تغییر کانون تجارت دریایی؛ بنادر شمالی در کانون توجه برای کاهش فشار بر زنجیره تأمین

شکاف عمیق میان ظرفیت اسمی و عملیاتی

بر اساس داده‌های موجود، بنادر شمالی کشور دارای ظرفیت اسمی بالغ بر ۳۰ میلیون تن در سال هستند. با این حال، عملکرد واقعی این بنادر فاصله قابل‌توجهی با این ارقام دارد. در سال ۱۴۰۴، مجموع تجارت صورت‌گرفته در شش بندر فعال شمالی تنها حدود ۷ میلیون تن گزارش شده است.

موانع ساختاری و ضرورت‌های توسعه

اهمیت بنادر شمالی فراتر از آمارهای فعلی است؛ چرا که این بنادر نقشی حیاتی در اتصال به بازارهای اوراسیا و کریدور راهبردی شمال–جنوب ایفا می‌کنند. با این حال، بهره‌برداری کامل از این ظرفیت با چالش‌های زیر روبروست:

• عمق کم آب در برخی اسکله‌ها
• ضعف در زیرساخت‌های پس‌کرانه‌ای
• کمبود تجهیزات مدرن تخلیه و بارگیری
• اتصال محدود به شبکه ریلی سراسری

نتیجه‌گیری برای تاب‌آوری اقتصادی

احیای بنادر شمالی اگرچه نمی‌تواند به‌طور کامل جایگزین بنادر جنوبی شود، اما به‌عنوان یک مسیر مکمل، نقشی کلیدی در کاهش فشارهای زنجیره تأمین ایفا می‌کند. توسعه زیرساخت‌های لجستیکی و ریلی در این مناطق می‌تواند به بهبود سرعت گردش سرمایه و افزایش تاب‌آوری تجارت خارجی کشور در شرایط بحرانی کمک شایانی کند.