فرصت شکننده مذاکره در اسلام‌آباد: تحلیل مجلسی از پایان آتش‌بس

منطق مذاکره در برابر منطق تقابل

مجلسی بر این باور است که در این بزنگاه حساس، منطق مذاکره همچنان می‌تواند بر منطق تقابل غلبه کند، به شرطی که اراده‌ای حداقلی برای تعامل، حتی محدود، وجود داشته باشد. او تأکید می‌کند که حتی یک توافق موقت یا گام اولیه نیز می‌تواند روزنه‌ای برای خروج از چرخه فرسایشی تنش باشد. به عقیده وی، داشتن یک مبنا برای آغاز گفت‌وگو، خود یک فرصت است که می‌تواند از ورود به مرحله‌ای غیرقابل بازگشت جلوگیری کند.

جریان‌های تشدیدکننده تنش

این تحلیلگر به وجود سه جریان داخلی و خارجی اشاره می‌کند که عملاً در راستای تداوم و تشدید تنش حرکت می‌کنند:

• مخالفان خارج از کشور: با امید به تغییرات بنیادین، از تشدید درگیری استقبال می‌کنند.
• بازیگران منطقه‌ای: مانند اسرائیل، با ملاحظات امنیتی و راهبردی خاص خود، خواهان تداوم فشار بر ایران هستند.
• جریان‌های رادیکال داخلی: با حمله و تخریب علیه تیم مذاکره‌کننده، مسیر گفت‌وگو را تضعیف کرده‌اند.

مجلسی معتقد است این تندروها، خواه از سر باور یا محاسبه، به گونه‌ای عمل می‌کنند که نتیجه آن تقویت فضای تقابل است.

اهمیت منافع ملی و نقش مسئولان

دیپلمات اسبق کشور تأکید می‌کند که منافع ملی ایران باید در مرکز توجه قرار گیرد. به گفته او، کشور دیگر تاب تحمل هزینه‌های فزاینده یک درگیری گسترده را ندارد. مجلسی با ترسیم پیامدهای ملموس آغاز مجدد جنگ، از اختلال در زیرساخت‌ها، فشار بر معیشت مردم و تهدید زندگی روزمره سخن می‌گوید و هشدار می‌دهد که ادامه این روند می‌تواند به فرسایش عمیق‌تر توان ملی و آسیب‌های اجتماعی و روانی منجر شود.

در این میان، نقش چهره‌هایی مانند محمدباقر قالیباف که در فرایند مذاکرات حضور دارند، مورد توجه قرار گرفته است. مجلسی با تمرکز بر نتایج، ابراز امیدواری می‌کند که مسئولان امر بتوانند از این فرصت حساس برای پیشبرد گفت‌وگوها بهره ببرند. او اشاره می‌کند که مواضع اخیر قالیباف و پزشکیان نیز حاکی از درک ضرورت پرهیز از تداوم تنش و توجه به هزینه‌های آن است.

فرصت‌های ژئوپلیتیک و هشدار نهایی

مجلسی به شرایط خاص کنونی در حوزه ژئوپلیتیک اشاره کرده و معتقد است که برخی اهرم‌های موجود، از جمله تحولات مرتبط با مسیرهای حیاتی منطقه، می‌تواند به عنوان فرصتی برای چانه‌زنی و دستیابی به توافقی آبرومندانه مورد استفاده قرار گیرد. او تأکید می‌کند که استفاده هوشمندانه از این موقعیت‌ها می‌تواند به کاهش فشارها، پایان‌دادن به درگیری و حتی گشایش در مسیر رفع تحریم‌ها منجر شود.

در نهایت، جمع‌بندی این دیپلمات پیشین بر این محور استوار است که «به‌رغم ورود به بامداد چهارشنبه و پایان آتش‌بس دوهفته‌ای، فرصت هنوز از دست نرفته، اما بسیار محدود است». مجلسی هشدار می‌دهد که تداوم وضعیت کنونی بدون تصمیم‌گیری روشن، می‌تواند کشور را به سمت سناریوهایی سوق دهد که کنترل آنها دشوار و پرهزینه خواهد بود و در صورت از دست رفتن این مقطع، ممکن است در آینده امکان بازگشت به میز مذاکره با چنین شرایطی فراهم نشود، بنابراین باید از فرصت اسلام‌آباد نهایت استفاده را کرد.