرژی به مغز به حداقل برسد. او اشاره کرد که این موج فشار یک پالس انرژی بسیار متمایز است که در لحظه شروع برخورد به مغز منتقل می‌شود و با حرکت کلی سر بازیکن متفاوت است.

«این یافته‌ها فرصت‌هایی را برای تلاش در جهت طراحی توپ و مشخصات آزمایشی فراهم می‌کند که انتقال انرژی به مغز را به حداقل برساند.»

اقدامات کنونی و همکاری‌های بین‌المللی

در سال ۲۰۱۹، مطالعه «فیلد» نشان داد که احتمال ابتلای فوتبالیست‌ها به اختلالات عصبی ۳.۵ برابر بیشتر است. در واکنش به این یافته‌ها و تحقیقات مشابه، اتحادیه فوتبال انگلیس اقدامات زیر را انجام داده است:

• اجرای ممنوعیت مرحله‌بندی شده ضربه سر در فوتبال زیر ۱۱ سال.
• سرمایه‌گذاری در تحقیقات عینی و قدرتمند برای درک بهتر موضوع.
• صدور دستورالعمل‌هایی برای باشگاه‌ها جهت محدود کردن ضربات سر با نیروی بالا در تمرینات.

اتحادیه فوتبال اسکاتلند نیز گامی فراتر نهاده و ضربه سر را در روز قبل و بعد از مسابقات در فوتبال حرفه‌ای بزرگسالان ممنوع کرده است.

شارلوت کاوی، مدیر ارشد پزشکی اتحادیه فوتبال انگلیس، تأکید کرد که نتایج این مطالعه با فیفا و یوفا نیز به اشتراک گذاشته شده است و از یک رویکرد جهانی برای حمایت از تحقیقات بیشتر در این زمینه مهم استقبال می‌شود.