بازی‌های آنلاین: تهدیدی برای امنیت مالی و روانی کودکان و نوجوانان

آنچه در ظاهر تنها یک «بازی ساده موبایلی» به نظر می‌رسد، امروز به بستری برای سودجویی مجرمان سایبری و عاملی جدی برای اعتیاد اینترنتی و فاصله عاطفی فرزندان از خانواده تبدیل شده است. در حالی که کودکان و نوجوانان ساعت‌ها غرق در هیجان بازی‌های آنلاین هستند، کلاهبرداران در کمین نشسته‌اند تا با ایجاد صفحات پرداخت جعلی و تبلیغات فریبنده، حساب‌های بانکی والدین را خالی کرده و سرمایه آن‌ها را به یغما ببرند. این پدیده، علاوه بر تهدیدات مالی و امنیتی، آثار مخربی چون افت تحصیلی، پرخاشگری و انزواطلبی را در پی دارد.

از بی‌خبری تا بحران: خطرات پنهان فضای مجازی

کارشناسان هشدار می‌دهند که بی‌توجهی والدین به نوع و مدت استفاده فرزندان از اینترنت و بازی‌های آنلاین، زمینه‌ساز شکل‌گیری نسلی است که بخش مهمی از روابط اجتماعی خود را در دنیای مجازی جست‌وجو می‌کند. بسیاری از والدین تصور می‌کنند که حضور فرزندان در خانه و سرگرم بودن با تلفن همراه، نشانه‌ای از «امنیت» است؛ حال آنکه خطر، بیش از هر زمان دیگری، درست در قلب همین گوشی‌های هوشمند جا خوش کرده است.

در کنار ظرفیت‌های آموزشی و سرگرمی فضای مجازی، بهره‌برداری نادرست و نبود نظارت کافی، بستری مناسب برای بروز اختلالات روحی و جسمی در کودکان و نوجوانان فراهم کرده است. والدینی که از ترس دلخوری فرزندان، کنترل و محدودیت در استفاده از بازی‌های آنلاین را کنار می‌گذارند، ناخواسته راه را برای تشدید آسیب‌های رفتاری و شکل‌گیری وابستگی‌های خطرناک هموار می‌کنند.

اثرات سوء اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای: از افت تحصیلی تا اضطراب مزمن

سرهنگ رسول جلیلیان، رییس پلیس فتا البرز، نسبت به مخاطرات پنهان بازی‌های آنلاین و سوءاستفاده مجرمان سایبری از علاقه کودکان و نوجوانان به این بازی‌ها هشدار داد. وی بر لزوم هوشیاری خانواده‌ها و کاربران در برابر کلاهبرداری‌های اینترنتی و اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای تأکید کرد.

سرهنگ جلیلیان با اشاره به افزایش تبلیغات خرید بازی‌های آنلاین و محتوای اغواکننده در فضای مجازی، بیان کرد: «کاربران باید در مواجهه با تبلیغات خرید بازی‌های آنلاین نهایت دقت را داشته باشند و فریب تبلیغات وسوسه‌انگیز را نخورند؛ چرا که کلاهبرداران با سوءاستفاده از این شرایط و با ترفندهای مختلف، افراد را به نصب اپلیکیشن‌های مشکوک ترغیب کرده و سپس با دریافت اطلاعات بانکی نسبت به خالی کردن حساب آنان اقدام می‌کنند.»

وی افزود که در این روش، مجرمان سایبری با ایجاد صفحات جعلی پرداخت بانکی و طراحی فروشگاه‌های مجازی غیرواقعی، اطلاعات بانکی کاربران شامل شماره کارت، رمز اینترنتی، CVV2 و تاریخ انقضای کارت را سرقت کرده و دارایی حساب بانکی افراد را به یغما می‌برند.

رییس پلیس فتا البرز همچنین خاطرنشان کرد که استفاده طولانی‌مدت از بازی‌های رایانه‌ای و آنلاین، علاوه بر ایجاد وابستگی و اعتیاد اینترنتی، می‌تواند منجر به جدایی تدریجی فرزندان از خانواده و بروز تبعات روحی و جسمی متعدد برای آنان شود.

سواد رسانه‌ای والدین؛ کلید پیشگیری از اعتیاد و کلاهبرداری

سرهنگ جلیلیان با اشاره به ضرورت نقش‌آفرینی والدین در مدیریت استفاده فرزندان از فضای مجازی، اظهار داشت: آشنا کردن کودکان و نوجوانان با تهدیدها و آسیب‌های فضای مجازی از سوی والدین یک ضرورت است. والدین می‌توانند با بهره‌گیری از ابزارهای کنترلی و نظارتی، دید دقیق‌تری نسبت به فعالیت‌ها و رفتار مجازی فرزندان خود داشته و بدین‌ترتیب از بسیاری از آسیب‌های احتمالی پیشگیری کنند.

وی اضافه کرد که استفاده بی‌رویه و خارج از حد متعارف از اینترنت، در روند طبیعی زندگی فرزندان خلل ایجاد کرده و موجب بروز اختلالات جسمی و روحی در آن‌ها می‌شود. والدین باید با ایجاد و تقویت روابط عاطفی سالم با فرزندان، زمینه گفت‌وگوی صریح و اعتماد متقابل را فراهم کنند تا در صورت بروز مشکل یا مواجهه با تهدید در فضای مجازی، فرزندان بتوانند موضوع را بدون ترس با خانواده در میان بگذارند.

جلیلیان با تأکید بر اینکه امروزه کودکان و نوجوانان بخش قابل توجهی از ساعات روز را به بازی‌های آنلاین، استفاده از اپلیکیشن‌ها و حضور در شبکه‌های اجتماعی اختصاص می‌دهند، افزود: این فعالیت‌ها در بسیاری موارد به دور از چشم والدین انجام می‌شود و در نتیجه، نظارت کافی بر رفتار سایبری فرزندان وجود ندارد؛ موضوعی که می‌تواند زمینه‌ساز تهدیدات جدی برای آن‌ها باشد.

وی در پایان با تأکید بر اقدامات پیشگیرانه پلیس فتا، گفت: «پلیس فتا همواره از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی در حال آگاه‌سازی خانواده‌ها و کاربران فضای مجازی است؛ اما این تلاش‌ها زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که خانواده‌ها نیز با افزایش سطح آگاهی خود و رصد مستمر فعالیت‌های کودکان و نوجوانان در فضای سایبری، نقش فعال‌تری در حفاظت از فرزندانشان ایفا کنند.»

سرهنگ جلیلیان خاطرنشان کرد که هرچند اینترنت و بازی‌های آنلاین می‌توانند فرصت‌های مناسبی برای رشد مهارت‌های مختلف باشند، اما در بطن خود، خطرهای نهفته و متعددی نیز دارند که بی‌توجهی به آن‌ها می‌تواند به نگرانی جدی خانواده‌ها تبدیل شود.